Özbek yazar Memedali Mahmudov (Evril Turan) ve Ölmes Kayalar romanı
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 162886
- Danışmanlar: PROF.DR. ŞUAYİP KARAKAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
82 ÖZET Sanat eseri, ait olduğu toplumun değerlerini yansıttığı ölçüde başarılı olur. Özbek edebiyatının yetiştirdiği usta kalemlerden biri olan Memedali Mahmud'un Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı, Türkistan Türlderinin hayatım böyle bir başarıyla anlatmaktadır. Romanda Çarlık Rusyasının 19. asrın ortalarında Türkistan'ı işgalinin gerçekçi bir dille anlatılmasının yam sıra Türk milletinin sahip olduğu maddî ve manevî değerler roman sanatıyla yoğrularak verilmiştir. Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı, 70 yıl gibi uzun bir Sosyalist baskı dönemi yaşamış Türkistan edebiyatının gerçeklerin dile getirildiği nadir ürünlerinden biridir. Tüm bu nedenlerden dolayı Memedali Mahmud'un Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanım incelenmiş, bu vesileyle Türkistan edebiyatının 20. asır panoraması çıkarılmaya çalışılmıştır. Tezin hazırlanmasına Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanının Özbek Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmasıyla başlanılmış, romanda geçen bilgiler fişlenmek suretiyle bir araya getirilmiş, konuyla ilgili kaynaklardan doğruluğu araştırılmıştır. Memedali Mahmud ile ilgili bilgiler, yazar hakkında çıkan makalelerden ve gönderdiği mektuplardan derlenmiştir. Bu bilgiler üç bölüm hâlinde sunulmuştur. Memedali Mahmud ve Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı üzerine yapılan bu çalışmada edebî eserler ile tarih bilimi arasındaki sıkı bağ bir kez daha vurgulanarak Rusların Çarlık ve Sosyalist dönemde uyguladıkları Türkistan politikası ortaya konulmaya çalışılmıştır. İncelemeler göstermiştir ki, Bolşevik ihtilâli Ruslaştırma siyasetinin kılıf değiştirmiş hâlidir. Çarlık döneminde uygulanan sansür ve güdümlü sanat anlayışı Sosyalist dönemde de devam etmiş, millî konuların işlenmesi yasaklanmış, millî şuura sahip şair, yazar ve aydınlar ağır bir şekilde cezalandırılmıştır. Ancak Memedali Mahmud, gerçekleri dile getirmekten çekinmemiştir. Bu nedenle Memedali Mahmud ve Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı son derece önemlidir. Çalışmanın Türkistan Türklerinin edebiyatına azıcık da olsa bir katkıda bulunması ümidiyle emeği geçen herkese teşekkür ederim.
Özet (Çeviri)
82 ÖZET Sanat eseri, ait olduğu toplumun değerlerini yansıttığı ölçüde başarılı olur. Özbek edebiyatının yetiştirdiği usta kalemlerden biri olan Memedali Mahmud'un Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı, Türkistan Türlderinin hayatım böyle bir başarıyla anlatmaktadır. Romanda Çarlık Rusyasının 19. asrın ortalarında Türkistan'ı işgalinin gerçekçi bir dille anlatılmasının yam sıra Türk milletinin sahip olduğu maddî ve manevî değerler roman sanatıyla yoğrularak verilmiştir. Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı, 70 yıl gibi uzun bir Sosyalist baskı dönemi yaşamış Türkistan edebiyatının gerçeklerin dile getirildiği nadir ürünlerinden biridir. Tüm bu nedenlerden dolayı Memedali Mahmud'un Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanım incelenmiş, bu vesileyle Türkistan edebiyatının 20. asır panoraması çıkarılmaya çalışılmıştır. Tezin hazırlanmasına Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanının Özbek Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmasıyla başlanılmış, romanda geçen bilgiler fişlenmek suretiyle bir araya getirilmiş, konuyla ilgili kaynaklardan doğruluğu araştırılmıştır. Memedali Mahmud ile ilgili bilgiler, yazar hakkında çıkan makalelerden ve gönderdiği mektuplardan derlenmiştir. Bu bilgiler üç bölüm hâlinde sunulmuştur. Memedali Mahmud ve Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı üzerine yapılan bu çalışmada edebî eserler ile tarih bilimi arasındaki sıkı bağ bir kez daha vurgulanarak Rusların Çarlık ve Sosyalist dönemde uyguladıkları Türkistan politikası ortaya konulmaya çalışılmıştır. İncelemeler göstermiştir ki, Bolşevik ihtilâli Ruslaştırma siyasetinin kılıf değiştirmiş hâlidir. Çarlık döneminde uygulanan sansür ve güdümlü sanat anlayışı Sosyalist dönemde de devam etmiş, millî konuların işlenmesi yasaklanmış, millî şuura sahip şair, yazar ve aydınlar ağır bir şekilde cezalandırılmıştır. Ancak Memedali Mahmud, gerçekleri dile getirmekten çekinmemiştir. Bu nedenle Memedali Mahmud ve Bu Tağlar Uluğ Tağlar romanı son derece önemlidir. Çalışmanın Türkistan Türklerinin edebiyatına azıcık da olsa bir katkıda bulunması ümidiyle emeği geçen herkese teşekkür ederim.
Benzer Tezler
- Özbek yazar Nimet Eminov`dan üç hikaye (metin-çeviri-gramer incelemesi-indeks)
Başlık çevirisi yok
NURGÜL YILDIZ
- Özbek yazar Otkir Haşimov'un“Nur Barki Saya Bar”romanı, transkripsiyonlu metin, sözlük, gramer incelemesi (Özbek Türkçesindeki partisipler)
Uzbek writer Otkir Haşimov' novel“Nur Barki Saya Bar”transcribed text, dictionary and the grammer part (participants in Uzbek Turkish)
ARZU ERDOĞAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2001
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. EMİNE GÜRSOY NASKALİ
- Özbek yazar Şükrullah Yusufoğlu ve Tirik Ruhlar romanı
Başlık çevirisi yok
GÜLDEN SALTIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ŞUAYİP KARAKAŞ
- Özbek yazar Hamza Hakimzade Niyazi'nin yangi saadet, tört Işk hikayesi ve Bay ila Hizmatçi Tiyatrosu (metin- transkripsiyonlu metin- dil incelemesi-dizin)
The ozbek author Hamza Hakimzade Niyazi?s literal works story yangi saadet, tört işk and play Bay ila Hizmatçi (text transcribed text- language analysis- index)
ALİ FUAT GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE GÜRSOY NASKALİ
- Atamdan Qalgan dalalar (atalarımdan kalan topraklar) metni esasında Özbek Türkçesi`nde isim
Başlık çevirisi yok
YAVUZ KARTALLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET FATİH KİRİŞÇİOĞLU