Geri Dön

Arkeolojik insan kemiklerinde toksik metal ve iz elementlerinin analizi: Adramytteion (Örentepe) ve Resuloğlu örnekleri

An analysis of toxic metals and trace elements in archaeological human bones: The Specimens of Adramytteion (Örentepe) and Resuloğlu

PDF İndir

  1. Tez No: 282245
  2. Yazar: CENK GÜNER
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AYHAN ERSOY
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Antropoloji, Adli Tıp, Arkeoloji, Anthropology, Forensic Medicine, Archeology
  6. Anahtar Kelimeler: Erken Bizans, Erken Tunç Çağı, Eser elementler, Kemik ve kemikler, Spektrum analizi, Toksisite, Early Byzantine, Early Bronze Age, Trace elements, Bone and bones, Spectrum analysis, Toxicity
  7. Yıl: 2011
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Adli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, bir Orta Anadolu Erken Bronz Çağı (EBÇ) mezarlığı olan Resuloğlu'ndan alınan 81 birey ile bir Erken Bizans (EB) antik kenti olan Adramytteion' dan alınan 17 bireye ait kaburga kemiklerinde, toplumların yaşam biçimleri ile çevreleri arasındaki ilişkilerin daha iyi anlaşılabilmesi için çinko (Zn), bakır (Cu), kadmiyum (Cd), kurşun (Pb) ve arsenik (As) birikimlerinin tespit edilmesiydi. Pb ve Cd metalleri için Grafit Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (GAAS), Cu ve Zn içinse Fast Sequential Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (FSAAS) kullanıldı. Diğer taraftan As, hidrür sistemle analiz edildi. Resuloğlu iskelet serileri için Zn, Cu, Cd, Pb ve As değerleri sırasıyla, 103,96- 837,34 ppm; 1,99- 396,46 ppm; 0,13- 2,95 ppm; 0,87- 34,89 ppm; 0,35- 36,43 ppm aralığında bulundu. Öte yandan, Adramytteion serilerinde ise söz konusu bu değerlerin, sırasıyla 97,55- 391,39 ppm; 32,92- 56,63 ppm; 0,20- 2,72 ppm; 8,08- 44,98 ppm ve 17,05- 54,35 ppm aralığında oldukları tespit edildi. Bu sonuçlar, her iki kazı bölgesinde yaşamış olan sakinlerin yaş grupları arasında, metal birikimleri bakımından yüksek bir çeşitliliğin bulunduğunu göstermektedir. Resuloğlu ve Adramytteion örnekleri için, Resuloğlu iskeletlerine ait istatistiksel olarak anlamlı bulunan (p<0,05) bakır ve kadmiyum konsantrasyonları hariç tutulursa, yaş grupları bakımından istatistiksel olarak herhangi bir anlamlılık bulunamadı (p>0,05). Benzer biçimde, Resuloğlu popülasyonunda hem cinsiyet hem de ölü hediyeleri bakımından bir anlamlılık da bulunamadı. Adramytteion iskelet serilerinde Cu düzeyleri, cinsiyete dayalı olarak anlamlılık sınırına yakın olmasına karşın (p= 0,055) diğer metallerde böyle bir istatistiksel anlamlılık bulunmadı. Metal birikimlerin arkasında yatan sebepleri daha iyi anlayabilmek amacıyla, her iki kazı alanının farklı bölgelerinden alınan toprak ve su örnekleri, ayrıca analiz edildi. Her bir element için hesaplanan kemik/toprak oranları, söz konusu birikimlerin arkasında diyagenetik etkilerin olduğu fikrini desteklemektedir. Buna karşın su örneklerinin kemiklerde metal konsantrasyonları üzerinde bir etkisinin bulunmadığı tespit edildi. Resuloğlu sakinlerinin bakır düzeyleri için, böyle bir birikimin arkasındaki temel faktörün, yalnızca diyagenetik etkiler değil, ölü hediyeleri de olduğuna inanılmaktadır. Diğer taraftan, Adramytteion sakinlerinde tespit edilen yüksek Cu düzeyleri ile ilgili farklı etkenlerin açıklanabilmesi için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to detect the retention of zinc (Zn), copper (Cu), cadmium (Cd), lead (Pb), and arsenic (As) on rib bones belonging to 81 individuals gathered from the Resuloğlu necropolis, a Central Anatolian early Bronze Age (EBA) excavation site, as well as 17 individuals collected from Adramytteion, an Early Byzantine (EB) ancient city, in order to understand more about interactions between their lifestyle and the environment. Graphite Atomic Absorption Spectrometry (GFAAS) was used for the assays of Pb and Cd. Furthermore, Cu and Zn were evaluated with Fast Sequential Atomic Absorption Spectrometry (FSAAS) while As was analyzed using the hydride system. The ranges of Zn, Cu, Cd, Pb, and As levels were found between 103.96- 837.34 ppm; 1.99-396.46 ppm; 0.13-2.95 ppm; 0.87-34.89 ppm; 0.35-36.43 ppm for Resuloğlu skeletal series, respectively. On the other hand, they were 97.55- 391.39 ppm; 32.92- 56.63 ppm; 0.20- 2.72 ppm; 8.08- 44.98 ppm; 17.05- 54.35 ppm for Adramytteion series, respectively. The outcomes vary highly among age groups of ancient inhabitants for both the excavation areas. No significance was found in terms of age groups for the Resuloğlu and the Adramytteion specimens statistically (p>0.05) apart from the concentrations of copper and cadmium belonging to Resuloğlu skeletals which were statistically significant (p<0.05). It was also found no statistically significance based on both sex and burial gifts for Resuloğlu ancient population. Although the Cu levels for Adramytteion skeletal series were near to the limit of significance (p= 0.055) in terms of gender, other metals were not statistically significant. In order to reveal the origin of the retentions, soil and water samples obtained from the different regions of the excavation areas were also analyzed. Bone/soil ratios for each element in both excavation areas support the notion that the origin of the accumulations arises from diagenetic effects. Yet, no influence of metal concentrations was found in water samples over the bones. For Cu retention of Resuloğlu inhabitants, it is believed that the major factor behind this accumulation depends not only on diagenetic factors but also burial gifts. For Adramytteion inhabitants, however, further studies need to be sorted out the causes of higher Cu levels detected during analysis.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    392941

