Geri Dön

Birleşmiş Milletler barışı koruma operasyonları: Hukuki temelleri ve işlevleri

The United Nations peace keeping operations: Their legal bases and functions

  1. Tez No: 162225
  2. Yazar: MEHMET ÖNCÜ
  3. Danışmanlar: PROF.DR. MELDA SUR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2005
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Barışı koruma operasyonları, BM Andlaşmasında açıkça öngörülmüş olmamalarına rağmen, Birleşmiş Milletler ortak güvenlik sisteminin özellikle soğuk savaş nedeniyle işlemez hâle gelmesiyle ortaya çıkan boşluğu doldurma çerçevesinde uygulamada doğmuş, pragmatik bir şekilde kurulmuş ad hoc operasyonlardır. İlk örnekleri Örgütün kurulmasından hemen sonra gözlem misyonları şeklinde ortaya çıkan bu operasyonlar, 1950'li yılların ortalarında tampon bölge oluşturmakla görevli barış güçlerinin doğusuyla yeni bir boyut kazanmıştır. Soğuk savaş boyunca bu iki klasik işlevi yürüten mavi bereliler açısından 1988 yılı ise, bir dönüm noktasıdır. Bu tarihten itibaren, operasyonlarda birçok açıdan gözle görülür artış ve misyonlarda farklılaşma yaşanmıştır. Böylece çok işlevli hâle gelen operasyonlara, 1948-2005 yılları arasında toplam 59 kez başvurulmuştur. Dolayısıyla, operasyonlar, Birleşmiş Milletler sisteminde, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasının en önemli araçlarından biri olmuşlardır. Tarafların rızasına dayanan, tarafsız ve kural olarak kuvvet kullanma yetkileri bulunmayan bu operasyonlar, açık hukuki dayanaklara sahip değildir. Bu konuda doktrinde fazlasıyla mürekkep akıtılmış ve BM Andlaşmasının birçok hükmünün operasyonlara hukukî dayanak oluşturduğu ifade edilmiştir. Bize göre, bu operasyonlar kararlaştırılmaları aşamasında iki tür hukukî dayanağa sahiptir. Bunlardan ilki devletlerin rızası olup, bu dayanak uluslararası kamu hukukundan doğmaktadır. İkincisi ise, Birleşmiş Milletler Andlaşmasından doğan hukukî dayanaklardır. Birleşmiş Milletler verilmiş yetkilere sahip (competences d' attribution) bir uluslararası hukuk süjesidir. Dolayısıyla, Örgütün bu türden operasyonları kurabilmesi için, kurucu andlaşmasında açık ya da örtülü bazı yetkilere sahip olması gerekmektedir. BM Andlaşmasının birçok hükmü Örgüte bu konuda yetki vermektedir. Bu hükümler, Örgütün uluslararası andlaşma yapma, Genel Kurul ve Güvenlik Konseyinin tavsiye kararı alma ve bu organların yardımcı organ kurma yetkileri çerçevesinde irdenlenmistir. VBu teze, bütünün parçalarının anlaşılması açısından, öncelikle Birleşmiş Milletler Örgütü incelenerek başlanmıştır. Operasyonların tarihçesi, kavram ve çeşitleri, ikinci bölümün konusunu oluşturmuştur. Operasyonların hukukî dayanakları, başlangıçtaki temeller ve uyulması gereken ilkeler çerçevesinde irdelenmiştir. Operasyonların işlevleri ile idarî, askerî ve malî boyutları son bölümde ele alınmıştır. Çalışmadan elde edilen çıkarımlar, sonuç bölümünde değerlendirilmiştir. VI

Özet (Çeviri)

ABSTRACT The UN Peace keeping operations, although there appears to be no explicit legal basis for their existence under the provisions of the UN Charter, have become essential due to the conflicts arising, especially after the UN common security system became ineffective in the Cold War era. The first example of these operations was seen immediately after the creation of the United Nations, in the form of observation missions, which took on a new dimension in the 1950's with peacekeeping forces establishing buffer zones. A turning point for these operations, that had the aforementioned two classic functions during the Cold War years, occurred in 1988. From this date forward, a noticeable increase and differentiation in the missions of these operations can be seen. These operations, which became multi-functional after 1988, have become one of the most important tools in the United Nations system for maintaining international peace and security. Peacekeeping operations, which are impartial, depend on the consent of the parties involved in the conflict, and in principle do not have the authority to use force, and do not have any explicit legal basis. There has been much written on this topic in the literature and many provisions of the UN Charter are thought to have a legal basis for these operations. In fact, the operations possess two legal bases in their decision-making phase. The first of these, taken from public international law, is the consent of the host State and other States involved. The second stems from the UN Charter. The United Nations is a subject of international law with attributed competences {competences d' attribution). Accordingly, for the UN to set up these types of operations, it must have certain explicit or implied powers in its constitutive instrument. Many provisions of the UN Charter give the UN authority in this area. These clauses have been analysed within the framework of“the organization's capacity to make international agreements”,“the powers of the General Assembly and the Security Council to adopt recommendation”, and“the capacity of these organs to establish subsidiary organs”. vnThis thesis, in an effort to understand separate elements of the whole, begins with a general description of the United Nations system. The second part outlines the history, concept and varieties of peacekeeping operations. The legal basis of the operations have been analysed within the framework of the decision-making phase described above and the principles to which they must adhere. The final part discusses the functions of the operations and the administrative, military and financial dimensions of them. vm

Benzer Tezler

  1. Tez No

    141488

    Hukuka uygunluk nedeni olarak yetkili merciin emrini ifa

    As A reason of Law, doing the order of official authority

    SADIK GÖK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    HukukAnkara Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. TÜRKAN YALÇIN SANCAR

  2. Tez No

    205042

    Tracing the evolution of un peacekeeping: Peacebuilding, internal conflicts and liberal restructuring

    BM barışı koruma operasyonlarının evrimini izlemek: Barışı tesis etme, iç savaşlar ve liberal yapılandırma

    KAZİM KARTAL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2006

    Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞEGÜL KİBAROĞLU

  3. Tez No

    148492

    Birleşmiş Milletler barışı koruma operasyonlarının temelleri ve Türkiye

    Basis of peace keeping operations and Turkey

    İLHAN BİRTANE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Kamu YönetimiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ENVER BOZKURT

  4. Tez No

    72994

    Military interventions in somalia and former Yugoslavia: A case study for peace-support operations (lessons for Turkey)

    Somali ve Eski Yugoslavya iç karışıklıklarına askeri müdahaleler: Barış-destek operasyonları hakkında durum değerlendirmesi (Türkiye için alınan dersler)

    MUSTAFA İSLİMYE

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1998

    Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN BAĞCI

  5. Tez No

    148122

    Rethinking modern international collective security and the road ahead of transformation of NATO

    Uluslararası modern kolektif güvenlik düşüncesinin yeniden düşünülmesi ve NATO'nun dönüşüm sürecinin önündeki yol

    BİLAL GÖKHAN EVREY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2004

    Savunma ve Savunma TeknolojileriYeditepe Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MESUT HAKKI CAŞIN

Geri Dön