Kırgızcadaki İslam dışı geleneksel inanç ve inanışlarla ilgili söz varlığı
Words which are related to non-Islamic traditional faith and beliefs in the language of Kyrgyz
- Tez No: 274242
- Danışmanlar: PROF. DR. A. MELEK ÖZYETGİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Din, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Religion, Folklore
- Anahtar Kelimeler: Geleneksel değerler, Kelimeler, Kırgızca, Söz varlığı, Örf-adetler, İnançlar, Traditional values, Words, Kyrgyz language, Vocabulary, Traditions customs, Beliefs
- Yıl: 2010
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bölümü
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde Türk halklarının İslam öncesi geleneksel inanç ve inanışlarıyla ilgili farklı alanlarda, farklı yönlerden ele alınan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak bu konuyla ilgili dil açısından bugüne kadar derli toplu bir filolojik araştırma olduğunu söylemek mümkün değildir. Dolayısıyla bu eksiğin giderilmesine katkıda bulunmak maksadıyla bu çalışmamızda çeşitli etnik ve kültürel zenginliklere ve özelliklere sahip Türkçe konuşan köklü bir millet olan Kırgızların dilindeki İslam dışı geleneksel inanç ve inanışlarla ilgili kelimeler filolojik açıdan ele alınmıştır.Çalışmamız genel olarak üç bölümden oluşmaktadır.Çalışmamızın I. Bölümünde Kırgızların tarihî, sosyal ve kültürel yapısı ve geleneksel inanç dünyasıyla ilgili konular üzerinde genel bir bilgi verilmiştir.II. Bölümde ise, Kırgızlardaki İslam dışı geleneksel inanç ve inanış unsurları ve bu unsurların Kırgız kültüründeki yeri, uygulanış şekli üzerinde durulmuştur.Araştırmamızın III. Bölümünde Kırgızcanın söz varlığıyla ilgili ?Kirgizsko-Russkiy Slovar'? (Yudahin, 1965), ?Kırgız Tilinin Tüşündürmö Sözdügü? (Abduldayev ve İsayev ed., 1969), Özdöştürülgön Sözdör (Karasayev, 1986) ve ?Kırgız Tilinin Diyalektologiyalık Sözdügü? (Mukambayev, 1976, 2009) adlı sözlüklerden tespit edilen Kırgızcadaki İslam dışı geleneksel inanç ve inanışlarla ilgili kelimeler filolojik açıdan ele alınmıştır. Çalışmamızın bu bölümünde ele alınan kelimeler inanç sistemlerine ve biçimsel, anlamsal yakınlıklarına göre ayırt edilmiş alt başlıklar çerçevesinde ses, şekil, anlam ve köken bilimi bakımlarından eş zamanlı ve art zamanlı karşılaştırmalı yöntemle incelenmiştir. Böylece bu terimlerin tarihsel gelişimi, zaman içindeki ses ve anlam değişmeleri, bu değişmelerin sebepleri, diğer dillerdeki durumları üzerinde durulmuştur.Tezimiz Giriş kısmıyla başlayıp Sonuç, Dizin ve Kaynakça kısımlarıyla son bulmaktadır.
Özet (Çeviri)
There are many studies which address to pre-Islamic traditional beliefs and faith of Turkish studied from many different perspectives and in many different areas. However, it is not possible to say that there is well-established philological research up to now in terms of linguistics in relation to the subject matter. Therefore, the words related to non-Islamic conventional beliefs and faith in the language of the Kyrgyz which is a rooted society speaking Turkish and has several ethnical and cultural wealth and features are address philologically in order to make contributions to eliminate this deficiency.Our study generally consists of three parts:In the 1st Part of our study, general information about historical, social and cultural nature and traditional belief world of the Kyrgyz is given.In the 2nd Part, non-Islamic beliefs and faith elements in Kyrgyz and the place and implementation way of these element in the culture of Kyrgyz are focused.In the 3rd part of our study, words which are related to non-Islamic traditional faith and beliefs in the language of Kyrgyz determined the dictionaries titles ?Kirgizsko-Russkiy Slovar? (Yudahin, 1985) about the word existence of Kirghiz, ?Kırgız Tilinin Tüşündürmö Sözdügü? (Abduldayev and İsayev ed., 1969), ?Özdöştürülgön Sözdör? (Karasayev, 1986) and ?Kırgız Tilinin Diyalektologiyalık Sözdügü? (Mukambayev, 1976, 2009) are addressed philological. The words included in this part of our study are examined with the competitive method with synchronized and incremental time in terms of sound, form, meaning and ethnicity within the framework of sub-titles classified according to the belief systems and stylistic and semantic connotation. Thus, historical development of such terms, sound and meaning changes within time, the reasons of such changes and their status in other languages are focused.Our thesis starts with Introduction part and ends with Conclusion, Index and Bibliography.
Benzer Tezler
- Ali Emîrî Efendi'nin durûb-ı emsâl-i Osmâniyye'si [Metin-çeviri-açıklamalar-dizin]
Али эмири эфендинин дуруби эмсали османиеси [текст-котормо-түшүндүрмөлөр-индекс]
İSLAM KÜÇÜK
Doktora
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN TAŞ
- Kırgızcadaki Arapça kelimeler ve bunların Arapça öğrenimindeki yeri
The Arabic words in The Kyrgyz language and their place in the learning Arabic
ERKİNBEK KUNDUZOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DilbilimGazi ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRULLAH İŞLER
- Kırgızcadaki Farsça alıntı kelimeler: Ses bilgisi incelemesi
The Persian quote words in the Kyrgyz language: Phonetics study
AZADA NASİROVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HABİBE YAZICI ERSOY
- Türkçe ve Kırgızcadaki akrabalık terimlerinin atasözü ve deyimlere yansıması
Туугандык терминдердин макал-лакаптарда жана фразеологизмдерде чагылышы
OĞUZ KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAALAYBEK ABDİYEV
- Verb sense disambiguation (VSD) in the Kyrgyz corpus and the problems of their morphological tagging
Kırgız derleminde fiil anlamının belirsizliği giderme (VSD) ve onların morfolojik etiketleme sorunları
AİZAT KADYRBEKOVA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Mütercim-TercümanlıkKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AİDA KASİEVA