    Yenikapı kazı buluntularındaki Neolitik ve Erken Bizans Dönemi insan kemiklerinin X-ışını floresans yöntemi ile karakterizasyonu

    Characterization of Neolithic and Early Byzantine human bones from Yenikapi excavations by X-ray fluorescence method

    RÜVEYDA KÜBRA İLERİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Enerjiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Nükleer Araştırmalar Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SEVİLAY HACIYAKUPOĞLU

  2. Tez No

    910665

    Elazığ-Tepecik Orta Çağ toplumu bebek ve çocuk kafataslarına yansıyan metabolik hastalıklar

    Elazig-Tepecik Medieval Society metabolic diseases reflected in infant and child skulls

    NİDANUR YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    AntropolojiAnkara Üniversitesi

    Antropoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYLA SEVİM EROL

  3. Tez No

    560420

    İnsanın biyomekanik adaptasyonu: Resuloğlu yerleşimine ait uzun kemiklerin kesitsel geometrik analizi

    Human biomechanical adaptation: Cross-sectional geometric analyses of long bones in Resuloğlu population

    BELKIS ABUFAUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Antropolojiİstanbul Üniversitesi

    Antropoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DERYA ATAMTÜRK DUYAR

  4. Tez No

    242125

    Bizanslıların adli paleodemografisi

    Forensic paeodamography of byzantine

    MEHMET GÖRGÜLÜ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Adli Tıpİstanbul Üniversitesi

    Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET YAŞAR İŞCAN

  5. Tez No

    387029

    Dietary reconstruction from fossil bones by means of trace element analysis

    Fosil kemiklerdeki beslenme modelinin eser element analizi yardımıyla tekrar yapılanması

    ÇİĞDEM ATAKUMAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1994

    ArkeometriOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Arkeometri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞAHİNDE DEMİRCİ

Geri Dön