1950'li yıllarda ABD ile buluşma: Anti-komünizm, modernleşmecilik, maneviyatçılık
Turkey encounters the United States in the 1950s: Anti-communism, modernization and spirituality
- Tez No: 273628
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET DEMİREL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Amerika Birleşik Devletleri, Anti komünizm, Aydınlar, Fikir hareketleri, Modernleşme, Türk-Amerikan ilişkileri, Türkiye, United States of America, Anti communism, Intellectuals, Thought movements, Modernization, Turkish-American relations, Turkey
- Yıl: 2010
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bölümü
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada 1950'li yıllar Türkiye fikir hayatında öne çıkan farklı siyasi düşünce çevrelerinin, Türkiye'nin ABD ile yakınlaşma sürecini nasıl karşıladıkları ve ABD kaynaklı fikirlerden nasıl etkilendikleri incelenmiştir. 1950'lerde yoğunlaşan Soğuk Savaş'ın aynı zamanda bir fikir mücadelesi olduğu tezinden hareketle, inceleme, Batı'da hakim olan Soğuk Savaş ideolojisi bağlamına oturtulmuştur. Aslında Türkiye'nin Batı'yla ve batı düşüncesiyle teması, Osmanlı modernleşme hareketleriyle başlamıştır. Dolayısıyla ABD ile Soğuk Savaş bağlamında kurulan bu ilişkinin, Batı ile ilişkiler ve batılılaşma mirasından nasıl etkilendiği ve bu mirası ne yönde değiştirdiği de çalışmanın konusu olmuştur. Böylece 20. yüzyılın ortasına kadar Fransız, Alman ve kısmen İngiliz düşünce dünyasıyla tanışık olan düşünce çevreleri için, ABD ile artan düşünsel etkileşimin yarattığı yenilikler de alınmıştır. Öte yandan, Soğuk Savaş bağlamını doğru anlamak için mutlaka ele alınması gereken anti-komünizmin ABD'ye yaklaşımı nasıl etkilediği de incelenmiştir. Böylece Batı ile ilişkilerin 1950'lere devrettiği miras, Soğuk Savaş ideolojisinin aydınlar üzerindeki etkisi ve anti-komünizm bir zemin olarak kabul edilmiştir. Dahası Türkiye'de aydınların, ABD ile buluşmaya gösterdikleri olumlu ve olumsuz tepkinin anlaşılması açısından, ABD'nin Türkiye'de yürüttüğü kültürel diplomasisinin belli başlı özelliklerinin incelenmesine de bu çalışmada yer verilmiştir. Türkiye'de birbirleriyle çatışan farklı siyasi düşünce çevrelerinin ABD'ye aynı biçimde olumlu baktıkları gözlemlenmiştir. Bunun nedenleri üzerinde durulurken siyasi düşünceyi belirlemesi bakımından önemli olan üniversiteler ve sosyal bilimler disiplinlerindeki Amerikan etkisine bakılmıştır. Türkiye düşünce dünyası incelenirken modernleşmeci-Kemalist çevrelerle, İslamcı-muhafazakar çevreler üzerinde durulmuştur. Bu iki kesimin ABD'yle ilişkilere olumlu bakmalarının tarihsel ve ideolojik nedenleri olduğu gibi, Türkiye içindeki siyasi çekişmenin de yaklaşımların olumlu olmasına katkıda bulunduğu savunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study analyzes how different intellectual circles of the 1950s approached to Turkey?s affiliation with the US and how they were affected from the American thought. Since the Cold War is a `struggle of ideas?, the hegemonic Cold War ideology is embraced as the main context. The affects of anti-communism on the attitudes of different intellectual circles are also examined. In fact the acquaintance of Turkish thinkers with the West and western thought went back to the times of Ottoman modernization. Therefore this study tries to answer how the relation founded with the US was influenced from this heritage of westernization and in what way this relation had transformed that heritage. Thus this study also deals with the changes occurred for those opinion circles which had been familiar with European thought. In this regard the past relations with the West, the affects of the Cold War ideology and anti-communism are assumed as the basis of the analysis. Furthermore, in order to have a complete picture of American influence, the features of the US cultural diplomacy carried out in Turkey are exposed. It is observed that different intellectual circles shared common affirmative opinions towards the US. It is the task of this study to focus on two conflicting sectors of political thought which are Kemalist-modernist and Islamist-conservative groups. It is defended that besides historical and ideological reasons for their positive viewpoint on the US and Turkey?s relation with the US, domestic political controversies had also contributed to the attitude they developed.
Benzer Tezler
- Ellili yıllarda CHP ve Türkiye'nin Ortadoğu politikası
CHP in 1950's and Turkish Middle East policy
CANAN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Siyasal BilimlerYıldız Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
PROF. DR. GENCER ÖZCAN
- Kestirimci bakım metotları ile arızaların tespit edilmesi ve J79 turbojet uçak motorlarında kestirimci bakım uygulamaları
Detecting faults by predictive maintenance methods and predictive maintenance applications in J79 turbojet aircraft engines
AYKUT ATAPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiAltınbaş ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ ÇAĞLAR CERSİT
- Demokrat Parti döneminde sinema (1950-1960)
Cinema in Democratic Party period (1950-1960)
EMRE BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHRİ YETİM
- Türkiye-Amerika (Abd) ilişkileri (1960-1971)
Turkey-America (Usa) relationships (1960-1971)
BÜNYAMİN BOZKURT
- 1950 sonrası Türk resim sanatında kavram ve biçim ilişkisi
The Relation between concept and shape in Turkish painting art post 1950's
DENİZ ÇOBANKENT
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL GÜRBÜZ