Kobalt ve molibden içeren kullanılmış hidrodesülfürizasyon (HDS) katalizör atıklarına asidik ve alkali liç uygulaması
Acidic and alkaline leaching application to spent hydrodesulfurization (HDS) catalysts including cobalt and molybdenum
- Tez No: 234199
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ATA UTKU AKÇİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Kobalt, Liçing, Molibdenit, Cobalt, Leaching, Molybdenite
- Yıl: 2009
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çevresel sorunlar ve zararlı atıkların çevre ile olan etkileşimlerini azaltmaya yönelik çıkarılan yeni yasalar ilgili sektörlerdeki kuruluşların kendi zararlı atıkları için yeni tedbirler almalarını gerektirmektedir. Temel metalleri (V, Ni, Co, Mo, vb.) içeren bazı endüstriyel atıklardan metallerin çözeltiye alınması, bu atıkların faydalı hale dönüştürülmesinde ekonomik bir çözüm olarak değerlendirilebilmektedir.Bu tez çalışmasında, kullanılmış HDS katalizör atıklarından Co ve Mo metallerinin çözeltiye alınması için asidik ve alkali liçi gibi iki farklı sürecin araştırılarak Co ve Mo kazanımlarına yaptıkları etkilerin karşılaştırılması sonucunda laboratuar çapta hidrometalurjik bir süreç geliştirilmiştir. Reaktif konsantrasyonu (H2SO4, NaOH), kavurma sıcaklığı, kavurma süresi, liç sıcaklığı ve pulp konsantrasyonu gibi çeşitli faktörlerin Co ve Mo metallerinin çözeltiye alınmasındaki etkileri araştırılmıştır. H2O2 kullanımının kavurmaya alternatif olarak kullanılabilirliğinin araştırılması ve kavurma için uygun sıcaklığın belirlenebilmesi amacıyla H2O2 konsantrasyonu ve kavurma sıcaklığı faktörlerinin kazanıma olan etkileri de araştırılmış ve bu etkilerinin belirlenmesi için Yates işaretleme yöntemi ile ANOVA (Analysis of Variance) analitik yöntemi kullanılmıştır.Kimyasal analiz sonuçlarına göre, kullanılmış HDS katalizör numunesinde kurutma sonrasında %12,3 Mo, %2,4 Co ve %31 Al temel bileşimi ile kavurma aşamasından sonra ise %14,2 Mo, %3,5 Co ve %29,6 Al olarak belirlenmiştir.H2SO4 ile yapılan deneyler sonucunda kullanılmış HDS katalizör numunesinden max. %76 Co ve %81 Mo ve % 79 Al metallerinin, NaOH ile yapılan deneyler sonucunda ise max. %90 Mo metalinin çözeltiye alındığı gözlenmiştir. Bu koşullarda Co çözünmemiştir. Alkali liç yönteminin, Molibden'i seçimli metal olarak liç edebilmesinden dolayı daha avantajlı olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Increasing environmental concerns and the new obligations regarding the disposal of hazardous residues is forcing companies that are in related sectors to take new precautions for their own hazardous wastes. Recycling of some industrial waste containing base metals (such as V, Ni, Co, Mo etc.) is estimated as an economical opportunity in the exploitation of these wastes.In this thesis research for extraction of Co and Mo from HDS spent catalysts: a hydrometallurgical process is developed as a result between two different leaching methods (H2SO4, NaOH) with calculating the effects of these methods on Co and Mo extraction. The effects of concentration of reactors (H2SO4 or NaOH), roasting temperature, roasting time, leaching temperature, pulp concentration to the Co and Mo recovery are determined. As H2O2 is considered as an alternate to the roasting process and to determine the effect of roasting, the roasting temperature and H2O2 concentration are studied and to determine the effects of all these factors to the Co and Mo recovery, Yates notation and Analysis of Variance (ANOVA) methods are used.Chemical analysis showed that catalyst was included 12,3% Mo, 2,4% Co and 31% Al after drying. After roasting step the elemental composition became: 14,2% Mo, 3,5% Co and 29,6% Al. As a result of leaching with H2SO4 max. %76 Co, %81 Mo and % 79 Al extraction of yield was achieved, also after leaching with NaOH, max. %90 Mo extraction yield was achieved from HDS spent catalysts. At these conditions Co was not dissolved. The results show that in acidic conditions higher metal extraction was achieved, but alkaline leaching has an advantage over acidic one because of the selective metal dissolution.
Benzer Tezler
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Direnç sinterleme yöntemi ile CO- esaslı stellite 21 süperalaşımın üretilebilirliği
Manufacturing of CO-based stellite 21 superalloy by resistance sintering method
AHMET YİĞİT ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Metalurji MühendisliğiSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesiİmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ ERGİN
- Combustion synthesis and characterization of molybdenum and boron containing multicomponent composite materials
Molibden ve bor içeren çok bileşenli kompozit malzemelerin yanma sentezi ile üretimi ve karakterizasyonu
SEVINCH RAHIMI MOGHADDAM
Doktora
İngilizce
2019
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. CEVAT BORA DERİN
- Atık Fe-Mo-Co ferro alaşımının liç kinetiği ve ürün kazanımı
Waste Fe-Mo-Co ferro alloy leach ki̇neti̇c and product recovery
ARAS KARTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ERCAN AÇMA
- Metal yüzeyli kalça artroplastili hastalarda serum ve idrar metal iyon düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum and urine metal ion levels in metal-on-metal arthroplasty patients
ERKAN ALKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Ortopedi ve TravmatolojiHacettepe ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ATİLLA