Türkiye'de vergi harcamalarının analizi
Analyzing the tax expenditures in Turkey
- Tez No: 308327
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA UMUR TOSUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Vergi harcamaları, Vergi indirimi, Vergi istisnası, Vergi muafiyeti, Vergiler, Tax expenditures, Tax relief, Tax exclusion, Tax exemption, Taxes
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Devletler, görevlerini ifa ederken, en önemli ve sağlıklı finansman kaynağı olarak vergiyi görmektedirler. Devlet, böylesine önemli bir kaynaktan ekonomik, sosyal, kültürel vb. sebeplerle vazgeçerek piyasalara müdahale etmek isteyebilir. Bu aşamada karşımıza devletin gelir kaybına sebebiyet veren, vergi indirim, muafiyet ve istisnalarından oluşan ve aslında kamu harcamaları gibi bir etkiye sahip olmakla birlikte uygulanış biçiminde farklılıklar bulunan vergi harcamaları çıkmaktadır. Bütçesini disiplin altına almaya çalışan ülkeler vergi harcamaları boyutunu olabildiğince net şekilde bilmek durumundadırlar. Bu nedenle, gelişmiş ülkelerde oldukça sıkı bir disiplin altında takip edilmeye çalışılan vergi harcamaları konusu ülkemiz açısından da büyük önem taşımaktadır. Çeşitli kanun hükümleriyle tanınmış bulunan vergi istisna, muafiyet ve indirimleri, vergi harcamalarının yoğun bir alan işgal etmesine, dolayısıyla bütçe içerisinde rakamsal olarak önemli büyüklüklere ulaşmasına sebep olmaktadır. OECD ülkelerinde uzun süredir uygulanmakta iken Türkiye'de 3-4 yıllık bir geçmişe sahip olan vergi harcamaları şu an itibarıyla vergi gelirlerinin yaklaşık % 7'sine tekabül etmektedir.Bu tezin amacı, vergi harcamaları uygulamasını analiz etmek, Türkiye'de konu ile ilgili yapılan kısıtlı çalışmalara katkıda bulunmaktır. Elde edilen bulgular çerçevesinde, Ülkemizde, vergi harcamaları ile ilgili çalışmaların sınırlı sayıda kaldığı, hâlen bir vergi istisna, muafiyet veya indiriminin vergi harcaması sayılıp sayılmayacağı konusunda net bir belirleme bulunmadığı ve teorik olarak vergi harcaması olarak nitelendirilmesi gerektiği hâlde standart vergi uygulaması olarak görülmesi sebebiyle vergi harcamaları listesinde yer almayan pek çok düzenleme olduğu, ayrıca bütçe kanunlarında vergi harcaması tahmini tutarlarının toplam olarak yer almasına karşılık her harcama bazında belirlenen tutarların kamuoyu ile paylaşılmadığı ifade edilebilir.
Özet (Çeviri)
States, while performing their duties, perceive taxes as most important and healthy financing fund. A state, may wish to intervene in the markets by discarding such an important source because of some economic, social and cultural reasons. At this stage, tax deductions, exemptions and exceptions causing loss of income for a state, which have just like the same impact but in a different implementation with the public expenditures. The states, trying to keep their budget under discipline, must know the tax expenditures amount. Therefore, the tax expenditures which are being tried to keep under strict discipline are very important for our country also. The tax deductions, exemptions and exceptions which are present in several law provisions, cause tax expenditures to occupy a huge area, which results in having great amount in the budget. Tax expenditures, which have a long period history in OECD countries, while Turkey has only 3-4 years background, are now 7% of tax revenues in Turkey.The aim of this study is to analyze the application of tax expenditures and contribute to the limited studies about the subject in Turkey. According to the results of the study, we can point out that; there are limited number of studies about tax expenditures in our country, there is no clear determination about accepting a tax exclusion, exemption or relief as a tax expenditure or not. There are lots of arrangements, which are seen as tax expenditures theoretically but are not in the list of tax expenditures because of being considered as benchmark. However, State shares with the public only the total amount of tax expenditures but not the amount for each expenditure.
Benzer Tezler
- Türkiye'de vergi performansını etkileyen bileşenlerin analizi ve il düzeyi vergi performansı indeksinin oluşturulması
The analysis of components affecting tax performance in Turkey and establishment of provincial level tax performance index
METİN ALLAHVERDİ
- Türkiye'de vergi harcamalarının sosyo-ekonomik açıdan incelenmesi ve seçilmiş OECD ülkeleri ile karşılaştırılması
Socio-economic analysis of tax expenditures in Turkey and comparison with selected OECD countries
ERDEM YAVUZ
- Türkiye ve bazı OECD ülkelerinde vergi harcamalarının karşılaştırmalı analizi (2006-2015)
Comparative analysis of tax expenditures in Turkey andsome OECD countries (2006-2015 years)
MAHMUT AKİF GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
MaliyeGaziosmanpaşa ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF TEMÜR
- Türkiye'de gelir vergisi ve sosyal transfer harcamalarının gelir dağılımına etkisi: Mikro veri analizi
The effect of income tax and social transfer expenditures on income distribution in Turkey: Micro data analysis
ARINÇ BOZ
Doktora
Türkçe
2023
MaliyeZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN DÖKMEN
- Türkiye'de mali disiplinin sağlanmasında kamu harcamalarının etkisi (1999-2023 dönemi)
The impact of public expenditures on fiscal restraint in Turkey (1999-2023 period)
FURKAN DİREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MaliyeKırıkkale Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN ŞAHBAZ KILINÇ