Küreselleşen kentlerde kamusal mekanın dönüşümünün sosyo-mekansal ayrışma bağlamında incelenmesi: Taksim Gezi Parkı örneği
A review of the transformation of public spaces in the globalizing cities in term of socio-spatial segregation: The case of Taksim Gezi Park
- Tez No: 349823
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Şehircilik ve Bölge Planlama, Sociology, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Kamusal mekanlar, Küresel kentler, Public places, Global cities
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sermaye, insan, emek, bilgi vb. tüm akışların küresel ölçekte yeniden organizasyonuna işaret eden küreselleşme sistemi ile birlikte, ulus ekonomilerin yeni küresel ekonomiye eklemlenme noktası haline gelen küresel kentler hızlı bir dönüşüm sürecine girmiştir. Ekonomik, toplumsal ve mekânsal alanda gerçekleşen bu dönüşümler bir yandan hızla şiddetlenen bir sosyo-mekansal ayrışmaya neden olurken, diğer yandan da bu sosyo-mekansal ayrışmayı azaltmada önemli bir araç olarak kullanılabilecek kamusal mekanları dönüştürmektedir. Küreselleşen kentlerin kamusal mekanlarında gerçekleşen dönüşüm iki boyutuyla öne çıkmaktadır: İlki kamusal mekanların rollerinin dönüşümüdür. Bu rollerden küresel sermayenin çıkarına olanlar önem kazanırken, diğer rolleri yok olmaktadır. Diğer bir dönüşüm ise, kamusal mekanların kamusallık düzeylerinden olmaktadır. Yeni orta sınıf kentlilerin ihtiyaçlarına göre şekillendirilen kamusal mekanlar, bazı kesimler için dışlayıcı hale gelmekte, kamusallık düzeyleri azalmaktadır. Bu tezde öncelikle; küreselleşme ve küresel kent kavramları incelenmiş, küreselleşen kentlerde gerçekleşen dönüşümler doğrultusunda oluşan sosyo-mekansal ayrışma ortamı tanımlanmıştır. Daha sonra kamusal mekanların değişen rolleri ve kamusallık düzeyleri ele alınmıştır. Bunu, kamusallık düzeylerindeki azalmayı ortaya koymak üzere, literatürde tanımlanmış kamusallık değerlendirme modellerinden birinin geliştirilerek yöntem önerisi olarak sunulması izlemiştir. Modelin uygulanması için İstanbul'un en önemli kamusal mekanlarında biri olan Taksim Gezi Parkı seçilmiştir. Alan seçiminde Taksim Gezi Parkı'nın, kullanılmadığı ve güvenlik sorunu yarattığı gerekçesiyle Topçu Kışlası Rekonstrüksiyon Projesi kapsamında yok edilme riski etkili olmuştur. Sonuçta uygulanan model ile, Taksim Gezi Parkı'nın yerine Taksim Topçu Kışlası inşa edildiği takdirde, kamusallık düzeyinin azalacağı, rollerinden küresel sermayenin çıkarına olanlar öne çıkacağı tespit edilmiştir. Ayrıca tez kapsamında geliştirilen modelin, kentsel tasarım disiplini adına daha kamusal mekanlar yaratmada önemli bir araç olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
With the globalization system which points out the re-organization of the flow of capital, human, labor, information etc.; the global cities, which became a articulation point between national and global economies, had entered a rapid transformation process. Globalizing city becomes a city where rich and poor are working and living separately without having any contact. While new middle class live at the city center in condominiums or in gated communities, the“others”are being forced to move to suburbs. In such segregated cities, the public spaces become more and more important then any time in history. But with the spatial transformation of globalizing cities, the public spaces are also being restructured according to the needs of new middle class. The transformation of public spaces of globalizing cities stands out with two dimensions: their changing roles and decreasing publicness. As the method of thesis, one of the publicness assesment model defined in literature, has been improved and applied on Taksim Gezi Parkı in order to presume the change of publicness of the space. In conclusion, with the model applied, it is found that, in the circumstance of construction of Taksim Artillery Barrack instead of Taksim Gezi Park, even in the most 'public' scenario, the publicness of this space will decrease. And the roles which has the benefits of global capital will rise and the others will dissapear. For further research, it is thought that the improved model, will be an important tool for creating more public spaces for urban design dicipline.
Benzer Tezler
- Kıyı hafızasının dönüşümü:tüketim ve metalaşma çağında haliç kıyıları
The transformation of waterfront memory: the golden horn in the age of consumption and commodification
GİZEM YAREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKSENİN İNALHAN
- Gezegensel kentleşmenin kuramsal ve mekânsal boyutları: Eskişehir'in kentleşme eğilimlerinin incelenmesi
The theoretical and spatial di̇mensions of planetary urbanization: an analysis of Eskişehir's urbanization tendencies
ÖZGE KARAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkEskişehir Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA KOLSAL
- Kent kimliğini peyzaj odağından okumak: Gelenekselden küresele Seul örneğinde bir analiz modeli önerisi
Reading city identity through a landscape-oriented perspective: An analysis model proposal for Seoul from the traditional to the global
MÜLKİYE KART
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ERBAŞ GÜRLER
- Modern dünyada sosyal tedirginliklerin metropol mekanına etkileri
The impact of social anxieties on metropolitan spaces in the modern age
ÇAĞRI KÜÇÜKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. BELKIS ULUOĞLU
- Avmlerin fijital deneyim merkezlerine dönüşümü ve artırılmış gerçeklik tabanlı bir oyunlaştırılmış ortam önerisi:“Forus”
The transformation of the malls to the phygital experience centers and as a gamification framework for ar based phygital retail:“Forus”
ÇAĞIL ÖZALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA ALAÇAM