1780-1784 tarihli ve 4 numaralı Halep ahkam defteri (s.1-53) transkripsiyon ve değerlendirme
Aleppo judgment book number 4 (1780 - 1784), (p. 1-53)
- Tez No: 221696
- Danışmanlar: PROF. MUSTAFA ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Ahkâm (Şikâyet) Defterleri, Osmanlı Devleti, Haleb, 15.-16. ve 18. yy
- Yıl: 2008
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Bölümü
- Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Arşivinin önemli tasniflerinden olan Ahkâm Defterleri, taşradaki her türlü şikâyetin merkeze ulaştırıldığı ve bu şikâyetlerin suretlerinin kaydedildiği defterlerdir. Bu defterlere Şikâyet Defterleri de denir.Osmanlı idarî düzeninde, devlet anlayışında halk, Allah'ın padişaha kutsal bir emaneti olarak kabul edilmiştir. Bundan dolayı devletin temel düzeninin, iktisâdi ve sosyal teşkilatının hedefi halk iaşesinin temini, can, mal, ırz ve namus güvenliğinin sağlanmasıydı. Devletin ancak bu unsurun ayakta tutulması, asgari geçim düzeyine sahip kılınması ile mümkün olacağının bilincinde olan Osmanlı yönetimi, Batı'daki çağdaşı devletlerin halklarının hayal bile edemeyeceği bir surette, en aşağıdaki tabakadan halkının şikâyetlerini dinlemiş ve bunların hiç birisini karşılıksız bırakmamış, yapılan her şikâyeti mutlaka araştırmış ve neticelenmiştir. Yani çoğu çağdaş devletin halklarına yeni tanıdığı ?dilekçe hakkını?, Osmanlı yönetimi kurulduğu tarihten itibaren tanımaya başlamıştır.İlk başlarda yani 15. ve 16. yüzyıllarda halkın şikâyetleri doğrudan veya kadılar aracılığıyla merkeze veya beylerbeylik merkezine ulaştırılırdı. Onun için ilk devir şikâyet kayıtları, mahalli Şer?iyye Sicillerinde bulunmaktadır. Devlet bürokrasisindeki işlemlerin artması neticesinde yeni bir şikâyet kayıt defteri tutulması usulü benimsemiştir ki, işte bu amaçla tutulan defterlere Ahkâm ( Şikâyet) Defterleri denmiştir ve bu defterler düzenli olarak 18. yüzyıldan itibaren tutulmaya başlanmıştır.Merkezde hemen çoğu büyük vilâyetlerin Ahkâm Defterleri ayrı ayrı tutulmuştur. İşte Haleb Ahkâm Defterleri de bu tasnifte yer almaktadır. Haleb vilâyetinden merkeze ulaşan her türlü şikâyeti bu defterlerde bulmak mümkündür. Bu itibarla 4 Numaralı Halep Ahkâm Defterinin ihtiva ettiği şikâyet konularına göre değerlendirildiğinde, dönemin Halep sosyal tarihi hakkında çok önemli bilgilere ulaşılmakla birlikte yol kesme, cürüm, cinayet, su veya emlâk sınır anlaşmazlıkları, fuzuli işgal, gasp vd. suç ve anlaşmazlıklara dair orijinal bilgilere ulaşmak mümkündür.
Özet (Çeviri)
Judgment Books are one of the important classification of Ottoman Archives which are being transported all kinds of complaints and recorded these complaints' copies at provinces to govermental administrative center. These books are also called as Complaint Books.People in state mind has accepted as a holy trust from Allah to sultan in Ottoman administrative system. Because of this, aim of principal system of state, economical and social organization was providing security of guaranteeing victualing of people, life, merchandise, honor and probity. Ottoman Goverment knew that they had to stand for this object in order to keep prosperity nation wide. Moreover, they appreciated and judged all kind of complaints even from the lowest social groups as the actual western goverments could not even dream of. That is to say, most modern states' newly recognized“petition right”to their folks, has been started to recognize by Ottoman administration from date which state has established.Folks' complaints has being transported to central goverment or grand governor directly in early times, that is to say, 15. and 16. centuries. For that reason, early period complaint records has holded in local ?Şer'iyye? registers. As a result of increasing procedures in goverment bureaucracy, a new complaint book recording system has appropriated. Here, those books which has recorded at this objective, named“Judgment (Complaint) Books”. Those books has started to being recorded from 18th century.Most of big cities' Judgement Books had recorded distinctly at goverment center. Here, Haleb Judgement Books are also in that classification. It's possible to find all kind of complaints from Haleb city to central goverment in those books. Regarding that, if Haleb Judgement Book Number 4 evaluated by included complaint topics, in addition with obtaining that period of time's very important information, it's also possible to obtain original information about road blocking, crime, murder, water or real estate border disagreements, unnecessary occupying, usurpation e.g.Keywods: Judgement (Complaint) Books, Ottoman State, Haleb, 15.-16. and 18. centuries.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Acil servise nöbet ile başvuran hastaların değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ROZA YAVUZ ALIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN UYSALOL
- Sınıf II maloklüzyonda iki farklı tipte pre-ortodontik traıner (POT) aygıtlarının etkilerinin sefalometrik kayıtlarla değerlendirilmesi
Evulation of the effects of two different types of the pre-orthodontic trainer (POT) devices in class ii malocclusion by cephalometric recordings
MAHMUT DİKER
- Diz eklemi anatomisinin manyetik rezonans görüntüleri ile retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective examination of knee joint anatomy with magnetic resonance images
BEDRETTİN ÇİNPOLAT
Doktora
Türkçe
2025
AnatomiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM AÇAR GÜDEK
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN ASLAN BARAN
- Merkezimizde tedavi edilen santral sinir sistemi embriyonel tümörleri ve prognostik özellikleri
Central nervous system embronic tumors and prognostic properties treated in our center
ALİ ÖKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE NUR OLGUN