Türkiye'de seçilmiş sağlık göstergeleri bakımından homojen il gruplarının belirlenmesi ve risklerine göre sıralanması
Deteremination of homogeneous city groups and ranking the cities in Turkey with respect to the risks from the point of view of selected health indicators
- Tez No: 158043
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. SETENAY ÖNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoistatistik, Biostatistics
- Anahtar Kelimeler: Anabileşenler Analizi, Kümeleme Analizi, k- Ortalamalar Yöntemi, MANOVA, İllerin Kümelenmesi, İllerin Risklerine Göre Sıralanması, Sağlık Göstergeleri. m, Principal Component Analysis, Cluster Analysis, K-Means Cluster Analysis, MANOVA, Clustering Cities, Ranking Cities According to Risks, Health Indicators. IV
- Yıl: 2004
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Türkiye'nin gelişiminde tüm illerin gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesi ve birbirleriyle karşılaştırılması oldukça önem taşımaktadır. Bu nedenle çalışmamızda; Türkiye'deki 81 il, sağlık alanındaki gelişmişlik düzeyini etkileyen demografik, sosyo-kültürel, ekonomik ve sağlık ölçütlerinden seçilmiş 23 sağlık göstergesine göre değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada Kümeleme analizi kullanılarak homojen il grupları; gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş iller olarak kümelere ayrılmış ve bu iller Anabileşenler analizi ile gelişmişlik derecelerine göre sıralanmıştır. İller k-ortalamalar kümeleme analizi ile 3, 4 ve 5 kümeye ayrılmış ve 3 kümeye ayırmanın diğerlerinden daha uygun olduğu belirlenmiştir. Anabileşenler analizi ile toplam varyansın %70.9'unu ve %99.7'sini açıklayan ana bileşenler değerlendirmeye alınmış, illerin gelişmişlik derecelerine göre sıralanmasında toplam varyansın %70.9'unu açıklayan Anabileşen yapısının uygun olduğu belirlenmiştir. Türkiye geneline bakılacak olursa, Kümeleme analizi ve Anabileşenler analizi sonuçlarına göre; sosyo-ekonomik ve sağlık göstergeleri açısından gelişmiş illerin batı bölgelerinde yoğunlaştığı (İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir, Bursa, Edirne, Kırklareli, Karabük, Tekirdağ, Adana, Balıkesir, Kırıkkale, Yalova, Mersin, Antalya, Kocaeli, İçel, Sakarya, Kayseri), az gelişmiş illerin orta ve doğu bölgelerinde yoğunlaştığı görülmüştür (Erzurum, Düzce, Ordu, Aksaray, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Batman, Gümüşhane, Hatay, Bingöl, Bitlis, Mardin, Bayburt, İğdır, Kars, Siirt, Hakkari, Şırnak, Ağrı, Muş, Van).
Özet (Çeviri)
SUMMARY For the determination of Turkey's development level, it is very important to determine and compare the improvement levels of the whole cities. For this reason, in our study; 81 cities in Turkey were evaluated according to the 23 health indicators selected from demographic, sociocultural, economic and health criterions that affect improvement level in the health area. By using cluster analysis, all cities were separated into homogeneous clusters called developed, developing and underdeveloped and these cities were ranked according to the improvement degree with principal component analysis. The cities were separated into 3, 4 and 5 clusters with k-means cluster analysis and separating into 3 clusters was determined more appropriate than the others. With principal component analysis, the principal components, explaining 70.9 and 99.7 percent of total variance, were evaluated and for ranking, the principal components which explain 70.9 percent of total variance were determined as convenient. According to cluster and principal component analyses, from the point of view of socioeconomic and health criterions, the developed cities locate in west region of Turkey (Istanbul, Ankara, Izmir, Eskişehir, Bursa, Edirne, Kırklareli, Karabük, Tekirdağ, Adana, Balıkesir, Kırıkkale, Yalova, Mersin, Antalya, Kocaeli, İçel, Sakarya, Kayseri), underdeveloped cities locate in middle and east regions of Turkey (Erzurum, Düzce, Ordu, Aksaray, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Batman, Gümüşhane, Hatay, Bingöl, Bitlis, Mardin, Bayburt, İğdır, Kars, Siirt, Hakkari, Şırnak, Ağrı, Muş, Van).
Benzer Tezler
- Estimation of selected demographic and health indicators for provinces of Turkey from census and survey data by using small area estimation techniques
Seçilmiş demokrafik ve sağlık göstergelerinin Türkiye'nin illeri için sayım ve alan araştırması verilerinden küçük alan kestirim yöntemleri kullanılarak hesaplanması
AHMET SİNAN TÜRKYILMAZ
Doktora
İngilizce
2003
DemografiHacettepe ÜniversitesiDemografi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JAMES M. LEPKOWSKİ
DOÇ. DR. ATTİLA HANCIOĞLU
- Türkiye'de sağlık insangücü planlaması ve Sağlık Bakanlığı'nda bir uygulama
Başlık çevirisi yok
SALİH HALUK ÖZSARI
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
HastanelerHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET TOKAT
- Sağlık hizmetleri finansmanı ülke örnekleri ve çözüm önerileri
Health service: Finance, country examples and solution purposes
HAYRİYE IŞIK
- Sağlıklı kentleşme: Yaklaşımlar, göstergeler ve örnek kent bazında karşılaştırmalı analiz
Healthy urbanization: Approaches, indicators and a comparative analysis at a sample city base
SERAP ŞEHNAZ YAREN
- Türkiye'de gıda güvenliği kapsamında yürütülen tarım politikalarının AB ile karşılaştırılması
Comparision of agricultural policies in Turkey for food safety wiith the criteria of EU
YAVUZ ORTADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
ZiraatTrakya ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. OKAN GAYTANCIOĞLU