The construction of gendered subjectivities of female broadcast professionals within TRT (1964-1989)
TRT'de kadın yayıncıların cinsiyetlenmiş öznelliklerinin inşası (1964-1989)
- Tez No: 342197
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU KÖKSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, İletişim Bilimleri, Sosyoloji, History, Communication Sciences, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Kadınlar, Kamu yayıncılığı, Kitle iletişimi, Medya, Yayıncılık, Çalışan kadınlar, Öznellik, Women, Public broadcasting, Mass communication, Media, Publishing, Working women, Subjectivity
- Yıl: 2013
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez 1964 ve 1989 yılları arasında yayıncılıkta devlet tekeli döneminde Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'nda (TRT) çalışan kadın yayıncıların cinsiyetlenmiş öznelliklerinin inşasını incelemektedir. Tezin öncelikli amacı kadınların Türkiye'de radyo ve televizyon yayıncılığının gelişimindeki, bilinen medya çalışmalarında genellikle görmezden gelinen, failliğini görünür kılmaktır. Bu genel amacın ötesinde tez, özellikle yayıncı kadınların devlet ideolojisine onun temsilcileri olarak dahil edilme biçimlerini açığa çıkarmaya çalışmaktadır. Bu hedefin peşinden ise yayıncı kadınların kişisel anlatılarını Türkiye'de hakim devlet ideolojisinde kalkınmacılıktan neoliberalizme doğru yaşanan sosyo-ekonomik, politik ve kültürel değişimin tarihsel bağlamına yerleştirerek gitmektedir. Çalışma ilk olarak 1964'te TRT'nin kuruluşundan önce Türkiye'de radyo yayıncılığının gelişimini ve kadınların bu sürece katılımını tasvir etmektedir. Ardından 1960'lar ve 1970'lerdeki kalkınmacı dönemde radyo ve televizyonun toplumsal rolünün vatandaş eğitimi olarak tanımlanmasının TRT'nin yayıncı olarak işe aldığı kadınlar üzerindeki etkisini, bu kadınların devlet sponsorluğundaki hakim toplumsal cinsiyet ideolojisiyle müzakeresine odaklanarak sorgulamaktadır. Daha sonra, devlet hegemonyasında muhafazakarlıkla işbirliği halindeki neoliberalizme doğru yaşanan dönüşümü hem devlet tekelindeki radyo ve TV'de dolaşımda olan kadınlık söylemi hem de kadın yayıncıların bu söylemin üretimine katılımı açısından incelemektedir. Son olarak üzerinde durulan nokta ise, 1970'lerden 1980'lere uzanan süreçte kadın yayıncıların popüler kültürde tasvir edildiği haliyle imajlarında görülen değişiklikler ve sürekliliklerdir. Çalışma kadınların mesleki bir alan olarak yayıncılıkla kurduğu ilişkiyi her iki dönemde de medya metinlerinin yaratımındaki failliklerine odaklanarak incelemektedir. Ağırlıklı olarak yayıncı kadınların kişisel öykülerinden yararlanarak, onları devlet ideolojisinin izleyicilere ve dinleyicilere aktarıldığı edilgen kanallar olarak değil, bu ideolojinin etkin ve eleştirel aracıları olarak kabul etmektedir. Böylelikle, kadınların medya üretimine katılımıyla devlet radyo ve televizyonunda kadınlıkla ilgili üretilen söylemin çatışmalı doğası arasındaki tarihsel etkileşime ışık tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation studies the construction of gendered subjectivities of the women who worked as broadcast professionals for the Turkey Radio and Television Corporation (TRT), during the period of state monopoly on air between 1964 and 1989. The primary aim of the research is to make visible these women's agency in the development of radio and TV broadcasting in Turkey, which is usually neglected in conventional accounts about media history. Besides this overall aim, the research particularly attempts to find out the ways female broadcast professionals were incorporated into the state ideology as its agents. It pursues this objective by situating these women's personal narratives within the historical context of the socio-economic, political and cultural transformation through which Turkey passed from developmentalism to neoliberalism as the dominant state ideology. The research first describes the development of radio broadcasting in Turkey under the state monopoly before the establishment of TRT in 1964 and women's involvement in this process. Then it questions the influence of the definition of radio and television's social role as citizen education in the developmentalist period of the 1960s and the 1970s on the women TRT recruited as broadcast professionals, with a focus on these women's negotiation with the dominant gender ideology sponsored by the state. After that, it examines the implications of the transformation in the state hegemony to neoliberalism as aligned with conservatism in the 1980s both for the discourse on womanhood circulating on the state-governed air and for female broadcast professionals' participation in the creation of this discourse. The final focus is given to the changes and continuities in the imagery of female broadcast professionals as depicted in the popular culture from the 1970s to the 1980s. The research analyzes women's engagement with the professional field of broadcasting with an emphasis on their agency in the creation of mediated texts in both time periods. Drawing mainly on female broadcast professionals' personal narratives, it accepts them not as passive conduits whereby the state ideology was transmitted to audiences, but as active and critical mediators of this ideology. In this way, the study sheds light on the historical interaction between these women's participation in media production and the circulation of mixed and/or conflicting meanings about womanhood on the state radio and television.
Benzer Tezler
- Perfect bodies, ideal women: Beauty, the female body and the construction of femininity in popular women's magazines in Turkey in the 1990s
Kusursuz bedenler, ideal kadınlar: Güzellik, kadın bedeni ve 1990'lar Türkiye'sinin popüler kadın dergilerinde kadınsılığın inşası
RÜÇHAN ÇİĞDEM AKANYILDIZ
- A case study on the politicization of internally displaced Kurdish women in pro-Kurdish parties and the remaking of gender relations in İstanbul
Yerinden edilmiş Kürt kadınların politikleşmesi ve toplumsal cinsiyet ilişkilerinin İstanbul'da yeniden kurulması üzerine bir vaka çalışması
GİZEM DAMLA ERES
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURŞEN GÜRBOĞA KORALTÜRK
- Unattainable goals, middle class fantasies: An ethnography of women's work in feminized retail banking in İstanbul, Turkey
Ulaşılmaz hedefler, orta sınıf hayaller: İstanbul'da feminize kitle bankacılığı alanında bir kadın emeği etnografisi
BERRA TOPÇU
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
AntropolojiSabancı ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE PARLA
- The construction of the female citizen through Republican etiquette books: Turkey, 1930-1943
Kadın vatandaşın Cumhuriyet Dönemi adab-ı muaşeret kitapları üzerinden inşası: Türkiye, 1930-1943
PINAR DANDİBOZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Sosyolojiİstanbul Şehir ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CEMİL İRVİN SCHİCK
- The construction of masculinities in orientalist discourse: A discussion of Lady Mary Wortley Montagu`s the Turkish Embassy Letters
Şarkiyatçı söylemde erkeklerin inşası: Lady Mary Wortley Montagu`nun Türkiye Mektupları, 1717-1718* adlı eserinin bir incelemesi
SERKAN DELİCE
Yüksek Lisans
İngilizce
2005
SosyolojiBoğaziçi ÜniversitesiEleştiri ve Kültür Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL BAŞ
YRD. DOÇ. AHMET ERSOY