Geri Dön

Kazak ve Nogay Türkçesi yazı dillerinde tasvir fiilleri

Başlık çevirisi mevcut değil.

  1. Tez No: 159617
  2. Yazar: DİLEK ERGÖNENÇ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA ÖZKAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2005
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Bu tezde Kazak ve Nogay Türkçesi yazı dillerindeki tasvir fiilleri tespit edilerek; bu fiiller kullanılış ve işlev bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Tasvir fiilleri; şekilce zarf-fiil kuruluşundaki bir asıl fiilin, bir yardımcı fiile bağlanması sonucu meydana gelmektedir. Yardımcı fiil, kendisinden önceki asıl fiilin gösterdiği durum veya hareketi tasvir eder, çeşitli bakımlardan onun yapılma şeklini gösterir. Her iki lehçede toplam 27 tasvir fiili tespit edilmiş ve incelenmiştir. Kazak ve Nogay Türkçesinde tasvir fiilleri; -A/-y ve -(I)p olmak üzere başlıca iki zarf-fiil ekiyle oluşturulmaktadır. Buna göre -A/-y zarf-fiil ekiyle yapılan tasvir fiillerinde kullanılan yardımcı fiiller şunlardır: Kazak Türkçesi: Al-, bar-, basta-, ber-, bil-, jat-, jazda-, jönel-, jür-, kel-, ket-, kör-, otır-, qoy-, sal-, şıq-, tasta-, tur-, tüs-. Nogay Türkçesi: Al-, bar-, ber-, bil-, bol-, kel-, ket-, qoy-, tur-, yat-, yaz-, yür-. -(I)p zarf-fiil ekiyle yapılan tasvir fiillerinde kullanılan yardımcı fiiller şunlardır: Kazak Türkçesi: Al-, baq-, bar-, ber-, bit-, bol-, jat-, jiber-, jür-, kel-, ket-, kör-, otır-, öt-, qoy-, sal-, şıq-, tasta-, tur-, tüs-. Nogay Türkçesi: Al-, bar-, basla-, bil-, bol-, kel-, ket-, kör-, oltır-, qara-, qoy-, sal-, şalıs-, şıq-, tasla-, tur-, yat-, yiber-, yöne-, yür-. Tasvir fiillerinin kullanıldığı asıl fiiller listeler hâlinde verilmiştir. Kazak Türkçesinde tasvir fillerinin kullanılışı Nogay Türkçesine göre daha fazladır. Genellikle iki fiille kurulan tasvir fiilleri; Kazak Türkçesinde üç, dört, beş hatta altı fiille kurulabilmektedir. 403

Özet (Çeviri)

ABSTRACT In this dissertation, the descriptive verbs in the written languages of Cossack and Noghay Turkish were found and comparatively studied in terms of usage and function. The descriptive verbs are formed by connecting a main verb which is in the form of a verbal adverb to an auxiliary verb. The auxiliary verb describes the case or action denoted by the preceding main verb and indicates its method of formation in various ways. In both dialects, a total of 27 descriptive verbs were found and studied. The descriptive verbs in Cossack and Noghay Turkish are formed by two verb-adverbial suffixes such as -A/-y and -(I)p. In this case, the auxiliary verbs used in the descriptive verbs formed by -A/-y suffix are as follows: Cossack Turkish: AI-, bar-, basta-, ber-, bil-, jat-, jazda-, jönel-, jür-, kel-, ket-, kör-, otır-, qoy-, sal-, şıq-, tasta-, tur-, tüs-. Noghay Turkish: Al-, bar-, ber-, bil-, bol-, kel-, ket-, qoy-, tur-, yat-, yaz-, yür-. The auxiliary verbs used in the descriptive verbs formed by -(I)p suffix are as follows: Cossack Turkish: Al-, baq-, bar-, ber-, bit-, bol-, jat-, jiber-, jür-, kel-, ket-, kör-, otır-, öt-, qoy-, sal-, şıq-, tasta-, tur-, tüs-. Noghay Turkish: Al-, bar-, basla-, bil-, bol-, kel-, ket-, kör-, oltır-, qara-, qoy-, sal-, şalıs-, şıq-, tasla-, tur-, yat-, yiber-, yöne-, yür-. The main verbs used with descriptive verbs are listed. The usage of descriptive verbs in Cossack Turkish is greater than it is in Noghay Turkish. The descriptive verbs that are usually formed by two verbs can be made by three, four, five or even six verbs in Cossack Turkish. 404

Benzer Tezler

  1. Tez No

    64749

    Kazak Nogay ve Kırım Çöl Türkçesindeki atasözleri ve bunların şive ve ağız yönünden değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    OĞUZ DOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. MUHAMMET YELTEN

  2. Tez No

    209390

    Kuzey grubu Türk şivelerinin karşılaştırmalı yapım ekleri

    Comprative derivatinal affixes of north subialects

    FATMA LEYLA BAYKOCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Türk Dili ve EdebiyatıNiğde Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. HİKMET KORAŞ

  3. Tez No

    92239

    Er Sayın Destanı -çeviri-gramer-sözlük

    The Er Sayın Epic -translation-gramer-dictionary

    HÜSEYİN KAHRAMAN MUTLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Türk Dili ve EdebiyatıAfyon Kocatepe Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. METİN YILMAZ

  4. Tez No

    122021

    Kuzey grubu Türk lehçelerinde edatlar

    Postpositions in northern group Turkish dialects

    ERCAN ALKAYA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Türk Dili ve EdebiyatıFırat Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. AHMET BURAN

  5. Tez No

    210761

    Kazan-Tatar Türkçesinde birleşik fiiller

    The compound verbs in Kazan-Tatar language

    MURAT UZUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    DilbilimKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. A. MEVHİBE COŞAR

Geri Dön