Batı Karadeniz bölgesi alt siluriyen yaşlı graptolitli şeyllerin hidrokarbon kaynak kayaç değerlendirmesi
Hydrocarbon source rock assessments of the lower silurian graptolitic shales in The Western Black Sea region
- Tez No: 216344
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Batı Karadeniz, Alt Siluriyen şeylleri, kaynak kaya, organik jeokimya, Batı Karadeniz bölgesi, Black Sea region, Lower Silurian shales, source rock, organic geochemistry, West Black Sea region
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın konusu Batı Karadeniz bölgesinde yüzeyleyen Alt Siluriyen yaşlı organik maddece ve graptolit fosilince zengin şeyllerin potansiyel hidrokarbon kaynak kayaç karakteristiklerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla Hendek-Kocaali (Adapazarı), Ereğli-Gülüç Barajı (Zonguldak) ve İğdir-Örenköy (Boyabat-Kastamonu) yörelerinde üç ayrı stratigrafik istif incelenmiş ve toplam 26 şeyl örneği alınmıştır. Örnekler üzerinde organik jeokimya (Toplam Organik Karbon içeriği ve Rock-Eval Piroliz), XRD-Tüm Kayaç ve Kil Fraksiyonu Analizleri yapılarak, Alt Siluriyen şeyllerinin hidrokarbon kaynak kaya potansiyeli ve ısısal olgunluğu belirlenmeye çalışılmıştır. XRD-Tüm Kayaç analiz sonuçlarına göre bolluk oranı % 41.5 ile % 70.18 arasında değişen kil mineralleri ile % 19.59 - % 42.06 arasında yer alan mika mineralleri egemen iki bileşendir. Bunları, örnek içerisinde ortalama % 10 oranında kuvars, % 7 oranında feldispat ve % 3 oranında kalsit ile % 2 oranında dolomit mineralleri takip etmektedir. İğdir kesiti örneklerinde kalsit ve dolomit minerallerine rastlanmamıştır. Hendek ve Ereğli-Gülüç kesitleri örneklerinde gözlenen kil mineralleri, klorit, illit, kaolinit ve klorit vermikülittir. İğdir kesitinde gözlenen kil mineral türleri ise sadece illit ve kaolinittir. İllit kristalinite değerleri 0.20-0.30 arasında olup ?gömülme? sıcaklığının 350 oC'den büyük olduğu ?epizonu?, 2.80-8.60 arasındaki keskinlik oranı değerleri ?ankizonu? dolayısıyla 200-350 oC arası bir gömülme sıcaklığını yani hidrokarbon türümü açısından ?aşırı olgun zonu? işaret etmektedir. Toplam Organik Karbon değerleri, yüzde ağırlık olarak, Hendek-Kocaali örnekleri için 0.22-1.26; Ereğli-Gülüç örnekleri için 0.94-1.61 ve İğdir-Örenköy örnekleri için 0.38-4.43 arasındadır. Rock-Eval Piroliz analizlerinin değer parametreleri S1, S2, Tmax, HI ve OI değerleri göz önüne alındığında örneklerin organik madde tipinin Tip IV kerojen, kaynak kaya olgunluğunun ise aşırı olgun olduğu belirlenmiştir. Graptolit yansıma sonuçları maksimum 9.27 olup petrol oluşumu için aşırı olgun zonu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The main objective of this study is to investigate the potential hydracarbon source rock characteristics of the Lower Silurian organic matter and graptolite rich shales craped out in the western Black Sea region. For this purpose, three different stratigraphic squences located at Hendek-Kocaali (Adapazarı), Ereğli-Gülüç Barajı (Zonguldak) and İğdir-Örenköy (Boyabat-Kastamonu) fields have been determined and a total of 26 shale samples were collected. On these samples, organic geochemistry (Total organic Carbon Content and Rock-Eval Pyrolysis), XRD Whole Rock and Clay Fraction mineral analyses were performed for evaluation of hydracorbon source rock potential and to indicate their degree of thermal maturity. Based on whole rock analyses mica and clay minerals are two primary components. Their abundance ratio vary from 41.50 % to 70.18 % and 19.59 % to 42.06 %, respectively other whole rock components are Quartz (avarage:10 %), feldspar (avarage: 7 %), calcite (avarage: 3 %) and dolomite (avarage: 2 %). Calcite and dolomite are not found in İğdir-Örenköy samples. Chlorite, illit, kaolinite and chlorite-vermiculite are common in Hendek-Kocaali and Ereğli-Gülüç samples, whereas in İğdir-Örenköy samples, illite and kaolinite are the most common clay minerals. Illite crystallinity values range from 0.20 to 0.30 indicating that the maximum burial temperature was over 350 oC and fall down ?epizone?. Sharpness ratio values are between 2.80-8.60 indicating that the maximum burial temperature is between 200-350 oC which corresponds to ?over mature zone? for hydracatborn generation. Total Organic Carbon values (% in weight) of the samples are between 0.22 and 4.43 (for Hendek-Kocaali: 0.22-1.26; for Ereğli-Gülüç barajı: 0.94-1.61 and for İğdir-Örenköy: 0.38-4.43). assesments of Rock-Eval parameters such as S1, S2, Tmax, HI and OI values imply that Type IV kerogene and source rock maturity in over mature. Results of maximum graptolite reflectance value (9.27 % GR) is also indicate over maturity for oil generation.
Benzer Tezler
- Karabük-Safranbolu havzasının sedimenter analizi ve bölgedeki diğer çökel havzalarla ilişkileri
Sedimentary analysis of Karabük-Safranbolu basin and it's relation with other basins in the region
ŞAMİL ŞEN
Doktora
Türkçe
2001
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖNALAN
- Batı Karadeniz bölgesi Tachinidae (Hexapoda:Diptera) türleri üzerinde faunistik çalışmalar
Faunistic studies on Tachinidae (Diptera) species in Western Black Sea region of Turkey
YASEMİN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN KARA
- Batı Karadeniz Bölgesi'nin 3-B sismik hız yapısının tomografik yöntemlerle belirlenmesi
Determination of three dimensional seismic velocity structure of western Black Sea region by earthquake tomography method
BURCU TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Deprem MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT KAYPAK
- Batı Karadeniz bölgesi orman nakliyatında yükleme, boşaltma ve istifleme işlerinin zaman, verim ve masraf yönünden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
TUĞRUL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Ormancılık ve Orman MühendisliğiZonguldak Karaelmas ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. METİN TUNAY
- Batı Karadeniz bölgesi orman içi köylerinin kalkındırma koşul ve olanakları üzerine bir araştırma
A Research on the conditions and possibilities of the development of the Western Black Sea region in-forest villages
UFUK COŞGUN