Seçilmiş altı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşidinin diallel F1 melez döllerinde bazı tarımsal, fizyolojik ve kalite karakterlerinin kalıtımı üzerinde bir araştırma
A study on heredity of some agronomical, physiological and quality characteristics in diallel F1 offsprings of selected six bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars
- Tez No: 170554
- Danışmanlar: PROF.DR. İBRAHİM GENÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ekmeklik buğday, diallel melez, kombinasyon yeteneği, melez gücü, kalıtım, Bread wheat, diallel crosses, combining ability, heterosis, heritability II
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZ DOKTORA TEZİ SEÇİLMİŞ ALTI EKMEKLİK BUĞDAY (Triticum aestivum L.) ÇEŞİDİNİN DİALLEL Fi MELEZ DÖLLERİNDE BAZI TARIMSAL, FİZYOLOJİK ve KALİTE KARAKTERLERİNİN KALITIMI ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA Mustafa YILDIRIM ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof Dr. İbrahim GENÇ Yıl : 2005, Sayfa: 290 Jüri : Prof. Dr. İbrahim GENÇ Prof. Dr. Aydın AKKAYA Prof.Dr. Rüştü HATİPOĞLU Prof. Dr. Müjde KOÇ Prof. Dr. Mehmet KILINÇ Bu çalışmada, aralarında yakın akrabalık bulunmayan Sultan-95, Bezostaya-1, Süzen- 97, Altay-2000, Harmankaya-99 ve Gerek-79 kışlık ekmeklik buğday çeşitleri kullanılmıştır. Bu çeşitlerde 6X6 yarım diallel melezleme yapılmış, elde edilen Fx melez populasyonunun bazı tarımsal, fizyolojik ve kalite karakterleri açısından genetik yapıları incelenerek, en uygun ebeveyn ve melez kombinasyonlarım seçmek amaçlanmıştır. Metod olarak; genel ve özel kombinasyon yeteneği etkileri, melez gücü etkileri ve genetik parametrelerin analizi ile kalıtım durumları araştırılmıştır. Deneme, ebeveynleri de içeren tesadüf blokları deneme deseninde dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. Genetik parametrelerdeki bulgulara göre; bitki tane verimi, toplam kardeş sayısı, üst boğum arası uzunluğu, başak uzunluğu, başakta fertil başakçık sayısı, bitki örtü sıcaklığı, translokasyon oranı, gluten ve SDS Sedimentasyonu gibi karakterler bakımından yapılacak seleksiyonların başarılı olacağı görülmüştür. En önemli kalite karakteri olan tane protein oranı için seleksiyonun zor olduğu gözlenmiştir. İncelenen bütün karakterler için ebeveynlerin uyum yetenekleri farklı değerlerde çıkmıştır. Fizyolojik karakterler açısından Altay-2000, Bezostaya-1 ve Harmankaya-99'nın iyi birer ebeveyn oldukları görülmüştür. Kalite karakterleri açısından, tane kalitesi yüksek olan Bezostaya-1 genotipi girdiği kombinasyonlarda ön plana çıkmış ve tane kalitesi çalışmalarında iyi bir ebeveyn olabileceğini göstermiştir. Tarımsal karakterler açısından Gerek-79 genotipi hariç diğer tüm genotipler uygun ebeveyn olarak görülmüştür. Çünkü, Gerek-79'in Nej geni ve Harmankaya-99 ile Süzen-97'in Ne2 geni taşımalarından dolayı, oluşturdukları kombinasyonlarda tamamlayıcı dominant gen etkisi ile melez uyuşmazlığı oluşmuş ve bu kombinasyonlar bir çok karakter için uç değerler vermişlerdir. Bu çalışmanın bulguları, ekmeklik buğday ıslah çalışmalarında ebeveyn seçiminin çok önemli olduğunu teyit etmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT PhD THESIS A STUDY on HEREDITY of SOME AGRONOMICAL, PHYSIOLOGICAL and QUALITY CHARACTERISTICS in DIALLEL FT OFFSPRINGS of SELECTED SIX BREAD WHEAT {Triticum aestivum L.) CULTIVARS Mustafa YILDIRIM DEPARTMENT OF FIELD CROPS INSTITUTE NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Prof.Dr. İbrahim GENÇ Year : 2005, Page: 290 Jury : Prof.Dr. İbrahim GENÇ Prof.Dr. Aydın AKKAYA ProiDr. Rüştü HATİPO?LU Prof.Dr. Müjde KOÇ Prof.Dr. Mehmet KILINÇ In this study, Sultan-95, Bezostaya-1, Süzen-97, Altay-2000, Harmankaya-99 and Gerek-79 winter bread wheat cultivars, which are not closely related to one another, were used. 6x6 half-dialiel crossings were performed with these cultivars and it was aimed to select the best parents and hybrid combinations by studying the genetical structure of Fi populations for some agronomical, physiological and quality characteristics. Effects of general and specific combining abilities, heterosis effects and heredity were studied through analysis of genetical parameters. The experiment was carried out including the parents in randomized complete block design with 4 replications. According to the findings related to the genetical parameters, it was seen that selections for characters like grain yield, total number of tillers, peduncle length, spike length, number of fertile spikelets, canopy temperature, translocation ratio, gluten and SDS sedimentation value can be successful. It was observed that selection for grain protein concentration, the most important quality parameter, is difficult. Combining abilities of the parents gave different values for all characteristics studied. Altay-2000, Bezostaya-1 and Harmankaya-99 were found to be good parents for physiological properties. Bezostaya-1, a high quality genotype, was also outstanding in its combinations proving to be a good parent in breeding for grain quality. All genotypes except for Gerek-79 were found to be suitable parents for agronomical properties. Since Gerek-79 contains Nei gene and Süzen-97 and Harmankaya-99 contain Ne2 gene, their combinations resulted in hybrid necrosis due to additive dominant gene effect, and these combinations gave extreme values for most parameters. Findings of this study confirmed the great significance of selection of parents in bread wheat breeding programs.
Benzer Tezler
- Seçilmiş arpa (Ordeum vulgare L. ) ve buğday (Triticum spp. ) genotiplerinde bazı özelliklerin Antalya koşullarında belirlenmesi
Determination of some characters selected barley and wheat genotypes Antalya land conditions
AHU ÇINAR
- Mardin-kızıltepe ovası yağmurlama sulama sistemlerinin performanslarının belirlenmesi
To determine the performance of the sprinkler irrigation systems in the kiziltepe plain of mardin
ŞİRİN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
ZiraatHarran ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İDRİS BAHÇECİ
- Türkiye'deki sigorta şirketlerinde portföy yönetimi
Portfolio management of insurance companies in Turkey
ALPER GÜCÜMENGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
İstatistikHacettepe Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜÇKAN YAPAR
- İlköğretim 5.sınıf sosyal bilgiler dersi coğrafya konularının öğretiminde drama yönteminin kullanılması (Kazan ilçesi örneği)
Using drama method in geography subjects studied in social sciences for primary school fifth grade students (sample of Kazan district)
HANDAN ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NECMETTİN KARAKAYA
- Ortaöğretim kurumlarındaki derslik donanımları ile ilgili bir araştırma
A survey on the classroom equipment in high schools
ERGÜN TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Teknik EğitimGazi ÜniversitesiMobilya ve Dekorasyon Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. RAHMİ ARAS