Sosyal hayatın 17.yüzyıl dîvân şiirine yansımaları ve anlam çerçeveleri
The reflections of social life to the seventeenth divan poetry and meaning frames
- Tez No: 234531
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET MERMER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: 17. yüzyıl, Divan edebiyatı, Halk bilimi, Sosyal hayat, Sosyoloji, 17. century, Divan literature, Folklore, Social life, Sociology
- Yıl: 2009
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bölümü
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1615-1720 yılları arasında yaşamış 70 divân şairinin divânlarında yer alan 24440 şiir metni üzerinde yürütülmüştür. Bu divânlarda sosyal hayatla ilgili malzemeler tespit edilmiş, 14341 fiş elde edilmiştir. Tespit edilen fişler de konularına göre tasnif edilerek değerlendirilmiştir.İncelenen divân metinlerinde, 17.yüzyıl Osmanlı toplumunun sosyal yapılanması, gelenek, inanış, davranış ve uygulamaları, eğlence hayatı, yiyecek ve giyecekleri, eşyaları, yerleşim merkezleri, ekonomik faaliyetleri, hastalıklar ve tedavi yolları, suçlar ve cezalandırma yöntemleri, spor faaliyetleri, haberleşme ve ulaşım araçları gibi insanı ve toplumu ilgilendiren her unsur söz konusu edilmiştir. Şairler, bu unsurları teşbih, istiare, teşhis, mecâz-ı mürsel, îhâm, tevriye sanatları çerçevesinde şiirde kullanmışlardır. Bu başlıklara ek olarak, 17.yüzyılda Osmanlı Devleti'nin yaşadığı siyasî, ekonomik, toplumsal birçok problemin şairler tarafından estetik bir malzeme şeklinde yorumlandığı tespit edilmiştir.O dönemdeki padişah merkezli olan devlet yapısının bir uzantısı olarak şairler en çok padişah ve onunla ilgili unsurlardan bahsetmişlerdir. Kültür devamlılığını sağlayan gelenekler de yine şairlerin en çok bahsettikleri konular arasındadır. Divânlarda en az bilgi verilen konular ise spor faaliyetleri ile haberleşme ve ulaşım araçlarıdır.Divânlar dışında, Evliya Çelebi ve bu yüzyılda Osmanlı Devleti'ne çeşitli görevlerle gelmiş yabancı seyyahların verdikleri bilgiler de şairlerin dile getirdiklerini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
This study has been put forward on 24440 poetry texts that take part in divans of 70 divan poets lived between the years 1615-1720. Social materials have been identified and 14341 index cards have been obtained. Identified index cards have also been evaluated by classifying according to their topics.In these studied texts, every element that concerns people and society such as social constructions, traditions, beliefs, behaviours and practices, recreational life, food and clothing, belongings, residential centres, economic activities, illnesses and ways of treatment, crimes and ways of punishment, sporting activities, ways of communicaton and transportation of Ottoman society in the seventeenth century has been mentioned. Poets have used these elements in their poems within the frame of teşbih, istiare, teşhis, mecâz-ı mürsel, îhâm, tevriye arts. In addition to these headlines, it is also identified that the various political, economic, social problems the Ottoman Empire experienced in the seventeenth century has been interpreted in an aesthetical way by the poets.Poets have mentioned a lot about the sultans and elements related to them as an extension of sultan-centered state construction in that period. Tradions ensuring the cultural continuity have also been among widely mentioned topics. The least informed topics are sporting activties and ways of communication and transportation.Except for the divans, the information given by Evliya Çelebi and foreign travellers coming to the Otoman Empire with various missions has also supported the expressions of the poets.
Benzer Tezler
- Şehri,(Malatyalı Ali Çelebi) hayatı, sanatı, divanının tenkitli metni ve tahlili
Şehri, (Malatyalı Ali Çelebi) his life and art, critical text of his divan
ŞENER DEMİREL
Doktora
Türkçe
1999
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABAHATTİN KÜÇÜK
- 18. yüzyıl Divan şiirinde istiare, mecaz ve mazmun kavramları ve yüzyılın şiirine genel bakış
The metaphore, trope and pun of the Ottoman poetry in the 18th century and general view to the poem of 18th century
MEHMET CELÂL VARIŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2004
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KIRKKILIÇ
- XVII. yüzyıl Divân şiirinde âdetler ve gelenekler: Şeyhülislâm Yahyâ, Nev'izâde Atâyî, Nef'î ve Azmi-Zâde Hâletî örnekleri
Customs and traditions in the 17th century divan poetry: Examples of Şeyhülislâm Yahyâ, Nev'izâde Atâyî, Nef'î and Azmi-Zâde Hâletî
LEVENT OSKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP DEMİR
- Zârî Mustafa Efendi Dîvânı (İnceleme-metin)
The Dîvân of Zârî Mustafa Efendi (Review-text)
YAŞAR ÇALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF YILDIRIM
- Ümmî Sinan Dîvânı'nın tahlili
Analysis of Ümmi Sinan's Divan
CAHİDE ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER DEMİRBAĞ