Türkçenin etimoloji sözlükleri üzerine bir inceleme
A study on the etymological dictionaries of Turkish
- Tez No: 296399
- Danışmanlar: PROF. DR. NURETTİN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Etimoloji, sözlük, Türkçe, Köken bilim, Türkçe sözlükler, Etymology, Dictionary, Turkish, Turkish dictionaries
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sözlük çalışmaları, dilbilgisi ve dilbilim alanının en önemli bölümlerinden biridir. Türkçede sözlük çalışmalarının tarihi çok eskiye gider. Ancak etimoloji (kökenbilgisi) sözlüklerinin geçmişi fazla eskiye dayanmaz. XIX. yüzyılda Avrupa'da şarkiyatın bir alt dalı olarak Türkçenin etimolojisi alanında eserler verilmeye başlanmıştır.Gerek yabancı Türkologlar, gerekse Türk Türkologlar tarafından pek çok etimolojik sözlük yazılmıştır. Bu sözlüklerin yazılış ve düzenleniş yöntemleri birbirinden farklıdır. Türkçenin etimoloji sözlüğünün yazılması konusundaki çaba ve girişimler son zamanlarda artmıştır. Yalnız, Türkçenin etimolojik sözlükleri nelerdir? Hangi dönem ve ülkelerde yoğunlaşmaktadır. Hangi yöntemlerle yazılmışlardır? Madde başları belirlenirken hangi ilkelerden yola çıkılmıştır? Hangi dilbilgisi ve dilbilim alt dalı ile ilişki kurulmuş, açıklamalar bu alt dalların hangisine göre yapılmıştır? Hangi veri kaynakları kullanılmıştır? Örnek seçiminde hangi ölçülere uyulmuştur? Bu ve benzeri sorular, çalışmanın hareket noktasını oluşturmaktadır.Çalışmada Türkçenin etimolojik sözlükleri Türkiye içindekiler ve Türkiye dışındakiler olmak üzere iki grupta tasnif edilmiş ve bunlar kronolojik olarak ele alınmıştır. Doğrudan Türkçe üzerine yazılmış olmasa bile Türkçenin etimolojisine yer veren etimolojik sözlüklerin de öneminden söz edilmiştir.Bunun yanında bu alandaki bilimsel eserlerden yola çıkılarak yapılan değerlendirmelerde, etimolojik sözlüklerin hala gelişme aşamasında olduğu ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Lexicology is one of the most important parts of linguistics and grammare. The history of lexicological studies in Turkish goes back a long way. But not that much for the history of etymological dictionaries. It?s started to be given some works in the fields of Turkish etymology as a subbranch of orientalism in EuropeThere are many etymological dictionaries that have been written by both foreign turcologists and Turkish turcologists. The methods of writing and configurations of these dictionaries are different from each other. The efforts and attempts about writing the etymological dictionaries of Turkish have increased lately. But what are the etymological dictionaries of Turkish? On what counrties and periods does it centre? What kind of methods is used to write them? What principles are used in determining a lexical entry? Which subbranch of linguistics is it related to? What kind of data sources is used? What procedures are followed in choosing samples? All these questions create the starting point of the study.In the study it has been classified the etymological dictionaries of Turkish by dividing them into two parts as internal and external of Turkey; these dictionaries have been treated chronologically. In this study, even if an etymological dictionary is not focused only on Turkish etymology, it has been mentioned the significance of these etymological dictionaries including Turkish etymology. Besides, it is inferred from the evaluations based on scientific researches in this field that the etymological dictionaries in Turkish language field are in development process.
Benzer Tezler
- Babürnâme'de söz yapımı: İsimler
Word formation at Baburnama: Nouns
İSMAİL ÖZLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GALİP GÜNER
- Türkçenin etimolojik sözlükleri üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
A comparative research on the etymological dictionary of the Turkish language
AYSUN KOŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimAdıyaman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEHRABANI ALLAHVERDİYEVA
- Fethali Kaçar Lügati'nin tematik ve etimolojik söz varlığı
Thematic and etymological vocabulary of Fethali Kacar Dictionary
ERKAN KIZILARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA TOPRAK
- Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAMİ BALCI
- Prens Kalyanamkara Papamkara hikâyesi, metin (çeviriyazı ve aktarım), dil incelemeleri (cümle bilgisi ve sözcük yapımı), indeks
A story of Prince Kalyanamkara Papamkara
DUYGU YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TANJU ORAL SEYHAN
YRD. DOÇ. DR. C. ERALP ALIŞIK