Lise öğretmenlerinde iletişim ve problem çözme becerisini artırmaya yönelik bir müdahale programının tükenmişlik ve mesleki doyum düzeyine etkisi
The effectiveness of communication and problem solving skills intervention program on the burnout and job satisfaction of high school teachers
- Tez No: 196104
- Danışmanlar: DOÇ.DR. DİLŞAD SAVE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: tükenmislik, is doyumu, ögretmen, müdahale, burnout, job satisfaction, teacher, intervention
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ögretmenlik stresli bir meslek olarak tanımlanmaktadır. Birçok çalısmada, is yükü, çalısma arkadasları ile olan zayıf iliskiler, ögrencilerin disiplinsiz davranısları, düsük ücretler ve yetersiz sosyal destek, stres kaynakları olarak tanımlanmaktadır. Bu sorunlar; psikolojik problemler, depresyon, is doyumsuzlugu ve tükenme sendromu ile sonuçlanmaktadır. Bu nedenle is yerinde mesleki ruhsal saglık risklerini önleme politikaları gelistirilmelidir. Bunlar arasında is yerindeki sorunları ortadan kaldırmak veya degistirmek, kisiye basa çıkma yolları konusunda yardımcı olmak veya sorun olustuktan sonra tedavi etmek gibi çözüm önerileri sayılabilir. Bu arastırmada yas, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, hizmet süresi, sınıf mevcudu gibi bazı degiskenler ile tükenmislik ve mesleki doyum arasındaki iliskinin belirlenmesi ve yapılacak olan iletisim ve problem çözme gibi sosyal becerileri gelistirmeye yönelik müdahalenin, ögretmenlerin is doyumu ve tükenmislik durumuna etkisini saptamak amaçlanmıstır. Arastırmaya iki farklı lisede çalısan ögretmenler dahil edilmisdir. Müdahale ve kontrol grupları randomize olarak belirlenmemistir. Veriler katılımcıların kendilerinin uygulayacagı Maslach Tükenmislik Ölçegi ve Minessota s Doyum Ölçegini de içeren bir anket yolu ile müdahaleden önce ve sonra, ön test ve son test olarak toplanmıstır. Arastırmaya katılan ögretmenlerin is doyum puan ortalaması 69.95±10.58, duygusal tükenme alt ölçek puan ortalaması 15.17±7.05, duyarsızlasma alt ölçek puan ortalaması 5.45±3.75 ve kisisel basarı alt ölçek puan ortalaması 22.05±4.63'tür. Medeni durum, meslegi isteyerek seçmis olma, çalısma ortamından memnun olma, meslegi kendine uygun bulma durumuna göre is doyum ve tükenmislik puan ortalamaları farklıdır. Hem kontrol ve hem de müdahale grubunda ön test is doyum puanları ve tükenmislik ölçegi alt gruplarından alınan puanlar benzer olarak bulunmustur. Son test puanları da her iki grupda benzerdir. Müdahale öncesi ve sonrasında gruplar arasındaki tükenmislik ve is doyum puanları açısından anlamlı fark bulunmamıstır. Sonuç olarak, tükenmisligi azaltma ve is doyumunu artırmaya yönelik olarak, iletisim ve problem çözme becerisinin gelistirilmesi yanında, is yerinde strese neden olan etkenlerin ortadan kaldırılması veya degistirilmesi gibi diger önleme mekanizmalarının da uygulanması daha faydalı olacaktır.
Özet (Çeviri)
School teaching is regarded as a stressful ocupation. Work load, poor Professional relationships with colleagues, pupil misbehaviour, low salary and inadequate social support have been identified as sources of stress in many studies. These problems have been associated with increased psychological depression, distress, job dissatisfaction and burnout. Prevention has been applied to occupational mental health risks whithin the workplace. These are include; Elimination or worksite modification of worksite stressors, interventions designed to help individuals manage or cope with these stressors and interventions that treat individuals. The objective of this non-randomized controlled study was to evaluate the effect of an intervention about communication and increase problem solving skills in teachers? job satisfaction and burnout. Teachers working in two different schools were included to the study. One was the intervention group, the other one was control group. The output is measured by self administered pretest and posttest include Maslach Burnout Inventory and Minnesota Job Satisfaction Questionaire. Mean of jop satisfaction scores of participants was 69.95±10.58, mean of emotional exhaustion scores was 15.17±7.05, mean of depersonalization scores was 5.45±3.75 and mean of personal accomplishment scores was 22.05±4.63. According to Marrital statüs, choosing an occupation willingly and be happy with work environment, means of jop satisfaction and burnout scores were different. Pretest showed that scores of job satisfaction and all subgroups of burnout inventory was similar in both control and intervention group. After intervention posttest scores of job satsifaction and all subgroups of burnout inventory in both group were also similar. Besides ntervention about communication and increase problem solving skills, other prevention mechanisms such as elimination or modification of worksite stressors may be more helpful to decrease burnout and increase job satisfaction.
Benzer Tezler
- Ortaöğretim lise 1. sınıf matematik programının değerlendirilmesi
Evaluation of lyce 1 mathematics curriculum in secondary education
SELDA ÇET
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FETHİ ÇALLIALP
YRD. DOÇ. DR. LEVENT DENİZ
- Ankara ili, Çankaya ilçe merkezindeki devlet ve özel liselerde görev yapan öğretmenlerde stres yaratan etmenler ve bunlarla başa çıkma yolları konusundaki görüşleri
Sources of oceupational stres and coping strategies for high school teachers working state and private high schools located in Ankara city: Çankaya country
ŞULE TUFAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YASEMİN KOÇAK USLUEL
- Genel liselerde akran zorbalığı ve yönetimi
Peer bullying and its management in high schools
GÜLTEN GENÇ
Doktora
Türkçe
2007
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUALLA BİLGİN AKSU
- Seramik Eğitimi veren ortaöğretim kurumlarında temel seramik eğitimi dersi öğretim programı amaçlarının değerlendirilmesi (alan araştırması)
Evaluation of the aims of bacis ceramics education syllabus in vocational secondary schools (branch research)
YASEMİN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiSeramik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DENİZ AYDA