Çankırı'nın kuruluşu-gelişmesi ve fonksiyon alanları
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 32453
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ERSİN GÜNGÖRDÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Sosyoekonomik yapı, Çankırı, Socio-economic structure, Çankırı
- Yıl: 1994
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
dZET Çankırı îç Anadolu Bölgesinin Yukarı ( Kızı1ırmak Bölümünde, Orta Anadolu ile Karadeniz Bölgesi arasında önemli bir geçiş noktasında yer alır. Çalışma alanı genellikle neojen arazilerle kaplı olup Tuzlu, Jipsli ve Killi bir yapı arz eder.Konti nantal iteni n etkili olduğu bu nedenle karasal iklim özelliklerinin görüldüğü şehir, Acısu ve Tatlısu vadilerinin güneyinde nispeten yüksek bir tepe üzerinde kurulmuştur. Zamanla alanını genişleten Çankırı, Acısu ve Tatlısu vadisi alüvyonları üzerinde ortalama 700-750 m yükseklikler arasında nispeten düz bir alana yerleşmiştir. Ulaşımında etkisiyle bu yönlerde gelişme göstermiştir. İlkçağlardan beri önemli bir yerleşim -alanı olmuş, Romalılar ve Bizan.îslıların idaresinden sonra 1074 yılında Emir Karatekin tara-fından alınarak Türklerin hakimiyetine girmiştir. Tarih boyunca en önemli gelişmesini Selçuklular ve Candaroğul ları Beyliği zamanında yaşamıştır. Bu dönemde gelişerek alanını Akarsu vadileri boyunca genişletmiştir. Osmanlılar döneminde Kastamonu'ya bağlı bir eyalet olduğundan -fazla gelişememiştir. Cumhuriyetin ilanı ile birlikte ulaşım yönünden önemini koruyarak gelişmesini sürdürmüştür. 1927 Nü-fus sayımında 9774 olan Şehir nüfusu 1990 yılında 45496'ya ulaşmıştır. Cumhuriyet dönemine 5ii mahalle ile harap bir durumda giren Çankırı, günümüzde 14 mahal lesiyle modern bir şehir olmuştur. Çankırı'da tahıl ziraatının yaygınlığı hammaddesi tahıla dayalı sanayi kuruluşlarının kurulmasını, Karabük demir çelik -fabrikasının yakınlığı ise hammaddesi demire dayalı tesislerin açılmasını sağlamıştır. Arazisinin tuzlu jipsli ve killi bir yapı arz etmesi Tuz, Betonit, Alçı, Kireç, Tuğla ve Kiremit Fabrikalarının kurulmasını gündeme getirmiştir. Ancak artarı nüfusun iş bulamaması toprakların verimsizliği Çankırı'yı sürekli göç veren bir şehir durumuna getirmiştir. Toplam nüfusunun (67620) "/.67.28'nin (45496) şehirde, %32.72'sinin (21124) ise kırsal alanda yaşadığı Çankırı'da.faal nü-fusun iş kollarına göre dağılımına baktığımızda Hizmet ve Sanayi sektöründe çalışanların sayısının (7.70.1S) -fazla olduğunu görüyoruz. Tarım alanında Çalışanların sayısı ise toprakların verimsizliği ve iklim şartlarının elverişsizliği nedeni ile oldukça düşüktür. C/.7.70) Şehir cogra-fi konumu nedeni ile çevresinin sosyal, ekonomik, kültürel ve idari yönden merkezliğini de üstlenmiştir.
Özet (Çeviri)
İÜ SUMMARY Çankırı is at Yukarı Kızılırmak part of iç Anadolu Bölgesi. It takes place on an important transition point between Orta Anadolu and Karadeniz Bölgesi. Working -field is generally covered with neocene land and it is salty, jipsy and clayey. In this city centinental climate peculiarities is seen because of the effective continental i ty. It is -founded on a relatively high hill at the south of Acisu and Tatlisu valleys. Çankırı becomes wider in the course of time and is settled on 700-750 meters high relatively flat field at Acisu and Tatlisu. With the effect of communication it is developed on that direction. It is an important settle centre since the ancient times. After Rornalies and Byzantiums manegernent it is taking of by Emir Karatekin at 1074 and comes in Turkish sovereignty. Dur ing the history it lives its most important development at the time of Seljuks and Candarogul lar ı. At that period it develops and enlarges its land along the Akarsu valley. At the period of ottoman it couldn't develop because it was connected with Kastomonu. With the declare of Republic it continuous its development keeping the importance on communication. At the census of 1927 the city population was 9774 and it reaches to 45496 at 1990. Çankırı begined the Republic period with five ruined streets but today it is aiv modern city with -Fourteen streets. In Çankırı cereals agriculture is widespread. It ensures the establishment o-f -foundation industries contains raw material o-f cereals. Karabük iron-steel factory is also near Çankırı and it ensures opening the institutes contains raw material o-f iron. It's land is salty, jipsy and clayey. For that reason the -foundation o-f salt, cocrete, gypsum, lime, brick and tile -factories come on the agenda. But the increase o-f population causes unemployment, and un-fruit-ful o-f the land makes Çankırı continuously a migration city. 67.28°/. (45496) o-f the total population (67620) live in urban area, 37.72 "/. (21124) live in rural area. I-f we look at the separation o-f the kinds o-f businesses o-f the active population we can see that the number o-f workers 70.18 % at service and industry sector is more than others. The number o-f workers on agriculture 7.70 V. is rather low because o-f the un-friut-ful o-f land and climate conditions. Because o-f the geography position Çankırı becomes the centre at social, economical, cultural and administration o-f surrounding.
Benzer Tezler
- XIX. yüzyıl başlarında Avrupa dengesi ve Nizam-ı Cedid ordusu
Başlık çevirisi yok
SİPAHİ ÇATALTEPE
Doktora
Türkçe
1989
Tarihİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TOKTAMIŞ ATEŞ
- Çankırı'nın 22 nolu şer'iyye siciline göre XIX.yüzyıl başlarında (H.1218-1223, M.1803-1808) Çankırı Sancağı
Başlık çevirisi yok
ALİ GÖKMEN
- Ovacık (Çankırı) ve civarı farmasyonlarının genel jeolojisi ve kömür oluşumlarının üretim bakımından incelenmesi
General geology of the formation of Ovacık end its vicinity end investigation of the coal occurances from the production point of view
ŞEFİK OZANÖZGÜ
Doktora
Türkçe
1996
Jeoloji MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN ATAN