Baskılı devre kartlarından kıymetli metal geri kazanımında ergitme şartlarının incelenmesi
Investigation of the melting conditions for recovery of precious metals from printed circuit boards
- Tez No: 316032
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHLİS NEZİHİ SARIDEDE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Metalurji Mühendisliği, Metallurgical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Baskı devre kartları, Kıymetli madenler, Yeniden kazanma, Printed circuit boards, Precious metals, Recycling
- Yıl: 2012
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz dünyasında, teknolojik gelişmelerden kaynaklanan en önemli problemlerden biri elektrik ve elektronik atıklarıdır (E-atık). E-atıklar içerdikleri ağır metaller, plastikler ve alev geciktiriciler nedeniyle çevre ve insan sağlığını tehdit etmektedir. E-atıklardan özellikle baskılı devre kartları (PCB), kıymetli metal içerikleri nedeniyle ekonomik bir değere sahiptirler. Bu nedenle, PCB'lerin geri kazanımı sadece zararlı etkilerinden değil, aynı zamanda kıymetli metal içerikleri nedeniyle de önemlidir. Geri kazanım işlemleri ile, pirometalurjik, hidrometalurjik, elektrometalurjik vb. yöntemler kullanılarak, e-atıkların içerisindeki kıymetli metaller elde edilebilmektedir. Endüstriyel olarak en yaygın kullanılan pirometalurjik yöntemlerde, e-atıklar çeşitli metal konsantreleri ve curuflaştırıcılar yüksek sıcaklıklarda ergitilmektedirler. Ergitme işlemleri sonucunda, kıymetli metaller oluşan metalik faza toplanmakta ve daha sonra uygulanan işlemler ile ayrılmaktadır.Tez çalışmasında, pirometalurjik yöntem kullanılarak, atık bilgisayarlara ait baskılı devre kartlarındaki kıymetli metallerin geri kazanımı sırasında toplayıcı metal kullanımı ve miktarı ile, curuflaştırıcı bileşimi ve miktarının etkisini incelenmiştir.Atık durumdaki PCB'ler öncelikle el ile demontaj işlemine tabi tutulmuşlardır. Ardından 2,5cm-2,5cm boyutlarında kesilmiş ve 850-950°C arasında yakılmıştır. Deneysel çalışmalar sırasında, yakma işlemi sonrası kıymetli metal içeren kısımlar, farklı çeşitte ve miktarda curuflaştırıcı ilavesi ve toplayıcı metal olarak kullanılan bakır varlığında/yokluğunda 1250-1350°C arasında ergitilmiştir.Deneysel çalışmaların sonuçlarına göre, prosese giren kıymetli metal miktarının %95'i metalik faz içerisinde toplandığı tespit edilmiştir. Ergitme prosesi sırasında, %20 ve %30 curuflaştırıcı miktarı, toplayıcı metal kullanıldığı durumda %20 ve %30 bakır miktarı ile 10% B2O3, 15% Al2O3, 30% SiO2, 30% CaO, 10% Fe2O3, 5% CaF2 içeren curuflaştırıcı bileşimi, toplayıcı metalin kullanılmadığı durumlarda ise 43% B2O3, 6% Al2O3, 18% SiO2, 12% CaO, 18% Fe2O3, 5% CaF2 içeren curuflaştırıcılar ile en yüksek altın ve gümüş geri kazanımı elde edilmiş olduğundan kıymetli metallerin geri kazanımı sırasında en yüksek uygun şartlar olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
One of the most important problems of technological developments in today?s world is electric and electronic waste (E-waste). The e-wastes contain certain heavy metals, plastics and flame retardants etc., threats to health and environment. Due to precious metal contents, e-wastes especially PCB?s, has an economic value. Therefore, the recycling of PCBs is an important subject, not only from the hazardous effects, but also with respect to the recovery of valuable materials. The recovery and recycling processes of e-wastes mainly are classified into pyrometallurgical, hydrometallurgical and electrometallurgical processes. In the pyrometallurgical process, e-wastes are melted with several metal concentrates and flux components as slag formatives at high temperature. As a result of melting process, valuable metals are accumulated in metallic phase and then the extracted valuable metals are separated and purified with other processes.In this study, the effect of collector metal and composition and quantity of fluxes, for the recovery of precious metals from PCB?s in discarded computers are examined using with pyrometallurgical method. The waste PCB?s were manually dismantled and cut to a size of 2,5cm-2,5cm, incinerated at 850-950°C. In each experiment, residues contain precious metals were melted adding different types of fluxes and with/without copper as a collector metal at 1250-1350°C.According to the experimental results, the amount of input 95% of the precious metals could be collected in metallic phase. In melting process high recovering ratios have been e in %20 and %30 flux level, in the presence of collector metal; %20-%30 copper level, 10% B2O3, 15% Al2O3, 30% SiO2, 30% CaO, 10% Fe2O3, 5% CaF2 flux composition, in the absence of collector metal; 43% B2O3, 6% Al2O3, 18% SiO2, 12% CaO, 18% Fe2O3, 5% CaF2 flux compositions, have been determined most appropriate conditions for recovering of precious metals.
Benzer Tezler
- Elektronik atıklardan metallerin fiziksel ve hidrometalurjik yöntemlerle geri kazanımı
Recovery of metals from electronic wastes using physical separation and hydrometallurgical methods
ERSİN YENER YAZICI
Doktora
Türkçe
2012
Maden Mühendisliği ve MadencilikKaradeniz Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACI DEVECİ
- Atık baskılı devre kartlarından hidrometalurjik yöntemle değerli metallerin (Ag, Pd, Ni) eldesi
Recovering precious metals (Ag, Pd, Ni) from waste printed circuit boards by hydrometallurgical method
ZEYNEP GÜLÇİN SEÇKİN
Doktora
Türkçe
2024
Kimya MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU DİDEM ÇORBACIOĞLU
- Elektromanyetik uyumluluk için baskılı devre kartlarından kaynaklanan emisyonların modellenmesi
Modelling on emission origins from PCB for EMC
BEKTAŞ ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ÇEREZCİ
- An Automated rule based visual printed circuit board inspection system which uses mathematical morphological image processing algorithms
Matematiksel morfoloji kökenli görüntü işleme algoritmaları kullanan bir otomatik kurala dayalı görüntüsel baskılı devre kartı inceleme sistemi
SEYFULLAH HALİT OĞUZ
Yüksek Lisans
İngilizce
1990
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT ONURAL
- Elektronik atıklardan değerli metallerin biyosorpsiyon yoluyla geri kazanımı
Recovery of precious metals from waste electronics by biosorption
ECE YAPICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Çevre MühendisliğiAnadolu ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSUN ÖZKAN