Discursive construction of female image in Turkish womens's magazines: A socio-historical approach to critical discourse analysis
Türk kadın dergilerinde kadın imgesinin söylemsel oluşumu: Eleştirel söylem çözümlemesine toplumsal ve tarihsel bir yaklaşım
- Tez No: 173878
- Danışmanlar: DOÇ.DR. NALAN BÜYÜKKANTARCIOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Eleştirel Söylem Çözümlemesi, ideoloji, kadın dergileri, söylem, toplumsal cinsiyet, Critical Discourse Analysis, discourse, gender, ideology, women's magazines
- Yıl: 2006
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Söylem çözümlemesi içersinde disiplinlerarası bir çalışma alanı olarak son otuz yıl içerisinde yaygınlık kazanan Eleştirel Söylem Çözümlemesi, bütün söylemlerin ideolojik olduğu savından yola çıkar. Söylemin ideolojik boyutu, Althusser'in 'ideolojik aygıt' olarak adlandırdığı basın söz konusu olduğunda daha da ağırlık kazanır. Bu çalışmada, popüler kültürün bir parçası olan kadın dergilerinin kadın imgesini dilsel bağlamda nasıl kurguladığı Eleştirel Söylem Çözümlemesi yaklaşımıyla ve tarihsel bir bakış açısı içinde incelenmiştir. Çalışma, 1936-1950 yıllan arasında yayımlanan ve gerek Cumhuriyet ideolojisini gerek geleneksel değerleri yansıtan dergilerdeki kadın imgesiyle, 1990lardan sonra yayınlanan kadın dergilerinde giderek artan küreselleşme sonucu toplumsal değişime ve değer emperyalizmine koşut olarak izlenen modern kadm imgesini karşılaştırmalı ve artsüremli bir bakış açısıyla ele almış, bu dergilerde yansıtıldığı biçimiyle kadına yüklenen toplumsal rollerin ve kimliklerin niteliğini, Türkiye'nin toplumsal ve kültürel değişim süreci bağlamında değişen ya da değişmeyen yanlarını dilsel yapılan çözümleyerek ortaya koymaya çalışmıştır. Cumhuriyet döneminin ilk yıllan ile son dönemlerinde yayımlanan kadm dergilerindeki, annelik, eş/sevgili ve çalışan kadm temalan, her temayı temsil eden metinler Eleştirel Söylem Çözümlemesi çerçevesi içinde incelenmiş, bu temalar bağlamındaki kadm imgeleri belirlenmiştir. Bulgular, 1936-1950 yıllan arasında yayımlanan kadm dergilerinin ulusal bütünlüğü oluşturmaya/korumaya yönelik ideolojik bir işlev üstlendiğini, kadm imgesinin de bu bağlamda eşe, çocuğa, ev yaşamına; dolayısıyla, aileye odaklı bir konumda oluşturulduğunu göstermektedir. Cumhuriyetin ilk yıllarında kadına sunulan imgelerin birbirleriyle uyum içinde olduğu görülmüştür. Günümüze gelindiğinde ise, Eleştirel Söylem Çözümlemesi çerçevesinde belirlenmiş en büyük farklılık, ilk dönemdeki aileye yönelik odaklanmanın yerini bireyselliğin alması; kadının 'özgür' kimliğinin vurgulanmasıdır. Ancak, bu dönem dergilerinin kadınlara birbiriyle uyumlu kimlikler sunduğu söylenemez. Genel olarak bakıldığında, geleneksel ve özgür kadm imgelerinin aynı anda ortaya çıktığı; anne, sevgili, eş, çalışan kadm temalan çerçevesinde sunulan farklı değerlerin kadınlara tutarlı bir dünya görüşü sunmadığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
As an interdisciplinary discourse analytic endeavor that has won popularity for the last thirty years, the basic assumption of Critical Discourse Analysis İs that all forms of discourse are ideological. The ideological aspect of discourse is more crucial and predominant in the case of media, which Althusser named 'ideological apparatus'. In this study, the linguistic construction of woman image in women's magazines as products of the popular culture is investigated within the framework of Critical Discourse Analysis from a historical viewpoint. The study diachronically traces the woman image projected through the women's magazines of the early Republican period published between the years 1936-1950 that reflect the Republican as well as the traditional values, with the image in the ones published after the 1990's which reflect the modern woman image in accordance with globalization, social change and cultural imperialism. It also aims to understand the social roles attributed to women as reflected in the magazines in the context of social and cultural change in Turkish society with respect to the changing and remaining features through the analyses of linguistic structures. Early Republican and Modern Republican period women's magazine articles are analyzed by the framework offered by Critical Discourse Analysis with respect to women's roles such as mother, wife, lover and employee and the images of women are identified. The findings suggest that the women's magazines that were published between the years 1936-1950 seem to have an ideological mission in terms of national unity and the woman image is centered on the husband, the child and home, that is the family. It is seen that the images offered to women during the early days of the Republic are in congruence with each other. In modern times, however, the most important difference that was identified through Critical Discourse Analysis is the family- centered image's being replaced with an individualist woman and the emphasis on the 'independent' woman. However, it cannot be claimed that the magazines of this period provide women with a consistent whole of identities. The traditional and independent woman images appear at the same time on the one hand, and the various values imposed by the mother, lover, wife and employer roles fail to present a consistent world view on the other.
Benzer Tezler
- Comparative discourse analyses of gender constructions in the novels of Robert Heinlein, Ursula le Guin, Joanna Russ and Samuel Delany
Robert Heinlein, Ursula le Guin, Joanna Russ ve Samuel Delany?nin romanlarındaki cinsiyet yapılarının karşılaştırmalı söylem analizi
İFAKAT BANU AKÇEŞME
Doktora
İngilizce
2010
İngiliz Dili ve EdebiyatıOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURSEL İÇÖZ
- The role of language in the discursive construction of the Kurdish nation: A case study on the Kurdish periodical Hawar (1932-1943)
Kürt ulusunun söylemsel inşasında dilin rolü: Kürtçe dergi Hawar üzerine bir inceleme (1932-1943)
RONAYİ ÖNEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Sosyolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT BİLMEZ
- The construction of Turkey in the French imaginary: Representations and othering in French discourse about Turkey's possible EU membership
Fransız imgeleminde Türkiye'nin inşası: Türkiye'nin olası AB üyeliği hakkında Fransız söyleminde temsiller ve ötekileştirme
BEYZA ÇAĞATAY TEKİN
Doktora
İngilizce
2007
Uluslararası İlişkilerBoğaziçi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HAKAN YILMAZ
PROF.DR. FRANÇOİSE DREYFUS
- Kimlik üzerine yeni bir okuma denemesi: kimliğin söylemsel inşası ve Mardin örneği
A new reading attempt on identity: discursive construction of identity and the sample of Mardin
NURCAN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
MimarlıkKaradeniz Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET MELİH ÖKSÜZ
- The Iconography of Taksim square: Competing claims on a public space
Taksim Meydanı'nın sembolik analizi: Kamusal mekan üzerinde yarışan görüşler
GÜLDEM BAYKAL