İç ortam havasında partikül maddelerin boyut dağılımının ve elementel kompozisyonunun incelenmesi
Determination of size distribution and elemental composition of particulate matter in indoor air
- Tez No: 315733
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BEYHAN PEKEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Hava kirliliği-bina içi, Partiküler maddeler, Air pollution-indoor, Particulate matters
- Yıl: 2012
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, partikül madde örneklemeleri, Kocaeli'nde, odun kömürü ile pişirme işlemi gerçekleştiren 14 restoranda, 5 aşamalı Sioutas sıralı örnekleyici kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Örneklemeler sonucunda belirlenen partikül madde konsantrasyonları ve elementel kompozisyonları, 5 farklı boyut aralığı (PM>2.5, PM1.0-2.5, PM0.5-1.0, PM0.25-0..5 ve PM<0.25) için değerlendirilmiştir. ICP-MS ile 24 elemente ait konsantrasyonlar ölçülmüş; analizler sonucunda, element konsantrasyonları kullanılarak; restoranlarda çalışan personelin, pişirme sırasında oluşan ince partiküllere ve içerdikleri toksik metallere soluma yolu ile maruziyeti sonucu olası sağlık riskleri hesaplanmıştırHer bir boyut aralığındaki partiküllerin ortalama konsantrasyonları ve standart sapmaları sırasıyla 42,54 ± 1,74, 18,59 ± 9,87, 16,33 ± 9,48, 69,96 ± 50,73 ve 130,17 ± 101,95 µg/m3 olarak bulunmuştur. İnsan sağlığı açısından riskli grup olan ince partiküllerin (PM2.5) %55'ini, 0,25 µm ve daha küçük boyutlu partiküllerin (PM<0.25) oluşturduğu belirlenmiştir.Elementel analiz sonucunda, PM2.5 partikül boyutunda en yüksek konsantrasyonlarda bulunan iz elementler V, Se, Zn, Cr ve As olarak belirlenmiştir. Elementlerin kaynaklarının belirlenmesi amacıyla temel bileşen analizi (PCA) gerçekleştirilmiş ve restoranlarda oluşan ince partiküllerin, 4 bileşenden etkilendiği sonucuna varılmıştır. Bu bileşenler sırasıyla; odun kömürü yakılması, iç ortam aktiviteleri (mutfak), toprak metalleri ve yol tozu olarak tanımlanmıştır. Olası sağlık riskleri ile ilgili yapılan değerlendirmeler sonucunda, toplam tehlike indeksinin, kabul edilebilir değerin (1,0) yaklaşık 4 katı olduğu belirlenmiştir. Hayat boyu kanser olma riskinin, sınır değerin oldukça üstünde olduğu; özellikle As ve Cr(VI) elementlerinden kaynaklanan, hayat boyu kanser olma risklerinin dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, particulate matter samples were collected from 14 restaurants that cooked with charcoal in Kocaeli, the second most populated city in Turkey. A 5-stage Cascade Impactor was used for sampling, and a total of 24 elements were quantified with ICP-MS. Particulate matter concentrations and elemental compositions were evaluated for 5 different particle size (PM>2.5, PM1.0-2.5, PM0.5-1.0, PM0.25-0..5 ve PM<0.25). The health risks of the individual metals were calculated to assess the potential health risks associated with inhaling the fine particles released during charbroil cooking.The average concentrations and standard deviations of particles which are 5 different sizes were found as 42.54 ± 1.74, 18.59 ± 9.87, 16.33 ± 9.48, 69.96 ± 50.73 ve 130.17 ± 101.95 µg/m3; respectively. It was concluded that PM<0,25 particles which are smaller than 0,25 µm constituted 55% of fine particles (PM2.5) which are hazardous for human health.The major trace elements identified in the PM2.5 particle size fraction were found as V, Se, Zn, Cr and As (in descending order). Principle component analysis (PCA) was used to determine the sources of PM2.5 and four factors (charcoal combustion, indoor activities (kitchen), crustal metals and road dust) were identified by PCA. According to the health risk assessment, the total HQ was 4 times greater than the acceptable limit (1.0). ELCR was also found as higher than acceptable limit and among the carcinogenic elements, the cancer risks resulting from As and Cr exposure were the highest. Overall, these results indicated that the lifetime cancer risk that is associated with As and Cr(VI) exposure is significant at selected restaurants, which may cause adverse health effects for restaurant workers.
Benzer Tezler
- Hastane ve diş kliniklerinin iç ve dış ortam havasında partikül fazındapolisiklik aromatik hidrokarbon ve ftalat esterlerinin seviyelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the levels of polycycic aromatic hydrocarbon and phthalate esters in particle phase in indoor and outdoor air of hospitals and dental clinics
HEPSEN BAHAR GEMİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çevre MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ARSLANBAŞ
- Düğün salonlarında kullanılan havai fişeklerin iç ortam havasındaki ince partiküllerde metal içeriklerinin belirlenmesi
Determination of metal content of fine particles in indoor air of fireworks used in wedding halls
MERT KARAÇALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çevre MühendisliğiBursa Uludağ ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABAHATTİN SIDDIK CİNDORUK
- İç ortam havasından eş zamanlı partikül madde ve toluen giderimi için nanolif ve aktif karbon içeren filtre sisteminin geliştirilmesi
Simultaneous removal of particle material and toluene from indoor air with development of a filter system containing nanofiber and activated carbon
MELİKE ERDEM YAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA YÜKSEL İMER
- Removal of odor emissions from food fermentation and petrochemical production processes with using biological treatment methods
Gıda fermentasyon ve petrokimya üretim sektörleri kaynaklı koku emisyonlarının biyolojik arıtma yöntemleri ile giderilmesi
İLKER AKMIRZA
Doktora
İngilizce
2019
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR ALP
- Dökümhanelerde iç ortam hava kalitesinin partikül bazında araştırılması
Research about indoor air quality in foundries based on particles
MURAT ÇALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Çevre MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA TALHA GÖNÜLLÜ