Bazı yeni kiral taç eterlerin sentezi
Synthesis of some new chiral crown ethers
- Tez No: 170594
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. MEHMET KARAKAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
11 2. ÖZET Bu çalışmada, önce kiral taç eterlere başlangıç maddesi olarak iki adet optikçe aktif diol bileşiği sentezlendi. Bunun için, (5)-glisidol halkası piperidin hidroklorür katalizörlüğünde /Mnetoksifenol ile açılarak, yüksek bir verim ve enantiyomerik saflıkta (S)- 3-(p-metoksifenoksi)-l,2-propandiol hazırlandı. Hazırlanan 1,2-diolden, ikinci başlangıç diolu olan (5)-4-Ö3-metoksifenoksi)metil-3,6-dioksa-l,8-oklandiol uygun yöntemle sentezlendi. Bunun için, etilen glikolun bir hidroksil grubu seçimli olarak 2,3-dihidro-2H- piran ile korunduktan sonra serbest kalan hidroksil grubunun tosillenmesi sonucu 1- (tetraMdropiraniloksi)-2-[(p-tolilsulfonil)oksi]etan hazırlandı. Bu bileşiğin kiral 1,2-diol ile etMeştirilmesini takiben koruyucu grup olan THP'nin uzaklaştırılması sonucu (S)-4-(p- metoksifenoksi)metil-3,6-dioksa-l,8-oktandiol sentezlendi ve 18-taç-6 eter türevlerinin başlangıç bileşiği olarak kullanıldı. öte yandan, halkalaşma reaksiyonlarında kullanılmak üzere, trietilen glikol ditosilat (TREGDT), tetraetüen glikol ditosilat (TEGTD), l,2-bis[2-(p-tolilnsülfonü)etoksi]benzen (BTEB) ve 2,3-bis[2-(p-tolilsülfonil)etoksi]naftalin (BTEN) sentezlendi. BTEB ve BTEN ditosilatları, etilenoksidin sırasıyla katekol ve 2,3-dihidroksinaftalin ile açılmasını takiben tosillenmesi sonucu sentezlendi. Hazırlanan kiral 1,2-diol prekörsörünün TREGDT ve TEGDT ile halkalaşma reaksiyonu sonucu kiral merkez üzerinde (p-metoksifenoksi)metil sübstitüe grup içeren 12- taç-4 ve 15-taç-5 eter türevleri hazırlandı. Aynı şekilde, kiral 1,8-diol prekörsörünün TREGDT, BTEB ve BTEN ditasilatlan ile etkileştirilmesi sonucu sırasıyla 18-taç-6, benzo- 18-taç-6 ve nafto-18-taç-6 eter türevleri hazırlandı. Sentezlenen bileşiklerin yapıları İR, 'H NMR, İ3C NMR spektrumları ve element analizi ile doğrulandı. Ayrıca, 15-crown-5 eter türevinin NaClO4.H2O kompleksi hazırlanarak X-ray ile yapısı aydınlatıldı.
Özet (Çeviri)
Ill 2. SUMMARY In this study, at first, two chiral diols were synthesized as starting material for preparing of chiral crown ethers. Thus, (S)-3-(p-methoxyphenoxy)-l,2-propanediol was prepared by ring opening reaction of (5)-glycidol with /?-methoxyphenol and in the presence of catalytic amount of piperidine hydrochloride in high yield and enantiopurity. (S)-4-(p- metoxyphenoxi)methyl-3,6-dioxa-l,8-octanediol was prepared as a second precursor. For this, ethylene glycol was pseudoselectively mono protected with 3,4-dihydro-2H-pyran to give 2- (tetrahydropyranyloxy)ethanol and then remaining free hydroxyl group was tosylayted to obtain l-(tetrahydropyranyloxy)-2-f(p-tolylsulphonyl)oxy]ethane in approxiamtely quantitative yield. The reaction of this tosylate with chiral precursor 1,2-diol followed by removal of the THP protection groups, provided (S)-4-(/?-methoxyphenoxy)methyl-3,6-dioxa- 1,8-octanediol which was the common precursor of 18-crown-6 ethers derivatives. In addition, triethylene glycol ditosylate (TREGDT), tetraethylene glycol ditosylate (TEGDT), l,2-bis-[(2-p-tolylsulphonyl)ethoxy]benzene (BTEB) and 2,3-bis-[2-(p- tolylsulphonl)ethoxy]naphthalene (BTEN) were synthesized to use in the ring closure reaction. BTEB and BTEN ditosylates were synthesized by the ring opening reaction of ethylene oxide with catecol and 2,3-dihydroxynaphtalene followed by tosylation respectively. 12-crown-4 and 15-crown-5 bearing (p-methoxyphenoxy)methyl moiety on the chiral centres were synthesized by the ring closure reaction of the chiral 1,2-diol precursor with TREGDT and TEGDT respectively. In addition, 18-crown-6, benzo 18-crown-6 and naphto 18-crown-6 derivatives were synthesized by the ring closure reaction of chiral the 1,8-diol precursor with TREGDT, BTEB and BTEN respectively. The structures of purposed for these macrocycles are consistent with the data obtained from *H NMR, "C NMR, IR spectra and elemental analysis. Furthermore, NaClO4.H2O complex of chiral 15-crown-5 ether derivative was prepared. The absolute conformation of the complex was determinated based on the X- ray analysis.
Benzer Tezler
- Yeni bir yolla kiral monoaza-15-taç-5 eter türevlerinin sentezi ve bazı kiral amin bileşiklerinin enantiyomerik tanınmasında kullanılabilirliklerinin araştırılması
Synthesis of chiral monoaza-15-crown-5 ethers derivatives by a novel method and their useability on enantiomeric recognition on some chiral amines
MAHMUT TOĞRUL
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Yeni kiralık schiff bazlarının sentezi ve bunların karbonil bileşiklerinin asimetrik indirgenmesinde kullanılması
The synthesis of new chiral schiff bases and their use in asymmetric reduction of carbonyl compound
RECEP TÜMERDEM
- Kaliks[4]arenin homokiral Schiff bazı türevlerinin sentezi ve ekstraksiyon özelliklerinin incelenmesi
Synthesis of homochiral calix[4]arene Schiff base derivatives and examining of extraction properties
MUSTAFA DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
KimyaSelçuk ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR SIRIT
- Kiral kaliks[4]aren amit türevlerinin sentezi ve aminoasitlerin seçimli ekstraksiyonlarında kullanılması
Synthesis of chiral calix[4]arene amide derivatives and their using in extraction of aminoacids
SERKAN ERDEMİR