Zn-Al-Cu alaşımlarının kuru sürtünme durumundaki aşınma özelliklerinin incelenmesi
Investigation of wear properties of Zn-Al-Cu alloys under dry sliding condition
- Tez No: 156060
- Danışmanlar: PROF.DR. TEMEL SAVAŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Çinko-Alüminyum-Balar Alaşımları, Çubuk-Disk Esaslı Aşınma Deney Düzeneği, Kuru Sürtünme, Aşınma, Zinc-Aluminium-Copper Alloys, Pin-on-Disc Machine, Dry Sliding, Wear. VI
- Yıl: 2004
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada sekiz adet üçlü çinko-düminyum-bakır alaşımı kokil döküm yöntemiyle üretildi. Üretilen alaşımların aşınma özelikleri çubuk-disk (pin-on-disk) esaslı bir deney düzeneği yardımı ile incelendi. Zn-Al-Cu alaşımlarının iç yapılarının alüminyumca zengin a dendritleri ile bu dendritleri çevreleyen çinkoca zengin n ve bakırca zengin e ve T' fazlarından oluştuğu tespit edildi. İncelemeler sonucunda Zn-Al-Cu alaşunlarının sertliğinin artan bakır oram ile sürekli artarken, çekme dayanımının %4 oranına kadar artan bakır oranıyla arttığı ve bu oranın üzerinde ise bakır oram arttıkça azaldığı görüldü. Alaşımlarda aşınma ile meydana gelen hacim kayıplarının çalışma süresi ve uygulanan basınçla hemen hemen doğru orantılı olarak artığı gözlendi. Alaşımların ortalama aşınma hızı ve çalışma sıcaklığının ise balar oranına göre düzenli bir değişim sergilemediği görüldü. Alaşımların aşınma yüzeylerinde belirgin çiziklerle sıvama tabakalarına rastlandı. Aşınma örneklerinin yüzeylerinde bir sıvama tabakası ile bu tabakanın altında yer alan yönlenmiş ve değişime uğramamış bölgeler şeklinde kendini gösteren bazı yapısal değişimlerin meydana geldiği gözlendi. Basınç arttıkça bu örneklerin yüzeylerinde oluşan sıvama tabakasının kalınlığı ile yüzey altındaki yönlenmiş bölgenin genişliğinin arttığı görüldü. Mikrosertlik ölçümleri sonucunda bu bölgelerin farklı sertlik değerlerine sahip oldukları belirlendi. Bu yapısal değişimler basınç etkisiyle meydana gelen plastik deformasyon ve sürtünme ısısına dayandırılarak açıklandı. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Zn-Al-Cu alaşımların aşınmasında adhezyon ve abrezyon mekanizmalarının etkin olduğu belirlendi.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Investigation of Wear Properties of Zn-Al-Cu Alloys under Dry Sliding Condition In this study eight ternary zinc-aluminium-copper alloys were produced by permanent mould casting. The wear properties of these alloys were investigated using a pin-on-disc machine. The microstructure of Zn-Al-Cu alloy was consisted of aluminium rich a dendrites, zinc-rich r| phase and copper rich-8 and T' phases. The hardness of the Zn-Al-Cu alloys increased continuously with increasing copper content. The tensile strength of the alloys also increased with increasing copper content up to 4% Cu, but above this level it decreased as the copper content, increased. It was observed that the volume loss due to wear of the alloys showed a linear change with the test duration and the applied pressure. It was also observed the copper content had no significant effect on the wear rate and operating temperature of these alloys. Distinct scratches and smearing were observed on the wear surface of samples of the alloys tested. Metallographic examinations revealed three distinct regions in the surface material of the wear samples. These were a smearing layer, a flowed region and the unchanged material with original microstructure. It was observed that as the applied pressure increased the thickness of the smearing layer and flowed region increased. The uppermost layer had the highest, while the flowed region showed the lowest microhardness values. Formation of these different layers was related to the microstructural changes, which occurred due to frictional heat and heavy plastic deformation. As a result of these observations it was concluded that adhesion and abrasion are the main mechanisms for the wear of Zn-Al-Cu alloys under dry sliding condition.
Benzer Tezler
- Çinko-aliminyum alaşımlı yatak malzemelerinde Si ve Cu katkılarının aşınma davranışına etkileri
The influence of addetions Si and Cu on the wear behaviour of Zn-Al base bearing materials
ZÜLKÜF BALALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Metalurji MühendisliğiFırat ÜniversitesiMetalurji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MEHMET KAPLAN
- Silisyum oranının monotektoid esaslı Zn-Al-Cu-Si alaşımlarının mekanik ve tribolojik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Effect of silicon content on the mechanical and tribological properties of monotectiid based Zn-Al-Cu-Si alloys
OSMAN BİCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Makine MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TEMEL SAVAŞKAN
- Al-Cu alaşımlarının akım ve potansiyel kontrollü anodik davranışlarına yapı ve bileşimin etkisi
The Effect of structure and composition on the current and potential controlled anodic behavior of Al-Cu alloys
M.KÜRŞAT KAZMANLI
- Bakır, silisyum veya nikel içeren Al-40Zn esaslı alaşımların yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerinin incelenmesi
An investigation of microstructural features and mechanical and tribological properties of Al-40Zn based alloys containing copper, silicon or nickel
YASİN ALEMDAĞ
Doktora
Türkçe
2007
Makine MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMEL SAVAŞKAN
- Bakır alaşımlarının korozyonuna ikili ve üçlü bağ içeren alkollerin etkisi
Effects of double and triple bonds containing alcohols on the corrosion of aluminum-copper alloys
AYSEL BÜYÜKSAĞİŞ