1-5 yaş arası çocukların evde çevresel tütün dumanı maruziyetlerini azaltmaya yönelik kapsamlı eğitim girişiminin (Evde izlem ve telefon danışmanlığına dayalı) değerlendirilmesi
The evaluatıon of a comprhensıve educatıon programme approach (Based on follow-up at home and telephone counsellıng) aımed at reducıng envıronmental tobacco smoke ınfluence at home for chıldren aged 1-5 years old
- Tez No: 301392
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZELİHA ASLI ÖCEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Sağlık Eğitimi, Public Health, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Çevresel Tütün Dumanı, Çocuk Sağlığı, Ev Ziyareti, Randomize Kontrollü Deneme, Kotinin, Eğitim, Sağlık eğitimi, Sigara dumanı kirliliği, Sigara içme, Tütün-dumansız, Çocuklar, Environmental Tobacco Smoke, Child Health, Home Visit, Randomize Controlled Test, Cotinine, Education, Health education, Tobacco smoke pollution, Smoking, Tobacco-smokeless, Children
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada 1-5 yaş arası çocukları ÇTD'den korumayı hedefleyen ve annelere yönelik olan kapsamlı bir eğitim girişiminin (üç ev ziyareti ve iki telefon izlemi) etkinliği değerlendirilmiştir. Bu amaçla bu girişiminin çocukların ÇTD maruziyetini azaltma açısından etkinliği 1) eğitim öncesi durum ile 2) sınırlı bir eğitim girişiminin (iki ev ziyareti) etkinliği ile karşılaştırılmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu randomize kontrollü girişim araştırması İzmir-Bayraklı ilçesi Cengizhan Mahallesi'nde uygulanmıştır. 1-5 yaş arası çocuğu olan, eşi ve/veya kendisi sigara içen 182 anne sigara içen ebeveyn sayısına göre tabakalandırılmış, rasgele örnekleme yöntemiyle 80 anne seçilmiştir. Evlerinde ziyaret edilen annelere anket uygulanmış, eğitim verilmiş, broşür bırakılmış ve çocuklarından idrar örnekleri alınmıştır. Ardından SAS programında tabakalı randomizasyon yöntemiyle 40'ar anne kapsamlı ve sınırlı eğitim gruplarına ayrılmıştır. Kapsamlı eğitim grubundaki iki annenin izlemleri tamamlanamamıştır. Kapsamlı eğitim grubu bir ay sonra tekrar ziyaret edilerek kotinin düzeyi bildirilmiş ve izlem anketi uygulanmıştır. Ardından iki hafta arayla iki kez telefon edilmiştir. Diğer gruba ise sadece postayla kotinin düzeyi bildirilmiştir. Son ziyarette iki gruba da anket uygulanmış ve idrar örneği alınmıştır. Kotinin ölçümleri enzim immunassay kiti ile yapılmıştır. Araştırmada, annelerin çocukları ÇTD etkileniminden koruma davranışları Planlı Davranış Kuramı'nı oluşturan tutum, kontrol algısı, sosyal norm ve niyet kavramları temelinde değerlendirilmiştir.Bulgular: Kapsamlı (t=6,123; p=0,000) ve sınırlı (t=5,218; p=0,000) eğitim gruplarında son izlemdeki kotinin düzeyleri ilk izleme göre anlamlı düzeyde düşüktür. Son izlemde evde tam bir sigara yasağı uygulandığını belirten anne yüzdesi kapsamlı eğitim grubunda, sınırlı eğitim grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (?2=3,903; p=0,048). Girişim sonrası her iki gruptaki annelerin ilk izlem ile son izlemdeki tutum (t=-0.078; p=0.938 ) ve sosyal puanları arasında (t=-1.559; p=0.123) anlamlı fark yoktur. Kontrol (t=-4.721; p=0.000) ve niyet (t=-3.420; p=0.001) puanlarının ise son izlemde arttığı belirlenmiştir.Sonuç: Her iki grupta da çocukların ÇTD maruziyetinde eğitim öncesine göre azalma saptanmış olup, kapsamlı eğitim grubuna uygulanan girişimin daha etkili olduğu belirlenmiştir. Girişim sonrası annelerin evde sigara içme yasağı uygulamaya yönelik kontrol algı ve niyet puanlarında artış olurken sosyal norm puanlarında önemli bir değişiklik olmamıştır.
