Geri Dön

Radyoterapi ile tedavi edilen baş boyun kanserlerinde tedavi süresinde oluşan anatomik değişikliklerin doz dağılımına etkisi

The impact of anatomical changes during treatment on dose distribution in head and neck cancers treated with radiotherapy

PDF İndir

  1. Tez No: 337769
  2. Yazar:
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER UZEL
  4. Tez Türü: Belirtilmemiş.
  5. Konular: Belirtilmemiş.
  6. Anahtar Kelimeler: Anatomi, Antineoplastik ajanlar, Kafa ve boyun neoplazmları, Neoplazmlar, Radyasyon, Radyasyon dozajı, Radyometri, Radyoterapi, Anatomy, Antineoplastic agents, Head and neck neoplasms, Neoplasms, Radiation, Radiation dosage, Radiometry, Radiotherapy
  7. Yıl:
  8. Dil:
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Ba -boyun kanseri tanılı primer radyoterapi veya kemoradyoterapi uygulanan hastalarda optimum adaptif plan yapmak için tedavi süresince hasta anatomisi ve doz da ılımındaki de i ikliklerin gözlenmesi amaçlanmı tır. Normal doku doz a ımının %5?i geçti i veya hedef hacmin %5 eksik doz aldı ı haftada adaptif plan yapılması kararla tırılmı tır. Adaptif plan ile ne kadar dozimetrik kazanç sa landı ının gösterilmesi amaçlanmı tır. Yöntem ve Gereç: Prospektif olarak planlanan bu çalı maya Ocak 2012 ile Eylül 2012 tarihleri arasında ba boyun kanseri tanısıyla radikal radyoterapi veya kemoradyoterapi uygulanan 15 hasta dahil edilmi tir. Olguların 13?ü (%87.7) erkek, 2?si (%13.3) kadındır. Vaka grubunda ortanca ya 62 olarak belirlenmi tir. Dokuz hasta nazofarenks, 2 hasta hipofarenks, 2 hasta dil kökü ve birer hasta da sırasıyla tonsil ve larenks yerle imli tümöre sahiptir. On iki hastaya radyoterapi ile e zamanlı kemoterapi uygulanmı tır. Di er 3 hasta ise sadece radyoterapi almı tır. Olguların tümünden kontrastlı ba -boyun MRG ve tedavi maskesi ile tedavi pozisyonunda PET-BT istenmi tir. Hastalara tedaviye alınaca ı ko ullarda planlama BT çekilmi tir. Görüntüleme ba ın en üstünden sternoklavikuler bile kenin altına kadar 2.5 mm kesit aralıklarıyla yapılmı tır. MRG ve PET-BT planlama BT ile füzyon yapılmı tır. BT görüntülemeleri ile RTOG atlası kullanılarak GTV, CTV, PTV çizilmi tir. Hastalara hergün CBCT çekilmi tir. Planlama BT ile tedavinin 3.ve 5. haftasında çekilen CBCT görüntülerine Velocity AI 2.8.1. versiyon cihazında deforme edilebilir füzyon yapılmı tır. Tedavi sırasında spinal kord ve parotisin aldı ı dozları saptamak amacıyla tedavi öncesi planlar bu CBCT görüntülerine uyarlanmı tır. Hastaların CT-simülasyon günü, tedavi ba langıcında ve tedavi süresince haftalık olarak a ırlı ı ölçülmü ve kaydedilmi