Madencilikte gürültü analizi, modellenmesi ve haritalanması
Noise monitoring, modelling and mapping in mining
- Tez No: 180289
- Danışmanlar: PROF.DR. CEM ŞENSÖĞÜTOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Gürültü, Eşdeğer Gürültü Seviyesi, Gürültü Tahmin Modeli, Açık İşletme, Gürültü Kirliliği, Çevre Akustiği, İşitme Kaybı, Noise, Equivalent Sound Level, Noise Prediction Model, SurfaceMining, Noise Pollution, Environmental Acoustics, Hearing Loss
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez kapsamında öncelikle çevresel gürültü ve buna paralel olarakmadencilikte gürültü şartları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Gürültünün insansağlığına etkileri ve bu konuda ülkemizde ve dünyada yapılmış yasal düzenlemeleredeğinilen çalışma kapsamında daha sonra kurulan deney düzeneği ile gürültüdağılımına etki edebilecek çevresel faktörler tespit edilerek, gürültünün arazideyayılımının bulunmasına yönelik deneysel çalışmalar yapılmıştır.Bu çalışmalarda sıcaklık, nem, basınç, rüzgar hızı ve rüzgar yönümeteorolojik faktörler olmak üzere, fazla sayıda gürültü kaynağının olması durumu10000 m2'lik bir alanda kurulan 121 ölçüm istasyonuyla diğer tüm gürültüdenarındırılmış bir ortamda 7 farklı band merkez frekans değerlerinde yapılmıştır.Bununla beraber farklı seviyede gürültüler oluşturularak farklı gürültü düzeylerininde yayılımı incelenmiştir. Yüzeyden yansıyan dalgaların etkisi yine deneysel olarakbelirlendikten sonra açık işletmede uygulama çalışmalarına geçilmiştir.Elde edilen deneysel bilgiler doğrultusunda ve açık işletmelerde gürültükaynakları belirlendikten sonra her bir gürültü kaynağının oluşturduğu eşdeğergürültü seviyesi (Leq) hesap edilmiştir. Bunun yanısıra ocak içerisinde gürültününnasıl yayılacağına yönelik bir tahmin modeli geliştirilmiştir. Bu model ile ocakiçerisinin gürültü haritaları çizilerek, gerçek ölçüm sonuçlarının çizilen haritalarlabirlikte verilmesi amaçlanmıştır.Yapılan deneysel çalışmalarla mesafeye bağlı gürültü yayılımı 0.9884,yansıyan dalgaların miktarı 0.90015, atmosfer şartlarının etkisi 0.56580 ve fazlasayıdaki gürültü kaynağının etkisi 0.62976 korelasyon ile bulunarak modelçalışmasında ifade edilmiştir.Model uygulamasının yapıldığı Garp Linyitleri İşletmesi (GLİ) Tunçbilekaçık işletmesinde 48-Panoda 312 ölçüm istasyonu kurulmuştur. Bu istasyonlardagürültü kaydı yapılırken yine pano içerisinde kurulan meteoroloji istasyonunda daatmosfer şartları kayıt edilmiştir. Kurulan ölçüm istasyonlarında yaklaşık 95000gürültü değeri okunmuştur. Elde edilen verilerin eşdeğer gürültü değerineçevrilmesiyle kullanılan Netcad 4.0 programı ile bölgenin gürültü haritasıçıkarılmıştır. Ölçüm istasyonlarının şeve uzaklıkları, ocak yoluna uzaklıkları, gürültükaynaklarına uzaklıkları çıkarılarak, atmosfer şartlarıyla birlikte formülasyona tabiitutularak bu noktalarda oluşacak gürültü seviyeleri model yardımı ile bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis, environmental noise together with primary noise conditions inmining have been evaluated in detail. Effect of noise to the healt of human beingsand the legal settings put into operation in Turkey and in the world have also beenmentioned. Additionally, environmental factors affecting the noise dispersion havebeen defined by the use of experimental set up installed for this purpose. Followingthat, experimental works have been carried out to ascertain the dispersion mechanismof the noise in the open fields.During this work, experiments were realized in a field having 10000 m2 areapurified from any noise on 121 survey stations with 7 different frequency values.Meteorological factors such as temperature, humidity, pressure, velocity anddirection of wind were also taken into consideration. In addition, the dispersion ofthe noise in different levels composed on purpose was examined. The effect of thenoise waves reflected from any surface was experimental investigated. Hereafter,application of experimental works was made on an open cast mine.After the sources of noise at open cast mines were assessed by the usage ofthe experimental data, the equivalent level of noise (Leq) was calculated for eachsource of noise. Nevertheless, an estimation model was developed aimed at findinghow the noise is dispersed at an open cast mine. By the utilization of this model,noise map of the open cast mine was drawn. It was the scope of this work to give themap of noise together which was obtained through in-situ measurements and fromthe model developed.The correlations are obtained such as 0.9884 for the dispersion of the noisedepending on the distance, 0.90015 for the reflected waves of noise, 0.56580 for theeffect of meteorological factors and 0.62976 for the effect of multiple sources ofnoise respectively and expressed in the model work.312 survey stations were set up at the Panel 48 of Tuncbilek open cast mine,Western Lignite Corporation (WLC) where the noise model was applied. Whilerecording the noise data at these stations, atmospheric conditions were also recordedfrom the meteorological station installed in-situ. Approximately 95000 values ofnoise were recorded from these stations. By the use of the program Netcad 4.0, themap of noise was drawn after the transformation of the noise data to the equivalentlevels of noise. The distances of the survey stations to the bench slopes, to the haulroads and the sources of noises were first determined. However, the data were usedin a formula together with the atmospheric data in order to introduce the noise levelsexpected in any area of the open cast mine by the employment of the modeldeveloped during this work.
Benzer Tezler
- Presplit blast induced air overpressure investigation at Uşak Kışladağ gold mine
Uşak Kışladağ altın madeninde önkesme patlatmasından kaynaklanan hava şoku basıncı analizi
ONUR BİGİKOÇİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
Maden Mühendisliği ve MadencilikOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN AYDIN BİLGİN
- Açık işletme madenciliğinde nakliye sistemlerinin ekonomik analizi (Soma örneği)
Economic analysis of transportation systems in surface mining (applications in Soma)
TOLGA DUYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Maden Mühendisliği ve MadencilikDokuz Eylül ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCÜMENT YALÇIN
- Sivas-Ulaş yöresi sölestit cevheri ve yankayaçları için optimum patlatma koşullarının araştırılması ve kayaç özellikleri ile ilişkilendirilmesi
Investigation of optimum blasting conditions for celetite ore and overburden at Sivas-Ulaş Region and relations with rock properties
ALİ KAHRAMAN
Doktora
Türkçe
1995
Maden Mühendisliği ve MadencilikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiPROF.DR. AHMET DEMİRCİ
- ELİ-Soma bölgesi açık ocak örtü-kazı çalışmalarında ekskavatör-mobil kırıcı-bant konveyör yönteminin uygulanabilirliğinin araştırılması
The Investigation of applicability excavator-mobile crusher-belt conveyor method in ELI Soma district
BARIŞ ERARGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Maden Mühendisliği ve MadencilikDokuz Eylül ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABİT GÜRGEN
- Robust design of lithium extraction from boron clays by using statistical design and analysis of experiments
Bor killerinden lityum kazanımının istatistiksel deney tasarımı ve analizi yoluyla robust tasarımı
ATIL BÜYÜKBURÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÜLSER KÖKSAL