Özet (Çeviri)
Aim : In this research, the efficiency aiming at protecting children aged 1-5 years old from environmental tobacco smoke effect (ETS) and influence of a comprehensive education programme approach (three home visits and two telephone follow-ups) for mothers were evaluated. To that end, an effiency in terms of reducing the ETS exposure of children 1) prior to education and 2) a restricted education approach (two home visits) were compared.Materials and Method : This randomized and controlled intervention research was performed in Cengizhan settlement in Bayraklı/İzmir. 182 mothers having 1-5 year old children who smoke or have smoking husbands were graded based on the number of smoking parents and 80 of these mothers were chosen by the random sampling method. Mothers who were visited at their homes were conducted a questionnaire, trained, left brochures and taken urine samples from their children. Following that 40 mothers determined by graded randomization method in SAS programme were divided into comprehensive and restricted education groups. The follow-up of two mothers in the comprehensive education programme group could not be completed. The comprehensive education group was visited again one month later and their urinary cotinine level was informed and they were carried out a follow-up questionnaire. After that they were called twice every two weeks. The urinary cotinine level of other group, however, was reported by post. In the last visit, both groups were conducted questionnaires and urinary samples were taken. The measurements of cotinine were carried out by enzyme immunoassay kit. In this research, the preventive behaviours of mothers from ETS effects were assessed based upon the concepts of Theory of Planned Behaviour forming attitude, control perception, social norm and intention.Findings: The levels of cotinine in the comprehensive (t=6,123; p=0,000) and restricted education (t=5,218; p=0,000) groups in the final follow-up were significantly low compared to the levels in the first follow-up. The rate of mothers expressing a precise smoking ban at home in the last follow-up was found out to be higher in the comprehensive education group than restricted education group (?2=3,903; p=0,048). There was no significant difference in attitude (t=-0.078; p=0.938 ) and social scores (t=-1.559; p=0.123) between the first follow-up and the last follow-up after the intervention in both group mothers. Control (t=-4.721; p=0.000) and intention scores (t=-3.420; p=0.001), however, were identified to increase in the last follow-up.Results : A reduction was established in the rate of children in both groups who were exposed to ETS in view of prior to education period and the intervention performed to comprehensive education group was determined to be more influential. Following the intervention, while there was an increase in the scores of control perception and intention aimed at smoking ban conducted by mothers at home, there was no considerable difference in the social norm scores of them.
Benzer Tezler
- Ocak 2022- ocak 2023 yılları arasında çukurova üniversitesi tıp fakültesi çocuk alerji polikliniğine başvuran astım tanılı hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Evaluation of asthma diagnosed patients applying to the çukurova university faculty of medicine pediatric allergy clinic between january 2022 and january 2023: A retrospective study
BEYZA İREM GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA UFUK ALTINTAŞ
- Sosyo ekonomik düzeyi farklı ailelerin evlilik konusundaki bilgi tutum ve tavırlarının saptanması
Başlık çevirisi yok
HATİCE KOÇİNOĞLU
- Lise öğrencilerinin vücut kitle indeksi ile yeme davranışı bozukluğu, benlik kavramı ve kendini algılama arasındaki ilişki
Association of body mass index with eating disorders, self-esteem, and self perception in high school students
AYSEL ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2014
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY KOÇOĞLU
- 0-6 yaş arası tekrarlayan hışıltı atağı ile gelen çocuklarda sosyodemografik özelliklerine göre risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of risk factors between 0-6 ages that children comes with recurrent wheezing according to demographic characterestics
PINAR BÜTÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN YELDA TÜRKMENOĞLU
- Okul öncesi dönemde 4-5 yaşlardaki çocuklara uygulanan matematiksel kavramlara dayalı destekleyici eğitim modelinin yaş ve cinsiyete göre etkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MEMNUNE ÜRKÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEZİYET ARI