Katib Çelebi, fezleke, tahlil ve metin
Katib Chelebi, fezleke, analysis and text
- Tez No: 220175
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDÜLKADİR ÖZCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Kâtib Çelebi, Fezleke, Edition-critic, Historical Research, Ottoman
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XVII. yüzyılın önde gelen ilim adamlarından Kâtib Çelebi basta tarih ve cografya olmak üzere çesitli sahalarda çok sayıda eser vermistir. Bunlardan tarih sahasındaki Fezleke adlı eseri orijinal bir kaynak sayılamasa da ciddî bir derleme özelligi tasımakta ve XVII. yüzyıla yönelik çalısma yapan günümüz arastırıcıları tarafından sıklıkla kullanılmaktadır. Eski harflerle bir baskısı yapılmıs olmakla beraber, bu baskının hata ve eksiklerle dolu olması, Fezleke üzerinde ilmî bir çalısmayı gerekli kılmıstır. Kâtib Çelebi Fezleke'de eseri yazarken kullandıgı kaynakların büyük kısmının isimlerini bildirmistir. Müellifin, Fezleke'de degilse de, diger bazı eserlerinde, kullandıgı kaynagın sayfa numarasına isaret ettigi dahi görülebilmektedir. Bu yönüyle Kâtib Çelebi, çagdası olan diger tarihçilerden ayrılmakta ve günümüzdekine yakın bir ilmî metod ortaya koymaktadır. Yurt içi ve yurt dısı kütüphanelerinde Fezleke'ye ait çok sayıda yazma nüsha mevcuttur. Bunlardan Atıf Efendi nüshası eserin müellif hattı metnini ihtiva etmektedir. Öte taraftan nüshanın orjinalitesini bütünüyle koruyamamıs oldugu tesbit edilmistir. Bu durumda eserin orijinale en yakın metninin tesisinde baska nüshalara müracaat etmek bir zorunluluk halini almıstır. Biz bu çalısmada tek bir nüsha seçtik. Nüshayı seçimimizde, müellife ait bir önsöz içeriyor olması baslıca etken idi. Önsözün varlıgı bizde, müellifin Fezleke'yi müsvedde halinde telif ettikten sonra, eseri bazı ilavelerle temize çekmis veya çektirtmis olabilecegi izlenimi uyandırdı. ANAHTAR KELMELER: Kâtib Çelebi, Fezleke, Edisyon-kritik, Tarihî Kaynak, Osmanlı.
Özet (Çeviri)
Kâtib Çelebi, who is one of the impotant scholars of XVII. century, have several works belong to different fields, especially history and geography. Among them, the historical one, the Fezleke is not an original source but a work of a serious research and it have been used frequently by contemporary researchers who make works about XVII. century. Though it exists an printed edition of Fezleke this edition is full of great faults and missings. So, it?s necessary to make a scientific work on this source. While writing Fezleke, Kâtib Çelebi have gave the names of his sources. In not Fezleke, but some other works, we can see even the page numbers of some sources which used by him. By this respect, Kâtib Çelebi have a different characteristic in a comparasion with the other contemporary scholars. The scientific method of him is very similar to present time methods. There?re a lot of manuscripts of Fezleke in the libraries of our country and foreign countries. The Atıf Efendi manuscript is the autograph of Kâtib Çelebi. But on the other hand this manuscript is not original completely. So, it is necessary the using of another manuscript to establish a more original text of Fezleke. In this work we?ve choosen a single manuscript. The main cause of choosing this manuscript is the existence of a preface at the beginning of it. By basing on this preface we thought that it?s possible that Fezleke might have been cleared with some additions by Kâtib Çelebi.
Benzer Tezler
- Katib Çelebi'nin Cihannüma'sı ve kaynakları
Başlık çevirisi yok
FİKRET SARICAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Tarihİstanbul ÜniversitesiYeniçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERİDUN M. EMECEN
- Hakani Mehmet Bey hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve divanının tenkidli metni
Başlık çevirisi yok
ABDÜLKERİM GÜLHAN
- Osmanlı İmparatorluğu'nda yapının çöküşü
The Collopsing period of administrative structure of Ottoman Empire
RIZA ÜSKÜDAR
- XVI. yüzyıl kaynaklarına göre Kütahyalı şairler ve Kütahya`da edebi muhit
According to XVI. century resources poets from Kütahya and literary groups in it
ERSEN ERSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve EdebiyatıDumlupınar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. KADİR GÜLER