Evaluation of urban conservation and revitalization policy and practise in Europe and Turkey a case study on Ayvansaray in historical peninsula
Avrupa ve Türkiye`de kentsel koruma ve revitalizasyon politikası ve uygulamaları üzerine bir değerlendirme İstanbul tarihi yarımada-Ayvansaray örneği
- Tez No: 152178
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2004
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AVRUPA VE TÜRKİYE'DE KENTSEL KURUMA VE REVİTAÜZASYON POLİTİKA VE UYGULARLARI ÜZERCE BİR DEĞERLENDİRME İSTANBUL TARİHİ YARISJSADA-AYVANSARAY ÖRNEĞİ ