Eski Türkçede bol- fiili üzerine bir araştırma
A research on the verb bol- in Old Turkic
- Tez No: 296477
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CAN ÖZGÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Eski Türkçe, Maniheist, Budist ve İlk İslamî Türkçe, Fiil Birleşmeleri, Birleşik Fiiller, Gramerleşme, Yardımcı Fiil, bol-" Fiili, MorfoSentaks, Birleşik eylem, Dil bilgisi, Dil bilgisi-eylem, Türkçe metinler, Old Turkic, Maniheist, Buddhist, the First Islamic Turkish, Verb Combinations, Compound Verbs, Grammaticalization, Auxiliary Verbs, the Verb "bol, Morpho-Syntax, Grammar, Grammar-verb, Old Turkish, Turkish texts
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk dilinin tarihî ve çağdaş lehçelerinde fiil birleşmeleri, çeşitli anlam ve işlevlerde bulunmak suretiyle geniş bir kullanım alanına sahiptir. Eski Türkçe metinlerden başlayarak tarihî Türk dili alanında,“olmak / meydana gelmek”temel anlamının dışında çeşitli gramer kategorilerinin teşkilinde önemli vazifeler yüklenmiş olan“bol-”fiili, isimlerle ve fiillerle birleşerek fiil birleşmelerini meydana getirmiş, bilinen anlamının dışında yeni anlamlar kazanmıştır. Eldeki çalışma,“bol-”fiilinin temel anlamının dışında isim ve fiil türünden çeşitli sözcüklerle birleşip gramerleşerek yardımcı fiil işleviyle kullanılması sonucu ortaya çıkan yeni anlam ve işlevlerinin Türk dilinde“zaman”ve“görünüş”kategorileri çerçevesinde incelenmesiyle; Türk dilinin tarihsel dönemlerinden biri olan, Türk runik harfli metinler ile Maniheist, Budist ve ilk İslamî Türk çevrelerine ait metinleri kapsayan Eski Türkçe dönemi eserlerinde tespit ve tasnif edilerek karşılaştırmalı bir şekilde ortaya konulmasını amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Combinations of verbs in historical and contemporary dialects of Turkish language have a wide variety of usage in that they generate various meanings and hold many functions. Starting from the Old Turkic texts the verb“bol-”has had the task of forming various grammatical categories apart from its basic meaning of“to be / become”, and has formed verb combinations by uniting with verbs and also nouns, and in this way has gained new meanings besides its known meaning. This study aims to analyse new meanings and functions originated by the auxilary“bol-”, which was formed by its combination with nouns and verbs and became a grammatical category, in terms of“tense”and“aspect”categories of Turkish language. It also aims to study the verb“bol-”comparatively in the Turkish runic texts –one of the historical periods of Turkish language- and the texts of the Old Turkic period related to Maniheist, Buddhist and the first Islamic Turkish circles.
Benzer Tezler
- Кыргыз жана түрк тилдериндеги э- кемтик этишинин колдонулуусу жана грамматикалык маанилери
Kırgız ve Türk dilindeki i- mek fiilinin fonksiyonu ve gramatik anlamları üzerine bir inceleme
ZARİNA CALBİYEVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2011
DilbilimKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDIGANI ERKEBAYEV
- Karışık dilli eserler ile Karahanlı Dönemi metinlerinin imla, ses, şekil ve söz varlığı mukayesesi
Comparison of spelling, sounds, figures and vocabulary of works written in mixed language and texts of Karahanlı Period
TUĞÇE NUR KESİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN ŞEN
- Özbek Türkçesinin leksikolojisi
Başlık çevirisi yok
SELAHİTTİN TOLKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiEski Türk Dili Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ YÜCE
- Ali Şir Nevayi'nin Mecalisü'n-Nefayis'i ile Cem Sultan'ın Türkçe Divan'ı arasında ses bilgisi ve ekler açısından karşılaştırma
Compare about voices difference and addition between Ali Şir Nevayi?s Mecalisü?n-Nefayis and with Cem Sultan?s Turkish Divan
TURGAY AKDURUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. BİLAL YÜCEL
- Rehber-i Kitabet-i Osmaniye Yahud Mükemmel Münşa`at
Başlık çevirisi yok
MEHMET KALE
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve EdebiyatıAfyon Kocatepe ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CEMİL GÜLSEREN