Çukurova'da yaşayan Cerit Türkmenleri'nde halk hikayeciliği ve halk hikayeleri
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 30801
- Danışmanlar: PROF. DR. DURSUN YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Cerit Türkmenleri, Halk hikayeleri, Türk halk hikayeleri, Türkmenler, Çukurova bölgesi, Cerit Turkomans, Folk tales, Turkish folk stories, Turkomans, Çukurova region
- Yıl: 1994
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Sözlü gelenekte yaşayan kültür ürünlerimiz olan halk hikâyeleri XV. yüzyıldan itibaren Türk toplumunun hayatında önemli roller üstlenmiştir. Halk hikâyelerinin çeşitlilik göstererek yaşadığı bölgelerden biri de. Güney Anadolu olmuştur. Özellikle, Çukurova bölgesinde yaşayan Türkmenler, âşıkların sanatlarına bağlı bir gelenek olan halk hikâyeciliği bakımından çok zengin dönemler yaşamışlardır. Araştırma alanımız içerisinde yaşayan Çukurova bölgesindeki Cerit Türkmenleri, bölgedeki belli başlı Türkmen aşiretlerinden biri olup, hikâye anlatma geleneğini uzun yıllar muhafaza ederek yaşatmışlardır. Yapılan araştırma ile Cerit Türkmenleri'nin hikayecileri ve hikâyeleri tespit edilerek hikâye anlatma geleneği içindeki yerleri açıklanmaya çalışılmıştır. Geçmişte ve bugün yaşayan Cerit Türkmen hikayecilerinin gelenek için anlatageldikleri hikâyelerin başında iki ünlü saz şâiri olan Karacaoğlan ve Dadaloğlu gelmektedir. Bu iki saz şâirinin hemen bütün türküleri yöredeki hikayeciler tarafından bilinir ve yöre halkı tarafından severek dinlenir. Yöreden derlenen hikâyeler arasında bunlardan başka Elbeylioğlu, Gündeşlioğlu. Yazıcıoğlu, Köroğlu, Ali Paşa, Bey Mayii, Deli Boran, Öksüz Ali, Sefil Abdurrahman, Kul Mustafa, Palalalı Osman, Âşık Ömer ve Âşık Cafer'e ait uzun veya kısa hikâyeler yer almaktadır. Bu hikâyelerin bir kısmı âşık şâirlerin hayatları etrafında gelişen aşk maceralarını içerirken, büyük bir kısmı da, aşiretler arasında geçen çatışmaları konu almaktadır. Aşiret kavgalarının yer aldığı bu halk hikâyeleri, bölgedeki eski hayat tarzını yansıtması bakımından önemlidir. Çukurova'dan derlenen halk hikâyeleri iki ayrı şekil içinde anlatılırlar : Türkülü hikâyeler ve bozlaklar (türkü-hikâye). Yörede türkülü hikâye diye bilinen uzun hikâyeler daha çok Öksüz Ali. Deli Boran gibi âşık şâirlerin hayatlarıyla ilgilidir. Bozlaklar ise, daha çok aşiret çalışmalarını anlatan, tek sahneli, tek olaylı kısa hikâyelerdir.Ill Bölgede, bu iki anlatım tarzı, gelenek içinde bir arada yaşamıştır. Çukurova'da yaşayan Cerit Türkmenleri arasında, XX. yüzyılın ortalarına kadar canlılığını sürdüren hikâye anlatma geleneği, bugün artık yöre halkının eğlence ihtiyacını karşılayan canlı bir gelenek olmaktan çıkmıştır. Bu sebeple, hikâye anlatım geleneği içinde hayat bulmuş ve değer kazanmış hikayeciler ve hikâyeler, her geçen gün biraz daha azalmakta ve canlılığını sürdürememektedir.
Özet (Çeviri)
IV SUMMARY THe folk stories, namely our cultural products, living in oral tradition, have undertaken important roles of Turkish lifestyle since XVtn- century. One of the main regions, where the tradition of folktale going on showing variety was the southern Anatolia. Especially the Türkmens living around Çukurova, gave more productive and special tales by the way of minstrels living there. The major tribe of Türkmens, are the Cerits who lives in the Çukurova region, protected and saved folk story tradition and keep them alive till today. In this research the folkstory tellers and folk tales of Cerit tribe are collected and the meaning of them are tried to be explained in the way of folk story tradition. The two well know minstrels lived in these places are Karacaoğlan and Dadaloğlu, their folktales had been told in the post and has still been telling by the narrators of Cerit Türkmens, who are alive. Besides these two minstrels tales, there are some folk tales which belongs to Elbeylioğlu, Gündeşlioğlu, Yazıcıoğlu, Köroğlu, Ali Paşa, Bey Mayii, Deli Boran, Öksüz Ali, Sefil Abdurrahman, Kul Mustafa, Palalı Osman, Âşık Ömer and Âşık Cafer, are found to be in the form of short or long type. The plots of some folktales are taken from biographies of minstrels and from love stories of minstrels. But most of them tell about conflict between Türkmen tribes. This kind of stories have extreme importance for revealing the life style of the people lived there before. The folk stories collected in the Çukurova region can be narrated in two forms : Folktales and bozlaklar (ballads). The folktales are mostly dealing with the life of minstrels such as Öksüz Ali, Deli Boran. However the ballads, which generally handles the tribe fights, with single scene and event, are short stories. These two folktales narrating forms have been lived together in the Çukurova Region. The folk story tradition of Cerit Türkmens of has been continued actively till the middle of XXtn- century.Today this tradition is not so funny and atractive for the people living in the regios. Because of this, folktales and narrator are no more will be the living part of real life. That's why. the narrators and tales that can be alive in the tradiation of folktale have gradually been reducing and they haven't been kept alive any more.
Benzer Tezler
- İskenderun'da dar gelir grupları için konut sistemleri önerisi
solutions of housing problems for income groups in Iskenderun
BEDİA YILDIZ
- Yukarı Çukurova`da aşıklık geleneği ve Aşık Eyyubi
Wandernder volkssaenger tradition in oberem Çukurova und wanderer volkssaenger
KEMAL ÇOPUROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ BERAT ALPTEKİN
- Elektromanyetik alanların insan sağlığı üzerindeki zararlı etkileri
Hazards of EMF's on the people
SERGÜL ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Fizik ve Fizik MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KERİM KIYMAÇ
- Avrupa Topluluğu karşısında Türk hazır giyim dışsatımı ve gelişimi
Başlık çevirisi yok
GÜLDEN TOZKOPARAN