Translation of a translation: A descriptive study on the Turkish translation of J.R.R. Tolkien's the lord of the rings
Bir çevirinin çevirisi: J.R.R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi başlıklı eserinin Türkçe çevirisi üzerine betimleyici bir çalışma
- Tez No: 257816
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ELİF ERSÖZLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, Mütercim-Tercümanlık, English Language and Literature, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Roman, Tolkien, John Ronald Reuel, Yüzüklerin Efendisi, Çeviri, Çeviri bilim, İngiliz edebiyatı, Novel, Tolkien, John Ronald Reuel, The Lord of the Rings, Translation, Science of translation, English literature
- Yıl: 2010
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yirminci Yüzyıl'ın en çok okuyucuyla buluşan eserlerinden biri de İngiliz yazar J.R.R. Tolkien'in çığır açan romanı Yüzüklerin Efendisi'dir. Fantezi edebiyatının önemli eserlerinden kabul edilen bu kitap 1997-98 yılları arasında Metis Yayınevi tarafından dilimize kazandırılmıştır. Çevirmenliğini Çiğdem Erkal İpek'in, editörlüğünü ise Bülent Somay'ın üstlendiği bu çeviri, birçok farklı özelliği bünyesinde barındırmaktadır. Öncelikle, yazar Tolkien, kitabın ekler bölümünde ve ayrıca çeşitli yazılarında eseri kendisinin yazmadığını, kitaptaki bir karakter tarafından dünya üzerinde bilinmeyen bir dilde (aslında bu, kendi icat ettiği bir dildir) yazılan başka bir kitaptan İngilizce'ye çevirdiğini ileri sürmüştür. Bununla birlikte bu çeviriyi yaparken hangi yöntemleri kullandığını ve diğer çevirmenlerin de nasıl hareket etmeleri gerektiğini detaylı olarak anlatır. Bu çalışmada Tolkien'in erek kültür normlarına uygun düşen çevirisinin Çiğdem Erkal İpek'in çevirisiyle bu bağlamda ne ölçüde paralellik arz ettiği Raymond van den Broeck'un çeviri eleştirisi modeli uygulanarak incelenmekte ve Gideon Toury'nin Erek Odaklı Yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmektedir. Ayrıca çevirinin erek kültür üzerindeki etkileri ve erek dizgede sahip olduğu konum Itamar Even-Zohar'ın Çoğuldizge Kuramı çerçevesinde incelenmektedir. Sonuç kısmı ise bu değerlendirmeler neticesinde varılan sonuçları içerir.
Özet (Çeviri)
J.R.R. Tolkien?s ground-breaking The Lord of the Rings is one of the works that reached the highest number of readers in the twentieth century. This book, which is accepted among the important works of fantasy literature was published in Turkish between 1997 and 1998 by Metis Yayınevi. This translation which was made by Çiğdem Erkal İpek and edited by Bülent Somay, contains several interesting features. Firstly, Tolkien, the author, stated in the Appendix section of the book and in several of his articles that he did not write the book but in fact translated it into English from another book written by one of his characters in a language unkown to mankind (indeed, he had invented this language himself). Besides, he wrote in detail about the methods he had employed while making his translation and gave recommendations to other translators on how to deal with the challenges. This study examines the parallelism between Tolkien?s translation, which could be regarded to conform with the target culture norms, and Çiğdem Erkal İpek?s translation, applying the model of translation criticism proposed by Raymond van den Broeck and benefiting from Gideon Toury?s Target Oriented Approach. In addition, the impact of translation on the target culture and its position within the target polysystem are evaluated within the scope of Itamar Even-Zohar?s Polysystem Theory. The conclusion involves the results derived from these evaluations.
Benzer Tezler
- A descriptive study on the translation of idioms from English into Turkish in the subtitles of three popular American sitcoms
Üç popüler durum komedisinin altyazılarında kullanılan deyimlerin İngilizceden Türkçeye çevirisi üzerine betimleyici bir çalışma
RAHŞAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Mütercim-TercümanlıkGazi ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEKİYE MÜGE TAVİL
- The effect of social structure on the usage of language: A descriptive study on Anthony Burgess's a clockwork Orange and its Turkish translation Otomatik Portakal by Aziz Üstel
Toplum yapısının dil kullanımı üzerindeki etkisi: Anthony Burgess'in a Clockwork Orange isimli eseri ve Aziz Üstel'in Otomatik Portakal isimli çevirisi üzerine betimleyici çalışma
PEMBE COŞKUNER
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KORKUT ULUÇ İŞİSAĞ
- Africanization or de-Africanization: A descriptive study on Turkish translations of Alan Paton's Cry, The Beloved Country
Afrikalılaştırma veya Afrikadışılaştırma: Alan Paton'un Ağla Sevgili Yurdum adlı eserinin Türkçe çevirileri üzerine betimleyici bir çalışma
GAMZE TURAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mütercim-TercümanlıkHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERSÖZLÜ
- A descriptive study on the Turkish translations of European patent documents
Avrupa patenti belgelerinin Türkçe çevirileri üzerine betimleyici bir çalışma
GÜLDEN TANER
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Mütercim-TercümanlıkHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİF ERSÖZLÜ
- Bir yazınsal tür olarak oyun çevirisi: Tennessee Williams'ın The Glass Menagerie adlı eserinin Türkçe çevirilerinin betimlenmesi
Dramatic translation as a literary genre: A descriptive study on turkish translations of Tennessee Williams' The Glass Menagerie
AYŞE ECE DERELİOĞLU ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL PARLAK