Türk Anayasa yargısında iptal davası
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 32287
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ATTİLA ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Anayasa yargısı, Türk Hukuku, İptal davası, Constitutional justice, Turkish Law, Annulment action
- Yıl: 1993
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
: ÖZET : Hukuk kuralları arasında bir hiyerarşi düzeni vardır. En üst hukuk normunu Anayasa oluşturmaktadır. Diğer hukuk kurallarının Anayasaya aykırı olamayacakları bükülmez Anayasalarda yer aldığı halde, bu kuralın bir yaptırımı olmadığından, kiş haklarına ihlâl eden kanunlar yapılabil miştir. Kanunların Anayasaya uygunluğunun denetimi ve yaptırıma bağlan ması sorunu özellikle ikinci Dünya Savaşından sonra Anayasa yargısının kurulması ile çözümlenmiştir. Kanunların Anayasa'. ya uygunluğunu sağlama da yetersiz kalan siyasal denetimin yerini yargısal denetim almaya baş lamıştır. Anyasa yargısı doğrudan doğruya Anayasa 'ya uyulmasını sağlamak amacını taşıyan her türlü yargı işlemidir. Türkiye'ye kanunların Anyasa« ya uygunluk denetimi 1961 Anyasası ile girmiştir. Anayasa Mahkemesine baş vurulması açısından Anayasa soyut norm denetimi (iptal davası yolu) ve sc mut norm denetimi (İtirazı yolu)'ni öngörmüştür. îptal davası yolu Cumhur başkanı, İktidar Partisinin ve An a muhalefet Partisi grupları veya Büyükmil let Meclisi üye tam sayısının en az beşte biri tarafından başlatilabilir. îptal davası yolu belli kişilerin menfaatlerinin doğrudan doğ ruya korunmasına yönelik bir dava çeşidi değildir. Bu nedenle iptal dava sı açabileceklerin bu derece sınırlı tutulması iptal davasının amaçları ile bağdaşmadığı gibi sınırlamanın yerinde olduğu da söylenemez. îptal davasının konusu kanuni ar, kanun hükmünde kararnameler ve Türkiye Büyük Millet Meclisi iç tüzükleridir. Yasam Meclisi kararlarından ise sadece Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve ü- yeliklerinin düşürülmesine ilişkin meclis kararlarıdır. Anayasa değişikli' leri ise sadece şekil bakımından incelenir. Anayasa Mahkemesinin îptal Kararları geriye yürümez. Geriye yü- rümezlik ilkes} hukuk güvenliğini sağlamak. amacı ile konulmuştur. Hukuk güvenliği ilkesi esas olmakla birlikte bazen öyle durumlar ortaya çıkabi- lirki, ortaya çıkan sonuç açık bir şekilde eşitlik, adalet, hakkaniyet ve nasafet ilkelerini zedeleyebilir. Bu durumlarda iptal kararı geriye yürü- melidir. Çünkü ortada hukuk güvenliği ilkesine dayanılarak savunulamayaca' açık bir eşitsizlik ve adaletsizlik ©luş-abilir. 1982 Anayasası ile getirilen kısıtlayıcı hükümlerin uygulamaya yansıyabilecek olumsuz yönlerinin ve uygulamadaki etkilerinin önemli ölçü de Anayasa Mahkemesinin kendi yorumuna ve tutumuna bağlı olduğu söylenebi lir. Ancak Anayasa Hükmünün yoruma imkan vermeyecek derecede açık olduğu durumlarâs,byükge:îî mahkemenin geniş bir haraket serbestçisi olduğu söyle nemez. Ne var 'ki bu Anayasa 'nm yorumu ve uygulamasında Yüksek Mahkemenin rolünün ihmal edilebilir olduğu anlamına da gelmez. önüne gelen olaylarda, Aaayasa'yı demokratik hukuk devleti il kelerine uygun biçimde yorumlaması, Anayasa'ya uygunluk denetimi yaparken hukuk alanında kalması, hukuksal olmayanher türlü kaygılara C3.yalı gerek çelerden kaçınması bu gün §ndişeluere yol açan hükümlerin sakıncalarını azaltmaya katkıda bulunursa da ideal olanın Anaya sa'nm olumsuz görülen yönlerinin Anayasa değişikliği yolu ile giderilmesidir.
Özet (Çeviri)
Özet çevirisi mevcut değil.
Benzer Tezler
- Türk Anayasa Mahkemesi`nin norm denetimi sonucunda verdiği kararların hukuksal yaptırımı ve etkisi
Jurisprudential sanction and influence of Turkish constitutional courts decisions given as a result of norm controlling
SERDAR NARİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESRA ATALAY