Çanak çömleksizden çanak çömlekli Neolitik Döneme geçiş sürecinde obsidiyen teknolojisi
Obsidian technology in transitional period from pre-pottery to pottery Neolithic
- Tez No: 262909
- Danışmanlar: PROF. DR. NUR BALKAN ATLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Aletler, Arkeolojik alanlar, Diyarbakır-Çayönü, Doğu Anadolu bölgesi, Neolitik Dönem, Obsidyenler, Tools, Archeological areas, Diyarbakır-Çayönü, Eastern Anatolia region, Neolithic Period, Obsidians
- Yıl: 2008
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Prehistorya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yakındoğu Prehistoryası'nın en çok tartışılan sorunlarından biri Çanak Çömleksiz Neolitik'ten Çanak Çömlekli Neolitik döneme geçiş sürecidir. Söz konusu süreç içerisinde Yakındoğu genelinde benzer yönelimler gözlenmekle birlikte, bölgesel farklılıkların da olduğu bilinmektedir.Doğu Toros yerleşmelerinden Çayönü Tepesi obsidiyen buluntuları üzerinde yapılan bu çalışmada, yerleşme buluntularının Çanak Çömlekli Neolitik döneme geçiş sürecinde teknolojik ve tipolojik açıdan geçirdiği değişim ya da sürekliliklerin belirlenmesi amaçlanmış, elde edilen sonuçlar gerek yerleşmedeki kültürün diğer öğeleri gerekse bölgedeki diğer yerleşmelerin obsidiyen buluntularıyla karşılaştırılarak ele alınmıştır.Çayönü yerleşmesi obsidiyen buluntularına göre Çanak Çömlekli Neolitik Dönem'e geçiş aşamasında yavaş yavaş olan bir değişim çizgisinden söz edilebilmekle birlikte, yerleşmede Final PPNB evresi içerisinde gözlenen önemli farklılıklar da bulunmaktadır. Buna göre Son PPNB, Final PPNB ve Çanak Çömlekli Neolitik Dönem buluntularının tamamında tek bir üretim zinciri hakimdir. Bu üretim zincirinde prizmatik baskı çekirdeklerinden yongalanan tek yönlü çıkarımlı dilgiler elde edilmektedir. Ancak Son PPNB buluntuları içerisinde üretim zincirleri açısından bir çeşitlilikten söz etmek mümkündür. Bu evrede 2 adedi iki yönlü çıkarımlı olmak üzere en az 6 adet üretim zincirine ait ürünler saptanmıştır. Final PPNB evresinde ise dikkati çeken en önemli değişim üretim zincirlerinde azalma gözlenmesidir. Bu evrede obsidiyenden iki yönlü çıkarımlı yongalama sistemi ve bu sistem ile ilişkili olan ok uçları tamamen ortadan kalkmakta, baskı tekniği ile yongalanan tek yönlü çıkarımlı sistem, ürünlerin neredeyse tamamını kapsayacak şekilde baskın bir duruma geçmektedir. Sözü edilen evrede gözlenen üretim zincirleri Çanak Çömlekli Neolitik Dönem içerisinde de çok küçük değişikliklerle devamlılık göstermektedir.
Özet (Çeviri)
One of the most debated issues of Near Eastern Prehistory is the transition from Pre-Pottery Neolithic period to Pottery Neolithic period (e.g. Final PPNB / PPNC). This transitional period is characterized by common cultural elements while local variabilities do also exist.The aim of this thesis is to understand technological and typological transformation of the obsidian assemblage of Çayönü Tepesi during the transitional period from PPN to PN. In this study, the results of technological and typological analysis of Çayönü obsidian assemblage are evaluated with other cultural components of the site, as well as with obsidian assemblages of the contemporary sites in the Near East.According to the obsidian assemblage of Çayönü, Transition to Pottery Neolithic was a process with gradual changes, however some important changes also occurred during the Final PPNB. Predominant knapping system of Late PPNB, Final PPNB and PN consists of unipolar pressure blade production. However, Late PPNB?s châine opératoire is not limited to the unipolar prismatic blade production. Besides prismatic unipolar blades, different bipolar and unipolar blade productions are also executed. The most striking change within Final PPNB knapping systems is the decrease in the variation of the châine opératoires. While bipolar knapping systems disappears, unipolar pressure blade production takes almost all over other knapping systems. This pattern is also observed within Pottery Neolithic?s obsidian assemblage with some minor differences.
Benzer Tezler
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- Kerkük Türklerinde horyat geleneği
Başlık çevirisi yok
CANAN AKKOYUNLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALEMDAR MUSTAFA YALÇIN
- Söğüt (GD Bilecik) yöresindeki mesozoyik yaşlı tortul istifinin stratigrafisi ve sedimantolojik incelenmesi
Stratigraphical and sedimentological investigation of the mesozoic sedimentary units of Söğüt area (se Bilecik)
ERDOĞAN TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAKİ VAROL