Geri Dön

E-atıkların liçinden elde edilen çözeltilerden bakırın elektroliz ve çöktürme ile kazanımı

The recovery of copper from leach solutions derived from e-waste by precipitation and electrolysis

  1. Tez No: 360857
  2. Yazar: ARMAN EHSANİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HACI DEVECİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2014
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, atık baskılı devre kartlarının (ABDK, e-atık) liçinden elde edilen yüklü liç çözeltilerinden ve sentetik bakır çözeltilerinden (YLÇ/SBÇ: 27-30 g/L Cu2+) bakırın, elektro-kazanım ve çöktürülerek kazanılması araştırılmıştır. Elektroliz testlerinde safsızlıkların (Cl-, Fe3+ ve Co2+), organik (tiyoüre ve jelatin) ve inorganik polioksometalat (amonyum meta tungsten hidrat; AMTH) katkı maddelerinin bakır elektrolizine etkisi irdelenmiştir. SBÇ ve YLÇ'de yapılan elektroliz deneyleri sonucunda akım randımanında sırasıyla %12'lik (SBÇ: %96-YLÇ: %84) düşüş saptanmıştır. Co2+ (35 mg/L), jelatin ve tiyoüre ilavesinin katot morfolojisini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Fe3+ (2,5 g/L) ve Cl- (100 mg/L) ilavesi ile katot kalitesi (< %99,8 Cu) ve morfolojisinde olumsuz etki ve akım randımanında %4-8'lık bir düşüş belirlenmiştir. AMTH ilavesi (50-100-200 mg/L) elektroliz kinetiğini sırasıyla 0,04-0,05 g/saat katotta Cu birikimi olarak artırmıştır. Bakır, etanol ile bakır sülfat (CuSO4.5H2O) ve sodyum sülfit (Na2SO3) ile Chevreul tuzu (Cu2SO3.CuSO3.2H2O) olarak çöktürülmüştür. YLÇ'den (27 g/L Cu) bakır, etanol kullanılarak %99,9 verim ile çöktürülmüştür. Bakırın Chevreul tuzu olarak çöktürülmesinin gerçekleştirildiği testlerde SBÇ (30 g/L Cu2+, 2,5 g/L Fe3+, 1 M H2SO4) kullanılarak pH ve SO3/Cu (molar) oranının çöktürme üzerine etkileri araştırılmıştır. pH, 2,5'dan 4'e ve SO3/Cu oranı 1'den 1,6'ya çıkarıldığında bakır çöktürme verimi de artmıştır, fakat verimli (max. %62) bir bakır kazanımı için yeterli olamamıştır.

Özet (Çeviri)

In this thesis, the recovery of copper by electro-winning (EW) and precipitation, from a synthetic and pregnant leach solution (SLS/PLS: 27-30 g/L Cu) derived from the leaching of e-waste was investigated. The effects of impurity ions (Co2+, Fe3+ and Cl-), inorganic additives (thiourea, gelatine) and organic ammonium meta tungstate hydrate (AMTH) additive on the EW of Cu were studied. The current efficiency was decreased 12% in the EW of Cu from the PLS (84% vs 96%) than from the SLS presumably due to the presence of impurities in the former. The presence of Co2+ (35 mg/L) has a beneficial effect on the corrosion of lead anod and increases the current efficiency by 3%. The presence of Fe3+ and Cl- result in poor chatod quality (<99.8%Cu) and significant decrease (4-8%) the current efficiency. The presence of AMTH (50-100-200 mg/L) increases the rate of copper deposition by 0.04-0.05 g/hour respectively. Copper was precipitated using ethanol as copper sulphate (CuSO4.5H2O) and using sodium sulphite (Na2SO3) as Chevreul's salt (CS; Cu2SO3•CuSO3•2H2O). About 99.9% of copper was precipitated using ethanol from the PLS (27 g/L Cu). In the tests where the precipitation of copper as CS was investigated, SLS (30 g/L Cu2+, 2.5 g/L Fe3+, 1 M H2SO4) were used and the effects of pH and SO3/Cu (molar) ratio on the precipitation process were studied.

Benzer Tezler

  1. Characterization and recovery of rare earth elements from iron mining sludge

    Demir madenciliği çamurundan nadir toprak elemanlarının karakterizasyonu ve geri kazanımı

    AZMAT FATIMA SIDDIQUI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Prof. Dr. İSMAİL KOYUNCU

    Assist. Prof. Dr. BÖRTE KÖSE MUTLU

  2. Demir çelik sektörü ve demir çelik sektöründe sermaye maliyeti

    Iron and steel sector and cost of capital in iron and steel sector

    ALİ DİKMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    İşletmeMarmara Üniversitesi

    Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MAHMUT HAYATİ ERİŞ

  3. Application of the control theory for processing of environmental indicators and determination of the environmental sustainability index

    Kontrol teorisinin çevresel göstergelerin oluşturulmasına uygulanması ve çevresel sürdürülebilirlik endeksinin tanımlanması

    MERİH KERESTECİOĞLU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    1999

    Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF.DR. ETHEM GÖNENÇ

  4. L'approche de l'option reelle pour evaluer la flexibilite d'expansion d'un atelier flexible

    Esnek imalat sistemlerinin genişleme esnekliğinin reel opsiyon yaklaşımıyla değerlendirilmesi

    CUMHUR OKAN ÖZOĞUL

    Yüksek Lisans

    Fransızca

    Fransızca

    2000

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. E. ERTUĞRUL KARSAK

  5. Yağ-su emülsiyonlarının ultrafiltrasyon ile ayrılması

    Başlık çevirisi yok

    BERNA YOĞURTÇUGİL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BİRGÜL TANTEKİN-ERSOLMAZ