Mehmed Râşid'in Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî'si Tanzimat öncesi ve sonrası Türk gramerciliğiyle ilgili kavramlar
Mehmed Râşid`s Rehnümâ-yi Lisân-i Türkî and concepts relating to Turkish grammar before and after the period of reforms in 1839
- Tez No: 218248
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMZA ZÜLFİKAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi, Dil öğretimi, Dilde sadeleştirme, Tanzimat Dönemi, Terimler, Grammar, Language teaching, Language simplification, Tanzimat Period, Terms
- Yıl: 2008
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Batılılaşma hareketinin başladığı Tanzimat Dönemi, dilin bir konu olarak ele alındığı ve yapı açısından işlendiği oldukça hareketli bir dönemdir. Bu dönemde Türkçenin kurallarını içine alan birçok eser yazılmıştır. Sarf ve nahiv olarak da bilinen bu eserler birer kılavuz kitap niteliğinde olup aynı zamanda öğretmen ve öğrencilere dil eğitiminde yardımcı olmak üzere hazırlanmıştır.Bizim çalışmamız söz konusu dönemde yazılmış eserlerden biri olan Mehmed Râşid'in Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî'si temel alınarak yürütülmüştür. Tezde Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî ve dönemin diğer dil bilgisi kitapları üzerinde genel değerlendirmeler yapıldıktan sonra, eserin Latin harflerine aktarılmış biçimi verilmiş, ardından Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî ve dönemin diğer dil bilgisi kitaplarında yer alan terimler üzerinde durulmuş; ayrıca terimlerin ve eklerin dizini yapılmıştır.Tezimiz dört bölümdür. Birinci bölüm Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî ile Dönemin Diğer Sarf ve Nahiv Kitapları Üzerine Genel Bir Değerlendirme; ikinci bölüm Mehmed Râşid (Hayatı, Eserleri); üçüncü bölüm Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî (Latin Harfli Metin), dördüncü bölüm Rühnümâ-yı Lisân-ı Türkî'de Yer Alan Terim ve Ekler (Osmanlı Türkçesi-Türkiye Türkçesi Dizini, Türkiye Türkçesi-Osmanlı Türkçesi Dizini, Ekler Dizini) başlıklarından oluşmaktadır.
Özet (Çeviri)
The administrative reforms of 1839, when the westernization movement started, is a very active period during which the language was regarded as an academic subject and handled structurally. In this period numerous books about the rules of Turkish language were written. These works which are known as sarf and nahiv books as well had the characteristics of reference books and were prepared to help the educators and students in language education.Our work was made by taking Mehmet Raşid´s Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî, one of the works written in the period in question, as the basis. In the thesis, after a general review of Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî and other grammar books of the period, the Latin alphabet version of the book was presented and it was followed by the terms taking place in Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî and other grammar books of the period.furthermore, an index of the terms and appendices were included.Our thesis consists of four parts; the first part is A General Review of Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî and Other Grammar Books of The Period, the second is about Mehmed Râşid (His Biography and Works), the third is about Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî (in Latin Alphabet Text) and finally the fourth is about The Terms and Appendices Taking Place in Rehnümâ-yı Lisân-ı Türkî (Ottoman Turkish-Turkish Index, Turkish-Ottoman Turkish Index and An Index of Appendices)
Benzer Tezler
- Tahirü'l-Mevlevi (Olgun) hayatı, eserleri ve dini edebiyatla ilgili şiirleri
Başlık çevirisi yok
ZÜLFİKAR GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YILMAZ
- Raşid (vakanüvis), hayatı, edebi kişiliği, Divan'ının tenkitli metni ve incelemesi
Raşid (historian), his life, literal personality, criticised text of his Divan and its study
FATİH GÜNAY
Doktora
Türkçe
2001
BiyografiTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜREYYA A. BEYZADEOĞLU
- Vak'a-Nüvis Raşid Efendi ve Divanı'nın tenkitli metni
Başlık çevirisi yok
HALİT BİLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÜNVER
- Behcetî Seyyid İbrahim Efendi Târîh-i Sülâle-i Köprülü
Behcetî Seyyid İbrahim Efendi Târîh-i Sülâle-i Köprülü
MEHMET FATİH GÖKÇEK
- Hoca Mrhmed Rasim Efendi ve hakkında yazılmış bir risalenin incelenmesi
Hodja Mehmed Rasim Efendi and a treatise of book about it his
TEVFİK KALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN SERİN