Kulturelle spielräume und diskurse in narrativen texten im lichte der literarischen übersetzung
Edebi çeviri bağlamında anlatı metinlerinde kültürel özgürlük alanları ve söylemler
- Tez No: 204950
- Danışmanlar: PROF.DR. YADİGAR EĞİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Mütercim-Tercümanlık, German Linguistics and Literature, Linguistics, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2006
- Dil: Almanca
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, anlatı metinlerindeki söylemleri edebi çeviri bağlamında inceleyerek farklısöylem tercihleri bulunan kültürler arasında çeviri yapan çevirmenin kaynak metninkültürel örgüsünü erek metin okuruna sunarken, belirli bir `kültürel özgürlük alanına'sahip olduğunu savunmaktadır. Çalışmada hedeflenen amaç, bu olguyu araştırmakve Almanca ile Türkçe arasında bulunan farklı iletişimsel tercihleri, Yaşar Kemal'in`Yer Demir Gök Bakır' (1963) isimli eserinin Almanca çevirisinden ve Günter Grass'ın`Die Blechtrommel' (1959) isimli eserinin Türkçe çevirisinden alıntılanan örneklerlegöstermektir. Bu amaç doğrultusunda, Almanca ve Türkçe'de ilişkilerin temsilindeortaya çıkan sosyal ve duygusal farklılıklar gösterilmektedir. Bu kültürel fark yukarıdaadı geçen romanlarda ve çevirilerinde açık olarak gözlenmektedir. Kültür, çeviri,anlatı metinleri ve söylem konularının irdelenmesinin ardından `dil sistemlerine dayalıfarklılıklar', `iletişimsel farklılıklar' ve `içeriksel farklılıklar' kategorilerinde beliren`kültürel özgürlük alanı', kavram olarak açıklanmış ve adı geçen kategorileraraştırmacı tarafından özellikle edebi çeviri için geliştirilen ve Nähe-und-Distanz-Modell (N/D-Modell) adı verilen bir şema kullanılarak incelenmiştir. Bu çerçevederomanlardan alıntılanan değişik örneklerin modelin tüm kategorilerini desteklediğigörülmüştür. 50 Alman ve 50 Türk denek üzerinde yapılan deneysel bir çalışma ilekaynak ve erek metin okurlarının alımlamaları karşılaştırılarak metinlerin işlevleriincelenmiştir. Sonuç olarak tezde, anlatı metinlerinin temelinde bulunan kültüreldeğerlerin belirli çeviri yöntemlerini zorunlu kıldığı ve bu yöntemlerin farklı kültürlereait olan okurlar üzerinde olası farklı etkilere neden olduğu gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis deals with the literary translation of discourse in narrative texts and claimsthat, while translating between cultures with different discursive preferences thetranslator has a certain `leeway? in reproducing the cultural embedding of the sourcetext for target readers. The purpose of this study is to discuss this phenomenon andto illustrate the different communicative preferences between German and Turkishthrough the examples from the German translation of Yaşar Kemal?s `Yer Demir GökBakır? (1963) and the Turkish translation of Günter Grass? `Die Blechtrommel? (1959).As such, it was aimed to show how German and Turkish differ in the representationof social and emotional relations-a cultural difference that manifests itself strongly inthe above novels and their translations. After a discussion of the concepts of culture,translation & narrative texts and discourse the concept of `leeway? is introduced as itmanifests itself in the categories `differences between language systems?,`communicative differences? and `differences in subject matter?. These categorieswere analyzed by a scheme designed specially for such literary translations andnamed by the researcher as Nähe-und-Distanz-Modell (N/D-Modell). All thecategories of the model were supported by the different examples taken from thesenovels. An empirical study with 50 German and 50 Turkish participants wasconducted to test the function of the texts by comparing the reception of the targettext readers and source text readers. In conclusion it was shown that differentunderlying cultural values in narrative texts required specific translation procedures,which had potentially different effects on readers with diverse cultural backgrounds.
Benzer Tezler
- Sozio-kulturelle Faktoren beim Zweitsprachenerwerb türkischer Jugendlicher am Beispiel der Fremdwörter
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KINIŞ
- Theodor Fontane ve Ahmed Rasim'in eserlerinde 19. yüzyılın sosyo-kültürel panoraması
Das Sozio-kulturelle panorams des 19.jhs. in werken von Th.Fontane und Ahmed Rasim
MELİK BÜLBÜL
Doktora
Türkçe
1995
Alman Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET AKYOL
- Almanya'da İslam din öğretimi modelleri (Bavyera eyaleti örneği)
Die İslamisch religiösen unterrichts modelle in Deutschland (Beispiel bayern)
HALİSE KADER ZENGİN
Doktora
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL TOSUN
- H. Mann, H. Hesse, E.M. Remarque, L.Renn from this point of the view have this study two main caps
Heinrich Mann, Hermann Hesse, Erich Maria Remarque ve Ludwing Renn'in Birinci Dünya Savaşına karşı sergiledikleri edebi muhalefet
AHMET ARSLAN
Yüksek Lisans
Almanca
1997
Alman Dili ve EdebiyatıHarran ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAYRAM YILMAZ