The medicinal use and commodification of leeches in the Late Ottoman Empire
Geç Osmanlı Döneminde sülüklerin tıbbi kullanımı ve metalaşması
- Tez No: 298463
- Danışmanlar: PROF. DR. EDHEM ELDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Osmanlı Dönemi, Sülük, Tıp tarihi, Tıp-geleneksel, Ottoman State, Ottoman Period, Leech, History of medicine, Medicine-traditional
- Yıl: 2010
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez Osmanlı Başbakanlık Arşivlerinde yaklaşık 1840 ve 1870 yılları arasında kümelenen, Hatt-ı- Hümayun, Divan Kalemi Defterleri, Mühimme Defterleri, Sadaret Mektubi Kalemi, Maliye Defterleri, Hariciye Nezareti Tercüme Odası Evrakı, Hazine-i Hassa İradeleri gibi çeşitli ve önemli fonların içinde yer alan ve yoğun bir uluslar arası ticarete işaret eden üç yüzden fazla tıbbi sülük belgesini araştırmaktadır. Bu belgelerin sayıca neden bu kadar çok olduğu, neden bu kadar önemli fonlarda yer aldığı, neden belirli yıllar arasına kümelendiği, neden bu kadar yoğun bir uluslar arası ilgi gördüğü tezin cevaplamaya çalıştığı temel sorulardır.Bu soruları cevaplamak için ilk bölümde sülüğün neredeyse bir sülük kültürü oluşturacak kadar uzun ve zengin olan tıbbi ve sosyal tarihi özellikle on dokuzuncu yüzyılın üzerinde durularak incelendi. İkinci bölümde ise Osmanlı İmparatorluğunda tıbbi sülüğün tarihi birinci bölümdeki genel tarihle kıyaslamalı olarak ele alındı. Bu bölümde sülüğün Osmanlı tıbbında ne mana ifade ettiğinin anlaşılması için birincil tıbbi kaynaklar, yazmalar, arşiv belgeleri, anılar ve bazı dergi makaleleri incelendi. Dördüncü bölümde ise birkaç değişik belgenin şaşırtıcı bir bütünlük oluşturmasından yararlanılarak 1850'lerde Maraş'ta sülük ticareti yapan Artouse isimli Fransız bir tüccarın hayatını yansıtılmaya çalışıldı. Son bölümde ise Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinde bulunan sülük ticareti belgelerinden yola çıkarak sülüğün bir ticaret kalemi olarak önemi ve değeri araştırıldı.Sonuç bölümünde ise ilk başta yola çıkılan sorular bu dört bölümden elde edilen verilerin karşılaştırılması ve tıbbi, sosyal ve ticari tarih arasında bağlantı oluşturma çabasıyla cevaplandırılmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines more than three hundred trade related leech documents found among the nineteenth century Ottoman archives. These documents aggregate roughly between 1840 and 1870 and are filed in various important archival series, dealing with foreign affairs, internal affairs, correspondence among top governmental offices, imperial decrees, harem decrees and treasury accounts. This thesis is an effort to understand and give meaning to the significant stock of documents related to leeches, to their sudden increase and almost abrupt decrease between 1840s and 1870s and to the high importance that leeches were ascribed by the Ottoman government and foreign parties as reflected from the documents.In the first part the general history of medicinal leeches has been covered with a special emphasis on the nineteenth century. In the second part the history of medicinal leeches in the Ottoman Empire has been examined with a comparative approach and also with a special emphasis on the nineteenth century. In order to understand the medicinal utilization of leeches in the Ottoman Empire some primary medical sources, medical manuscripts, archival documents and nineteenth century periodicals have been used. The fourth part is an attempt to construct the life Artouse, of a French leech merchant living in Maraş during 1850s by integrating some memoirs, articles and documents which seemed to complement each other into a meaningful and consistent whole. In the last part, the nineteenth century archival material related to leech trade has been analyzed in order to understand the value of the leech as a commodity.As a conclusion this thesis attempts to answer the initial questions raised in the introduction part, by integrating the arguments concluded in the first four parts of the thesis with an effort to make a connection between medical, social and financial histories.
Benzer Tezler
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN