İlk dönem İslam mantıkçılarında kıyas
The syllogism in the early Muslim logicians
- Tez No: 191236
- Danışmanlar: DOÇ.DR. İSMAİL KÖZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2006
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mantık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZETİmamoğlugil, Halil, İlk Dönem İslâm Mantıkçılarında Kıyas, Doktora Tezi,Danışman: Doç. Dr. İsmail Köz, 257s.Bu tezde ilk dönem İslâm mantıkçılarının kıyas anlayışını inceledim. Tez, giriş,üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir.Girişte; kısaca akılyürütme, akılyürütme çeşitleri ve kıyas teorisini ele aldım.Klasik mantık akılyürütmede esas olarak kıyası alır. Asıl amaç kıyası incelemektir.Diğer iki akılyürütme şekli olan tümevarım ve analoji klasik mantıkçıların fazla önemverdikleri konular değildir.Birinci bölümde; kıyasın tanımı ve tahlûli üzerinde durdum. İslâm mantıkçılarıkıyas tanımında Aristoteles geleneğine bağlı kalmışlardır.İkinci bölümde; kıyasın çeşitlerini ve şekillerini inceledim. İslâm mantıkçılarıkıyasları şeklen iki kısımda ele alırlar. Kıyasları içerisinde bulundurduğuönermelerin sayısına göre önce ?basit ve bileşik?, sonra da önermelerin çeşidine göre?iktiranû ve istisnâû? diye tekrar ikiye ayırırlar.Üçüncü bölümde; kıyasa dâhil olan konuları araştırdım. İslâm mantıkçıları bukonulardan istikrâ ve temsûle fazla önem vermemişler, yalnızca ne olduklarınıbelirtmekle yetinmişlerdir.Sonuçta; tez bölümlerindeki ana fikirleri özetledim. İslâm mantıkçılarının kıyaskonusundaki farklı görüşlerine dikkat çektim.
Özet (Çeviri)
ABSTRACTİmamoğlugil, Halil, The Syllogism in the Early Muslim Logicians, Ph. D.,Advisor: Assoc. Prof. İsmail Köz, 257 pp.In this thesis, the early Muslim logicians? understanding of syllogism has beeninvestigated. The thesis consists of an introduction, three chapters and a conclusion.In the introduction, a brief summary of inference, sorts of inference and thetheory of syllogism have been given. The classical logic has based mainly onsyllogism in inference. Here the main target is to research the syllogism. Theinduction and analogy, other two ways of inference, are the matters to which theclassical logicans have not given much importance.In the first chapter, the definition of syllogism and its analysis have beenexamined. While defining the syllogism, Muslim scholars folowed the Aristoteliantadition.In the second chapter, the sorts and forms of syllogism have been studied. Interms of form, Muslim logicians dealt with the syllogism under the two parts. Theyfirst divided the syllogism in accordance with the numbers of propositions theyincluded into two parts as ?simple and compound syllogisms? and in accordance withthe sorts of propositions as ?certain and selective ones? respectively.In the third chapter, the matters connected with syllogism have been dealtwith. Among these matters Muslim logicians did not pay much attention to thededuction and analogy. Rather they merely explained their meanings.In the conclusion, the main ideas have been summerized and various opinionsof Muslim logicians have been drawn attention to.
Benzer Tezler
- İlk dönem İslam tarih ve coğrafyacılarına göre Türklerin dini inanışları (7-12. yy. arası)
Başlık çevirisi yok
MAHMUT DOĞRUSÖZ
- İlk dönem İslam divanlarının tarihi gelişimi (Başlangıçtan Abdülmelik b. Mervan Dönemi sonuna kadar
Başlık çevirisi yok
MEHMET ŞİMŞİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DinSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. İ. HAKKI ATÇEKEN
- Sosyolojik açıdan ilk dönem İslam toplumunda kadın ve aile
Woman and society with respect to sociology in early Islamic society
MEHMET BİREKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DinSelçuk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. BÜNYAMİN SOLMAZ
- Delil ve istidlalin mantıki yapısı-İlk dönem sunni kelam örneği
Logical structure of evidence and inference-with special referance to the early Islamic ortodox theology
HİLMİ DEMİR
Doktora
Türkçe
2001
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. SAİT YAZICIOĞLU