Anlatıcı olarak Dengbej ve Dengbej anlatılarındaki kahramanın makûs talihi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 356828
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇETİN KEMAL SARIKARTAL, YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP SİREL GÜNSÜR YÜCEİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Dengbej, dengbejlik, hikâye anlatıcısı, söylence, Walter Benjamin, kahraman, destan, seyirci, icra, Destanlar, Hikaye anlatma, Kahramanlar, Dengbej, dengbejlik, storyteller, myth, Walter Benjamin, protagonist, epic, audience, performance, Epics, Story telling, Heroes
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kadir Has Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Belki de Âdem ve Havva kadar eskidir dengbejlik geleneği. Tarihi süreçler itibariyle kahramanın kaderi anlatı, sunum ve biçim olarak farklılıklar gösterse de, anlatılan yine insan ve insanı ilgilendirendi. Dengbejin kahramanları öyle mitolojik yarı insan, yarı tanrı kahramanlar değil, İnsandı. Mücadele eden oydu ve bu mücadele hiç dinmeden binyıllardır sürmekteydi. Bu kahramanlar genellikle aşk uğruna, daha iyi koşullar altında yaşamak uğruna ve yoksulluğa karşı mücadele vermekteydi. Asırlardır süren bu mücadele hiç neticelenmemekle beraber aynı seyir ve dinamizmde devam etti. Belki de sorun o coğrafyanın kadim tarihinde ve trajedisindeydi. Kürtlerin yaşadığı coğrafyanın ve o hep yenilen dengbej kahramanlarının trajedisine baktığımızda, bunun altında yatanın yönetilmeye karşı duydukları tahammülsüzlük ve buna bağlı olarak da var olma savaşı verme zorunluluğunu görürüz. İşte dengbej, bu savaşlarda o hep kaybeden, sürgün edilen, tutsak edilen ve ölen 'kahraman'ın yarattığı değerleri anlatılarıyla görünür kılmaktaydı. Geriye sayısız söylence bırakan hikâye anlatıcısı dengbejler, ister istemez bize tarihi de sorgulatır. Sesi ve sözcükleri ele geçirip, geçmişin karanlığını ışıkla yaran bu bilgelerin var oluşunu, anlatılarını, icralarını ve dertlerini anlamaya ve açıklamaya çalıştım.
Özet (Çeviri)
The existence of the Kurdish folk tales“dengbej”probably dates back to the period of Adam and Eve, when humanity just began. Even though changes of the exact narration, presentation and shape of“dengbej”have changed throughout history, the stories have always been about, and related to, mankind. The heroes of“dengbej”have neither been myth-humans nor semi-gods. Those who were fighting have always been humans. And their fighting has been continuing for over thousand years. The heroes usually fight for love and against poverty in order to sustain better living conditions. Even though this fight never results in the heroes' reaching their aims,“dengbej”tales have been continuing in the same context and with the same level of dynamics for centuries. The appeal of this narrative might be related back to the region and the tragedy inherent in its ancient history. Looking at the Kurdish region and the tragedy of“dengbej”tales, whose heroes keep losing their fights, we can observe a reflection of the Kurds' intolerance towards being governed by others and their fight for exercising their willpower. Therein, the narration of“dengbej”, including the values of the hero who is destined to lose, be exiled, captured and then dies in the war, can be valuable in showing us the position of the Kurds in history. The narrators of“dengbej”, who leave us countless legends behind, encourage us to question history. In this paper, I attempt to understand and explain the existence, narrations, works and problems of the“dengbej”authors, who illuminate the darkness of the past by raising their voices to the world.
Benzer Tezler
- Dengbejlik geleneği ve Türkiye'deki Kürt tiyatrosuna etkileri
Dengbêjî tradition and its effects on Kurdish theatre in Turkey
DUYGU ÇELİK
Doktora
Türkçe
2017
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul ÜniversitesiTiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ PEKMAN
- Modern Kürt romanında bir kurucu yazar: Mehmed Uzun
A founding author in the modern Kurdish novel: Mehmed Uzun
EKİN BODUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BELGE
- Dengbejlik geleneği ve dönüşümler
Dengbej tradi̇ti̇on and transformati̇ons
FIRAT TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiHalk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. MUHTAR KUTLU
- Öykü anlatıcısı olarak karakter: Tek kişilik bir destan uyarlamasında anlatıcı
Character as storyteller: Teller in a one person adaptation of an epic
UĞUR ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıKadir Has ÜniversitesiTiyatro Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇETİN KEMAL SARIKARTAL
- Kurmaca anlatıda anlatabilirlik'in stilistik tezahürü olarak anlatıcı özne üzerine bir mukayese: Küçük Ağa ve Yorgun Savaşçı
To make an analogy: A comparison on the narrative subject in terms of tellability regarding fiction narrative: Küçük Ağa ve Yorgun Savaşçı
AYSUN ASLANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞABAN SAĞLIK