Türkiye'de kentsel imgelemin gelişimi: Erken Cumhuriyet metinlerinde 'batı' kenti
Development of urban imagery in Turkey: Western city in Early-Republican texts
- Tez No: 201402
- Danışmanlar: PROF. DR. UĞUR TANYELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Tarih, Architecture, History
- Anahtar Kelimeler: Kent, kentsellik, kentli, tarihsellik, toplumsallık, fiziksel mekan, özel mekan, kamusal mekan, gözlem, gözlemci, düzen/disiplin, temsil, modernite, Batı/Dogu, Batı-dısı, post-kolonyal, oryantalizm, öteki, `flaneur, City, citizen, space, public space, private space, identity, east/west, the other, post-colonial, visuality, Turkey, modernity, urban planning, representation, orientalism, flaneur
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalısmada, `Batı'ya seyahat eden erken Cumhuriyet aydınının ürettigi gezi metinlerinden, kente, moderniteye ve `Batı'ya bakısa dair bir okuma amaçlandı. Bu bakısın irdelenmeye deger olması, `Türk gezgini' kimliginin, erken Cumhuriyet modernlestirici-yönetici kimligi ile örtüsmesi nedeniyle dönemi temsil ettigi ve gelecegin Türk kentinin ve kent plancılıgının biçimlenmesinde rolü oldugu kabulüne dayanıyor. Altı bölümden olusan çalısmanın, giris bölümünde seyahatin neden ve anlamları ve seyahatnamelerin ortaya çıkısı üzerinde, `Batı'ya seyahat eden `Türk gezgini'nin nasıl bir baglamda belirdiginin tanımlanabilmesi amacıyla duruldu ve çalısmada kullanılan gezi metinlerine iliskin bilgi verildi. kinci bölümde, yine aynı amaçla, Osmanlı-Türk gezi edebiyatının kısa bir tarihine yer verildi. Üçüncü bölümde, gezi kitaplarındaki kent ve kentsellige dair gözlemler, yazarlardan alıntılarla tartısıldı. Metinlerde aktarılan bilgi ve gözlemler; tarihsellik, fiziksel mekanlar ? özel, kamusal mekan, kamusal açık mekan, kamusal yapısal mekan-, kentsel ulastırma ve toplumsallık baslıklarında ve daha ayrıntılı alt baslıklarda irdelendi. Her konunun tartısma ve yorumları, kimi zaman tematik olarak gruplanan alıntılarla bir arada, kimi zaman da ayrı bölümlerde yer aldı. Dördüncü bölümde, gezi yazarlarının yasam öyküleri, egitim ve birikimleri ve Batı ve Batı kentine dair bilgi kaynakları, gezi kosul ve amaçları; onları yönlendiren misyonun ve gezilerini yaptıkları sürecin ötesinde olusturdukları ortak/genel kimligin tartısılmasına yönelik olarak, konu edildi. Bu bilgi, Batı kentlerine geziler yapan bu gezgin figürünün, aynı zamanda erken Cumhuriyet'in yönetici, elit bürokratlarını olusturdugunun verileri olarak degerlendirildi. `Modernite ve `Öteki'nin Mekanı' baslıklı besinci bölümde `Batı', `Dogu' ve `öteki' kavramlarının, post-kolonyal söylem ve psikanalitik yoruma dayanan bir açılımı, daha sonra, `Türk gezgini'nin modern Batı kentindeki konumu ve Batı'ya ve kendine dair algılarıyla, zihninde var olan/olusan imgelerle baglantılandırılmak üzere, yapıldı. Bir gözlemci olarak `Türk gezgini' ve olanakları tartısıldı. Çalısmanın sonuç ve degerlendirmeleri, kısmen çalısmanın verilerini aktaran, gezi kitaplarında kent ve kentsellik gözlemlerinin anlatıldıgı bölümde; agırlıklı olarak da `Türk gezgini' figürünün ve görme olanaklarının, kente ve kent plancılıgına yansıttıklarıyla tartısıldıgı besinci ve altıncı bölümlerde yer aldı.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is a reading of the travel notes of Turkish early-Republican intellectuals, who have traveled to the West, regarding their glance/look to the city, city life, citizenship, modernisation, and the ?West?. This view is to be worthy of studying upon, because the identity of this figure, as ?Turkish traveler? corresponds to the early-Republican intellectual who is also a modernizer as well as a politics figure of the young Republic. He represents the period, and plays an active role in the forming of the future Turkish city, in means of urban planning and architecture. The study consists of six chapters. In the introduction, the grounds and significance of travel and travel texts were discussed with the aim of describing the context in which the early- Republican Turkish traveler appeared and information about the travel books, used in this study, was given. In the second chapter, a short history of the Ottoman-Turkish travel literature was introduced, with the same purpose. In the third chapter, observations of the Turkish traveler, within the city and urban life of the Western world were discussed, through examination and interpretation of the quotations from the travel books, subject to this study. The information and observations narrated in the texts were reviewed, according to themes such as historical consciousness, publicity in the context of public, private and urban space, open space, buildings, city transportation, social affairs, etc. Relevant discussion and comments were placed both throughout the study and in the conclusion. In the fourth chapter, short biographies of the authors of the travel books, information about their education and knowledge sources, the circumstances and goals of their journey to the West, and their common identity, beyond the period and the intention of the journeys were explored. The identification was assessed as a data that this traveler figure, visiting the Western world, also represents, the elite bureaucrats and politicians of the young Rebuplic. In the fifth chapter, the concepts, `West?, `East? and the `Other? were discussed and defined as they are stated in the post-colonial and psychoanalytic language. These concepts were attempted to interrelate with the images formed and with the images that already existed in the mind of Turkish traveler, regarding his perception of the Western city. The Turkish traveler figure was discussed together and in comparison with other observers of the modern city. The conclusion and assessment of the study, were demonstrated partly in the section, where the data of the study, namely the observations of the city were narrated , moreover in the fifth and sixth chapters where the figure of `Turkish observer? and his techniques of seeing were discussed, regarding the reflections of the city.
Benzer Tezler
- Bezeichnung der siedlungseinheiten im Deutschen und im Türkischen. Eine lexikalische und semantische untersuchung zum begrifflichen umfang der bezeichnung“stadt”und“dorf”im Deutschen und ihre aquavalente im ..
Almancada ve Türkçede mekan kavramları. Almancada ki“stadt”,“land”,“dorf”kavramları ile Türkçede ki“şehir”ve“köy”kavramlarının leksikal ve anlamsal açıdan incelenmesi
MELTEM ÇELİKTAŞ
Yüksek Lisans
Almanca
1999
DilbilimHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN YILDIZ
- İngiltere'de pop-sanat
Pop art in Britain
NERMİN SAYBAŞILI
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA GERMANER
- Delimitation issues on urban conservation areas in Turkey
Başlık çevirisi yok
ŞÖHRET ŞENSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
1990
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
BAYKAN GÜNAY
- Türkiye`de kentsel aile yapısının değişimi -Uygulamalı sosyolojik bir araştırma-
Başlık çevirisi yok
SEVİL TURAN
- Türkiye'de kentsel mekanın yönlendirilmesinde (Kent) planlama-(Kentsel) tasarım ilişkileri.Örnek toplu konut uygulamaları
Başlık çevirisi yok
SEDEF BİLGİN