tir. Hastalara oral beslenme solüsyonu deste i sa lanmı tır. Normal doku doz a ımının %5?i geçti i veya hedef hacmin %5 eksik doz aldı ı haftada adaptif plan yapılmı tır. Planlama BT ve 3. ve 5. haftadaki hedef hacim ve normal dokulardaki hacimsel de i im ve dozimetrik farklılıklar kar ıla tırılmı tır. Adaptif plan yapıldı ı takdirde sa lanan tedavi kazancı de erlendirilmi tir. Wilcoxon Testi ile planlama CT ile tedavinin 3.ve 5. haftasında çekilen CBCT? deki hacim ve dozlar ve adaptif CT ile adaptif plan yapılmadı ı takdirde verilecek dozlar kar ıla tırılmı tır. Bulgular: Bir hastanın CBCT görüntüleri teknik arıza nedeniyle kaydedilemedi inden hasta adaptif plan için de erlendirilememi tir. Tüm hastalar de erlendirildi inde ortalama kilo kaybı %7.2 (+%2.9, -%12.5), adaptif plan uygulanan 10 hastanın ise ortalama kilo kaybı %9.5?tir. Adaptif plan uygulanmayan 5 hastanın ortalama kilo kaybı %3.2?dir. Bir hasta tedavi süresince kilo alırken di er bütün hastalar kilo kaybetmi tir. Hastaların planlama BT deki GTV, aynı taraf parotis hacmi, kar ı parotis hacmi, PTV70, lenf nodu GTV?si ve PTV54 hacminde 3. hafta da gözlenen azalma 5. haftada tüm parametreler için anlamlı hale gelmi tir. Dozimetrik açıdan de erlendirildi inde ise; kar ı taraf parotise ortalama 26.7 Gy doz planlanmı adaptif plan yapılmadı ı durumda ortalama 30.36 Gy doz almı tır. Adaptif plan ile bu ortalama toplamı 27 Gy?e dü ürülerek 3.36Gy azalma tespit edilmi tir. Aynı taraf parotise ortalama 30.7Gy doz planlanmı adaptif plan yapılmadı ı durumda ortalama 43.3Gy doz almı tır. Adaptif plan ile bu ortalama toplamı 32Gy?e dü ürülerek 11.3Gy azalma tespit edilmi tir. Medulla spinalis dozu de erlendirildi inde ise; maksimum 44.7 Gy verilmesi planlanan doz adaptif plan yapılmadı ı durumda 47.3 Gy'e yükselmi tir. Adaptif plan ile doz maksimum ortalama toplamı 45.7 Gy?e dü ürülmü ve toplam dozda 1.6 Gy azalma gözlenmi tir. 3. haftada her bir de er için doz artmasına ra men bu de erler 5. haftada aynı taraf parotis ve medulla spinalis için anlamlı düzeye gelmi tir. Sonuç: Çalı mamızda adaptif plan yapılmadı ı durumda spinal kord ve parotislerin alaca ı fazla dozlar adaptif plan ile kompanse edilmi tir. Hastalara 22-25. fraksiyonlar arasında yeni plan yapılma kararı alınması tedavinin 5. haftasında radyoterapiye cevap olarak tümör ve lenf nodundaki küçülme ve hastanın kilo kaybı nedeniyle yeni plan için de erlendirilmesi gerekti i eklinde yorumlanmı tır. CBCT imkanı olmayan merkezlerde hastanın kilo kaybı %6.5?i geçince veya tedavinin 5. haftasında yeni CT çekilerek adaptif plan için de erlendirilmesi önerilebilir.

