Türkçe için tümleşik bir biçimbirim çözümleme ve sözcük türü tespit yöntemi
An integrated method for morphological analyse and part of speech tagging in Turkish
- Tez No: 256758
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHAR KARAOĞLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Dilbilim, Science and Technology, Computer Engineering and Computer Science and Control, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dil bilim, Doğal dil, Doğal dil işleme, Linguistics, Natural language, Natural language processing
- Yıl: 2009
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Bilgisayar Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dillerin sayısal ortamlarda etkili bir şekilde temsilinin ve işlenmesinin sosyal, politik, kültürel ve bilimsel amaçlarla dilleri kullanan insanların desteklemesinde ve dillerin yaşamlarını sürdürmesinde oldukça önemli bir faktör olacağı şüphesizdir. Bu nedenle, çalışmamızın ana motivasyonu, Türkçe'nin sayısal ortamlarda temsilini ve işlenmesini güçlendirmek için doğal dil işleme uygulamalarına hizmet edebilecek temel yöntemler geliştirmektir.Çalışmamızda, doğal dil işleme sahasının ana problemlerinden olan biçimbirimsel çözümleme ve sözcük türü tespiti problemleri için özgün çözümler sunulmuştur. Eklemeli diller için karmaşıklığı teorik olarak NP-complete olarak bilinen biçimbirimsel çözümleme için, Türkçe'nin dilbilgisel özellikleri göz önünde tutularak basitleştirilmiş bir yöntem ortaya konmuştur. İstatistiksel ve kural tabanlı yaklaşımları bir arada kullanan yöntemimiz çözümleme sonucunda tek bir sonuç sunması ile belirsizliğin giderilmesini de sağlamaktadır. Buna ek olarak, önerilen yöntemin kapalı ve sınırlı bir sözlük kullanması, diğer yöntemlerden farklılaşan önemli bir özelliğidir. Tez kapsamında geliştirilen yöntemler deneysel çalışmalar ile test edilmiş ve elde edilen sonuçların önceki çalışmalardan daha yüksek bir başarı yüzdesine sahip olduğu gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
There is no doubt that the languages which are effectively represented and processed digitally will sustain their existence more firmly than the others and strengthen the people who are using them in social, political, cultural and scientific platforms. The major motivation behind this study is to develop basic methods that will serve and enhance the natural language processing tasks for Turkish.Here, we present original solutions for the morphological analysis and part of speech tagging for Turkish which are fundamental tasks for natural language processing applications. The morphological analysis which has NP-complete complexity for agglutinative languages is simplified in methods for rooting, stemming and finding derivational and inflectional boundaries by taking into account some dependencies and features of the Turkish language. The methods employ both statistical and rule based approaches, and present a single result for the analysis avoiding the disambiguation problem. The reliability of the methods are high due to the fact that a closed and restricted vocabulary is used and unsuccessful analysis resulting from not being in the vocabulary are thwarted. The empirical tests of the methods on Turkish corpora have shown higher success ratios than the current methods that we have met in the literature.
Benzer Tezler
- Aspect verbal en grec Istanbouliote: modele de description fonctionnaliste
Başlık çevirisi yok
EMİNE YAVAŞGEL
Yüksek Lisans
Fransızca
1993
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜKHET GÜZ
- An integrated architecture for information extraction from documents in Turkish
Türkçe belgelerden bilgi çıkarımı için tümleşik bir mimari
ŞERİF ADALI
Doktora
İngilizce
2009
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. COŞKUN SÖNMEZ
- Eleştirel düşünme becerileri ile tümleşik dil becerilerinin geliştirilmesi
Developing integrated language skills via critical thinking skills
SEMİH ŞAHİNEL
Doktora
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN DEMİREL
- PIC mikrodenetleyiciler için gerçek zamanlı işletim sistemi
A real time operating system for PIC microcontrollers
HÜSEYİN ÇOTUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF MURAT ERTEN
DR. CENGİZ ERBAŞ
- Türk alfabesindeki diyakritik işaretlerin tipografik bağlamda incelenmesi ve deneysel bir başlık fontu tasarımı
Research of the diacritical marks in the Turkish alphabet in the typographic context and designing an experimental display font based on this research
MURAT ÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Güzel SanatlarIşık Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. HASİP PEKTAŞ
YRD. DOÇ. OKŞAN ANIL AYKAN BARNBROOK