Geri Dön

Patlatma kaynaklı yer sarsıntılarının yönsel değişiminin araştırılması

The investigation of directional changes of the blast-induced ground vibrations

PDF İndir

  1. Tez No: 184040
  2. Yazar: HAKAN AK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ADNAN KONUK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2006
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

PATLATMA KAYNAKLI YER SARSINTILARININYÖNSEL DEĞİŞİMİNİN ARAŞTIRILMASIHakan AKÖZETYer sarsıntısı, patlatma sürecinin doğal bir sonucudur. Patlatma kaynaklı yersarsıntıları, madencilikte her zaman en önemli çevre sorunları arasında yer almıştır Bunedenle, yer sarsıntısının etkilerinin analizini içeren birçok deneysel formül ve yöntemgeliştirilmiştir. Parçacık hızının zemindeki azalımının hesaplanması için önerilen en yaygınyaklaşım, mesafenin ölçeklendirilmesidir (ölçekli mesafe, SD). Bu yaklaşım, patlayıcı şarjmiktarı ve mesafe veya her ikisi de değiştiğinde, maksimum parçacık hızının tahminedilmesini mümkün kılmaktadır. Fakat bazı durumlarda, patlatma yeri ve gecikme başına şarjmiktarı aynı olmasına rağmen, patlatmalar farklı yönlerde ve eşit mesafelerdekaydedildiklerinde titreşim büyüklükleri farklı olmaktadır. Bunun muhtemel nedeni; yapısalözelliklerdeki değişim, anizotropi veya ortamın jeolojik diğer özellikleridir.Bu çalışmada, bir açık ocak madeninde (Süpren, Eskişehir), patlatma kaynaklı yersarsıntılarının yayılımına jeolojik yapının etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bunun içinöncelikle, açık işletmede jeolojik gözlemler yapılmıştır. Daha sonra da basamaklarda yapılanüretim patlatmalarından kaynaklanan yer sarsıntıları bir sismograf yardımıyla dört ana yöndekaydedilmiştir. Son olarak, sismograf tarafından ölçülen maksimum parçacık hızları, her biratıma ait patlatma parametreleri ve jeolojik faktörler de göz önüne alınarak analiz edilmiştir.Bu çalışmanın sonucunda, parçacık hızının sönümlenme derecesinin (veya yersarsıntısının etkilerinin), patlatmanın kaynağından eşit mesafelerde ancak farklı yönlerdedeğiştiği belirlenmiştir. Buna neden olan parametrenin ise hakim süreksizlik yönelimi olduğutespit edilmiştir. Bu nedenle, ocağın farklı yönlerinde bulunan yapıların patlatmanın olumsuzetkilerinden korunabilmesi için, jeoistatistiksel kriging tahmin yöntemini de kullanarak,yapılara özgü gecikme başına izin verilen maksimum şarj haritası oluşturulmuştur.Son olarak, açık işletmedeki basamaklarda yapılan jeolojik gözlemlere dayanılarak,Nicholes ve Arkadaşları'nın önerdiği parçacık hızı tahmin modeline, süreksizlik sıklığıparametresi eklenerek, yeni bir parçacık hızı tahmin eşitliği geliştirilmiştir. Geliştirilen yenimodel neticesinde, gözlem ile tahmin edilen parçacık hızı değerleri arasında oldukça yüksekbir korelasyon katsayısı elde edilmiştir.

Özet (Çeviri)

THE INVESTIGATION OF DIRECTIONAL CHANGES OFTHE BLAST-INDUCED GROUND VIBRATIONSHakan AKSUMMARYGround vibration is the natural result of the blasting process. Ground vibrations inducedby blasting can be considered as one of the most important environmental problems in mining.Therefore, many empirical formula and methodologies including analysis of ground vibrationeffects have been developed. The most common approach proposed for the calculation of theattenuation of particle velocity in ground is scaling of distance (scaled distance, SD). Thisapproach makes it possible to predict peak particle velocity when both the explosive chargeand distance vary. In some situations, although blasting location and charge weight per delayare the same, vibration magnitude, when recorded at equal distances from the blast but atdifferent direction, they are not similar. This might be due to anomalies of structural features,the geological features or the anisotropy of the medium.This study aims to investigate the effects of geological structure on the propagation ofblasting-induced ground vibration in a surface mine (Supren, Eskisehir). For this purpose, first,the geological observations have been carried out in the surface mine. Then, the groundvibrations induced by production blasts have been recorded for four main directions byseismograph. Last, the peak particle velocities measured by seismograph have been analyzedby considering the blasting parameters and geological factors.The results of the study revealed that the attenuation of particle velocity (or effects ofground vibration) has changed at equal distances from the blast source but towards differentdirections. It was determined that the parameter responsible for this result was the dominatingdiscontinuity orientation. Therefore, to protect the constructions at various locations of themine from the negative effects of the blast, the map of the maximum charge per delay relatingto construction was constructed using the geostatistical kriging estimate method.Finally, considering the geological observations at the stages of the surface plant, andadding the discontinuity density parameter to the particle velocity estimation model suggestedby Nicholes et. al., a new particle velocity estimation equation was developed. As a result ofthe model, a significant correlation coefficient between the observed and estimated particlevelocity rates was found.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    178797

    Konya Çimento Fabrikası kireç taşı ocağındaki patlatma kaynaklı yer sarsıntılarının değerlendirilmesi

    Assessment of the blast induced vibrations in limestone quarry of Konya Cement Factory

    HAMDİ LEVENT YÜCEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Maden Mühendisliği ve MadencilikSelçuk Üniversitesi

    Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MURAT ÜNAL

  2. Tez No

    119512

    Effect of some rock mass properties on blasting induced ground vibration wave characteristics at Orhaneli surface coal mine

    Orhaneli açık kömür madenindeki patlatmalardan kaynaklanan yer sarsıntısı dalga karakteristikleri üzerinde bazı kaya kütle özelliklerinin etkisi

    GÜZİN GÜLSEV UYAR ALDAŞ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2002

    Maden Mühendisliği ve MadencilikOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. H. AYDIN BİLGİN

  3. Tez No

    143142

    Blast optimization for the assessment of ground vibrations at Demirbilek panel of Tunçbilek mine

    Tunçbilek madenin Demirbilek panosundaki yer sarsıntılarının tayin edilmesi için en uygun patlatma tasarımının araştırılması

    BURAK ARSEVEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2003

    Maden Mühendisliği ve MadencilikOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. AYDIN BİLGİN

  4. Tez No

    213056

    Investigation of decking system and application of Water-Deck in production blasting at open cast mines

    Decking sisteminin araştırılması ve Water Deck?in açık işletmelerde üretim patlatmasında uygulanması

    OKTAY ERTEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    Maden Mühendisliği ve MadencilikDokuz Eylül Üniversitesi

    Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. GURCAN KONAK

  5. Tez No

    145208

    Patlatma kaynaklı yer hareketinin modellenmesi ve yapı üzerindeki etkilerinin incelenmesi

    Modeling of blast-induced ground motion and their effect on above-ground structures

    HAKAN ÖZMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALEMDAR BAYRAKTAR

Geri Dön