Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumu ve etkileyen faktörler
Adherence to diet and fluid restriction of individuals on hemodialysis treatment and affecting factors
- Tez No: 311329
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. SEMRA KOCAÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Diyet, Sıvı Kısıtlaması, Uyum ve Hemşirelik, Beslenme, Hasta eğitimi, Hastalar, Hemşirelik, Hemşirelik bakımı, Renal diyaliz, Hemodialysis, Diet, Fluid Restriction, Adherence and Nursing, Nutrition, Patient education, Patients, Nursing, Nursing care, Renal dialysis, Water
- Yıl: 2012
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
KISA ÖZETBu çalışma hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. 15.10.2010-15.01.2011 tarihleri arasında Yozgat il merkezinde bulunan biri devlet, ikisi özel olmak üzere toplam üç diyaliz merkezinde hemodiyaliz tedavisi alan 121 birey örnekleme alınmıştır. Veriler, Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu ve Diyaliz Diyet ve Sıvı Kısıtlamasına Uyumsuzluk Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Cronbach's Alpha, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskall Wallis testi ve Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır.Araştırmada hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin %98.3'ünün diyete ve %95.0'ının sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk yaşadıkları saptanmıştır. 21-35 yaş grubunda olan, bakımına ve tedavisine ailede yardımcısı olmayan, interdiyalitik kilo alımı ?4.5 kg olan bireylerin diğer gruptakilere göre diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk sıklığı, diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk derecesi puan ortancaları daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Genellikle potasyumlu ve fosforlu gıdalar tüketen bireylerin, bazen tüketenlere göre diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk sıklığı puan ortancalarının, diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk derecesi puan ortalamalarının daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). İçe kapanıklık/ mutsuzluk sorunu yaşayanlarda, yaşamayanlara göre sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk derecesi puan ortalamasının yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bireylerin kalsiyum seviyesi ile sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk sıklığı puanları arasında zayıf düzeyde ve negatif yönlü ilişki ve fosfor düzeyi ile diyete uyumsuzluk sıklığı ve derecesi, sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk sıklığı puanları arasında zayıf düzeyde ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk derecesi puanları arasında ise orta düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir (p<0.05).Bu sonuçlar doğrultusunda, risk grubunda yer alan bireylere düzenli aralıklarla diyet ve sıvı kısıtlamasına yönelik eğitimlerin yapılması ve danışmanlıkların verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACTThe present study was conducted to determine the adherence to diet and fluid restriction of individuals on hemodialysis treatment and affecting factors. One hundred and twenty one individuals who were on hemodialysis treatment in three different dialysis centers being one of governmental and two of private units were recruited to the sample between the dates of 15.10.2010-15.01.2011 in Yozgat province. Data were collected with Descriptive Characteristics Information Form and Dialysis Diet and Fluid Nonadherence Questionnaire. Descriptive statistics, Cronbach?s Alpha, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk tests, t test, Mann-Whitney U test, Kruskall Wallis analysis of variance and Spearman Correlation test in independent samples were used for data analysis.Of the individuals, 98.3% and 95.0% were found to have difficulty in adhering to diet and fluid restriction, respectively. The frequency and degree (median scores) of nonadherence to diet and fluid restriction of the individuals who were at 21-35 years, who were not helped for care and treatment by the family, who had more than 4.5 kg of intradialytic weight were higher than of other individuals (p<0.05). Median nonadherence frequency scores of individuals who consumed foods rich in potassium and phosphorus generally were higher compared with individuals who consumed such foods sometimes (p<0.05). Median nonadherence degree scores of individuals who were introversive/unhappy were higher than individuals who did not live such problems (p<0.05). There was a negative and poor correlation between nonadherence frequency scores and calcium levels of individuals. There was a negative and poor correlation between nonadherence frequency scores and calcium levels of individuals. Phosphorus levels were poorly correlated with nonadherence frequency and degree to diet and were positively and moderately correlated with nonadherence frequency scores to fluid restriction (p<0.05).Consequently, it was recommenced to give regular education and to consult about diet and fluid restriction for individuals in risk groups.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarına verilen eğitimin iki diyaliz seansı arasındaki beslenme durumuna etkisinin değerlendirilmesi.
Evaluation the effect of education of hemodialysis patients between two dialysis seans to nourishment state.
NESRİN TÜRK
- Roy adaptasyon modeline göre verilen eğitimin hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin uyumuna etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the education given in accordance with roy adaptation model on the adaptation of individuals having hemodialysis treatment
AYŞE KACAROĞLU VİCDAN
Doktora
Türkçe
2013
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİLGİ GÜLSEVEN KARABACAK
- Diyaliz tedavisi alan bireylerin umut-umutsuzluk ve sosyal destek düzeyleri
Hope hopelessness and social support levels of people taking dialysis treatment
SEVİL ŞAHİN
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalara uygulanan Akupres'in kaşıntı durumuna etkisi
The effect of acupress on pruritus status of patients having hemodialysis
NAZAN KILIÇ AKÇA
Doktora
Türkçe
2011
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SULTAN TAŞCI
PROF. DR. NİMET KARATAŞ
- Hemodiyaliz tedavisi alanlara bakım veren bireylerin bakım yükü ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of burden of caregivers to patients under hemodialysis therapy and affecting factors
MERVE KEKEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMRA KOCAÖZ