Özet (Çeviri)

Purpose: This study aims to observe the changes in the patient?s anatomy and dose distribution throughout the treatment in order to design an optimum adaptive plan in patients who received primary radiotherapy or chemoradiotherapy diagnosed with head and neck cancer. An adaptive plan was generated during the week when normal tissue overdosed more than 5% or the target volume received an underdose of 5%. The adaptive plan aimed to show the quantity of dosimetric gain. Material and methods: This prospective study included 15 patients who received radical radiotherapy or chemotherapy with a diagnosis of head and neck cancer between January 2012 and September 2012. 13 (87.7%) cases were male and 2 (13.3%) cases were female. Mean age was found to be 62 in the case series. Nine patients had nasopharynx, 2 patients had hipopharynx, 2 patients had tongue base, and two patients had tonsil and larynx-localized tumors, respectively. Twelve patients received chemotherapy concurrent with radiotherapy. And the remaining 3 patients received only radiotherapy. All cases were asked to undergo a PET-CT in treatment position with contrast head and neck MRI and treatment mask. Planning CT was taken for the patients under treatment conditions. Imaging was performed from the top of the head to below the sternoclavicular joint in cross-section spaces of 2.5 mm. MRI and PET-CT planning was fused with CT. GTV, CTV, PTV were drawn using CT imaging and RTOG atlas. The patients received CBCT on a daily basis. CBCT images taken at weeks 3 and 5 of the treatment with planning CT were deformably fused in the Velocity AI version 2.8.1. During the treatment, pretreatment plans were adapted to these CBCT images in order to determine identify the doses taken by the spinal cord and the parotid. The patients? CT-simulation days were weighed and recorded weekly at the onset of and throughout the treatment. The patients were supported by oral nutrition solution. An adaptive plan was generated during the week when normal tissue overdosed more than 5% or the target volume received an underdose of 5%. The differences in volume change and dosimetric differences were compared between target volume and normal tissues in planning CT and weeks 3 and 5. Treatment gain achieved in the presence of an adaptive plan was evaluated. The Wilcoxon Test was used to compare the volumes and doses in CBCT taken in weeks 3 and 5 of the treatment by planning CT and doses to be given in the absence of an adaptive plan were compared by adaptive CT. Results: Since the CBCT images of a patient could not be recorded due to technical failure, the patient was not considered for the adaptive plan. When all patients are considered, mean weight loss was 7.2% (+2.9%, -12.5%), and the mean weight loss of 10 patients who received adaptive plans was 9.5%. Mean weight loss of 5 patients who received no adaptive plans was 3.2%. While one patient gained weight during the treatment, all other patients lost weight. The decrease in patients? GTV in planning CT, same side parotid volume, contralateral parotid volume, PTV70, lymph node GTV and PTV54 volume in week 3 became meaningful for all parameters in week 5. And dosimetrically, they received an average dose of 30.36 Gy when no planned adaptive plans with a dose of 26.7 Gy was made to contralateral parotid. The total amount of this average was reduced to 27 Gy by adaptive plan, with a reduction of 3.36Gy. They received an average dose of 43.3Gy in the absence of a planned adaptive plan with an average dose of 30.7 Gy on the ipsilateral parotid. The total of this average was reduced to 32 Gy by adaptive plan, with a reduction of 11.3Gy. And when the dose of medulla spinalis is considered, the dose planned at a maximum of 44.7 Gy rose to 47.3 Gy in the absence of an adaptive plan. The maximum average total of the dose was reduced to 45.7 Gy by adaptive plan, with a reduction of 1.6 Gy in the total dose. Despite increased dose for each value in week 3, it had a meaningful level for the ipsilateral parotid and medulla spinalis in week 5. Conclusion: In our study, the overdoses of spinal cord and parotids in the absence of an adaptive plan were compensated by the adaptive plan. The decision for scheduling new plans for the patients between fractions 22-25 was interpreted as reduction in the tumor and lymph node in week 5 of the treatment in response to radiotherapy and to mean that the patient has to be evaluated for the new plan due to weight loss. A new CT scan may be recommended to evaluate for the adaptive plan when the patient?s weight loss exceeded 6.5% or in week 5 of the treatment, in centers without CBCT equipment.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    486818

    Tomoterapi cihazı ile tedavi edilen baş boyun kanserli hastaların cilt dozunun TLD ile dozimetrik olarak incelenmesi

    Investigation of skin dose with TLD in patients with head and neck cancer treated with a tomotherapy device

    EMRE YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Fizik ve Fizik MühendisliğiAnkara Üniversitesi

    Medikal Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE KAŞKAŞ

    PROF. DR. AYŞE HİÇSÖNMEZ

  2. Tez No

    431558

    Radyoterapi gören baş ve boyun tümörlü olgularda PET/BT ve difüzyon ağırlıklı MRG'nın korelasyonu

    PET/CT and diffusion weighted MRI correlation after radiotherapy of head and neck tumors

    EDİS ÇOLAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Radyoloji ve Nükleer TıpEge Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SELEN BAYRAKTAROĞLU

  3. Tez No

    424652

    Baş boyun kanserlerinde kilo kaybına bağlı tümör hacminin ve riskli organların doz dağılımlarının adaptif radyoterapi tekniği ile incelenmesi

    The examination of tumor volume and critic organs dose distribution due to lost weight in head and neck cancers using adaptive radiotherapy technique

    ŞEMSİ GÜL DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    OnkolojiAkdeniz Üniversitesi

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİNE GENÇ

  4. Tez No

    193656

    Baş-boyun yassı epitel hücreli karsinomlarında karsinoembriyojenik antijen, lipid bağlı sialik asit ve TNF-ALFA'nın tümör belirteci olarak değerinin araştırılması

    The investigation of carcinoembrıogenic carcinom antigen, lipid-associated sialic acid, TNF-ALPHA as tumor markers in head and neck carcinoma

    LEVENT GÜRBÜZLER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Kulak Burun ve BoğazGazi Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ERDOĞAN İNAL

  5. Tez No

    316765

    Baş boyun skuamöz hücreli tümörlerinde telomer uzunluğu ölçülmesi ve klinik kullanımının değerlendirilmesi

    Evaluation lenght and clinical use of telomere lenght in head and neck squamous cell tumors

    ÖZGÜL GERGİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Kulak Burun ve BoğazMarmara Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELÇUK İNANLI

Geri Dön