Endüstriyel tasarım hakkının gaspı
The usurpation of the design rights
- Tez No: 208497
- Danışmanlar: DOÇ.DR. ORUÇ HAMİ ŞENER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Endüstriyel tasarım, Tasarım hakkının gaspı, Fikri haklar, Tasarım hakkı, Tasarım, Industrial design, The usurpation of the design rights, Intellectual property, Design rights, Design
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teknolojik gelişimin, ülkelerin ekonomik ve kültürel gelişimlerine olan katkısı günümüzde tartışılmaz hale gelmiştir. Gerek teknoloji üretimi gerekse teknoloji transferi sayesinde hızlı bir yayılma gösteren teknoloji ve teknoloji politikaları açısından fikir ürünleri de göz ardı edilemeyecek derecede önemi haizdir. Fikir üretimi her çağda toplumların sosyal ve kültürel yapısını etkileyen bir faktör olmuştur. Günümüzde ise, özellikle teknoloji toplumları açısından vazgeçilmez bir unsur haline gelmiştir. Fikir ürünü olan tasarımlar da toplumların teknolojik ve kültürel gelişimlerinde önemli katkılar sağlamaktadır. Özellikle gelişmiş ülkelerin, Ar-Ge'ye çok büyük yatırımlar yaparak geliştirdikleri teknoloji içerisinde endüstriyel tasarımlar önemli bir yer tutmaktadır. Yakın geçmişte, tasarımların sahip olduğu bu önem daha iyi anlaşıldığından, diğer fikri hukuk alanlarından ayrı, özel bir koruma getirilmiştir. Uluslararası platformda, ulusal hukuk düzenlemeleri tasarım koruması bakımından uyumlaştırılmaya çalışılmıştır ki, Avrupa Birliği'nin de bu yönde çok önemli çalışmaları olmuştur. Fikri hakların geliştirilmesinin ve güçlendirilmesinin çok daha fazla önem kazanmış olduğu çağımızda, Türkiye'de bu gelişime ayak uydurmaya çalışmaktadır. Avrupa Birliği'nin fikri hukuk alanındaki düzenlemeleri ülkemiz açısından mehaz teşkil etmektedir. Uluslararası bir kavram haline gelmiş olan fikri haklar ve dolayısıyla tasarımlar bakımından ülkemizde de özel koruma kabul edilmiştir. v Özel koruma sayesinde, tasarımın bizatihi kendisine koruma sağlanmıştır ve bu doğrultuda tasarımcıya inhisari ve mutlak haklar bahşedilmiştir. Özel korumadan yararlanan tasarımların hak sahipliğinin, yani tasarımcıların haklarının korunması bakımından getirilmiş önemli müesseselerden biri ise tasarım hakkının gaspı olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerçek hak sahipliğinin korunması için gasp nedeniyle açılabilecek üç tür dava kabul edilmiş olup, bu davaların yanı sıra hak sahibinin çeşitli taleplerde bulunabileceği de düzenlenmiştir. Tasarım hakkının gaspının gerek ulusal gerekse uluslararası alanda sıkça yaşanması, gerçek hak sahibinin tasarım hakkının korunması bakımından gasp nedeniyle açılacak davaların önemini daha da arttırmıştır. Bu nedenle çalışmamızda, ülkemizde kabul edilmiş olan düzenlemelere göre, tasarım hakkının mahiyeti ve bu hakkın gerçek sahibinin korunma kapsamında hangi dava ve talepleri ileri sürebileceği konusunda açıklık getirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız özet ve sonuç bölümleri haricinde iki bölümden ibarettir. İlk bölümde, tasarım, kavramsal açıdan ortaya konulduktan sonra, tasarımın korunmasının amacı ve önemi üzerinde durulmuş, nihayetinde ise tasarım hakkı ve bu hakkın nitelik ve mahiyeti irdelenmiştir. İkinci bölümde ise, tasarım hakkının gaspı ayrıntılı olarak ele alınmış olup, gerçek hak sahibinin ikame edebileceği davalar ile ileri sürebileceği talepler tek tek inceleme konusu yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Intellectual property, being the product of labor processes, has recently become increasingly significant within technological, economical and cultural domains. Designs are, just as any other intellectual property, put under specific protections because of their significant role that they have in society. According to the Law of Design, the design is itself protected along with the owner of the design whom is also given exclusive rights to be effectively protected by the law. Because designs are provided with exclusive and absolute rights, owner rights also become an important issue that we are required to interrogate elaborately. Design rights belong to the actual owner of the design. Therefore, the establishment of usurpation is adopted in order to prevent the unjust registration of the design rights of the actual owner by other parties. This study is attempting, according to the arrangements in our country, to reveal the nature of the design rights and to explicate which court cases and demands can be asserted by the actual owners of the design rights under legal protection. This study contains two parts, not including the abstract and conclusion. In the first part, after the concept of design is defined, the significance and the reasons for the protection of designs are depicted. Concomitantly, the design rights and their nature are analyzed. In the second part of this study, the usurpation of the design rights is presented and interrogated in detail. Additionally, the court cases that the actual owner of the design can appeal to and the demands that he or she can claim are thoroughly examined extensively.
Benzer Tezler
- Kent içi toplutaşıma araçlarında oturma birimi tasarımı (Otobüs)
Başlık çevirisi yok
PARNİA JAFARİ VARDANI
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMarmara ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IRMAK YAVUZ
- Kentsel kıyı mekanı düzenleme sorunlarının Kadıköy-Kartal Sahilyolu güzergahı kıyı kullanımı örneklemesiyle irdelenmesi
Observation of urban coastal area planning problems by the sample of Kadıköy-Kartal Coastal region planning application
DENİZ BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK AYDEMİR
- Güneş enerjisiyle tarımsal ürünlerin kurutulmasında kullanılacak endüstriyel kurutucu tasarımı
Başlık çevirisi yok
HAKKI AYVAZ
- A Rewiev of the emergence of the term, concept and history of industrial design and a theoretical analysis of the major elements forming the structure for a prospective historigraphy
Endüstriyel tasarım terimi, kavramı ve tarihinin ortaya çıkışının incelenmesi ve gelecekteki bir tarih yazımının yapısını şekillendiren temel elemanların kuramsal analizi
TEVFİK BALCIOĞLU
Doktora
İngilizce
1993
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JALE ERZEN
- Endüstri ürünleri tasarımında üretilebilirlik
Başlık çevirisi yok
ORHAN ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMarmara ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ŞERMİN ALYANAK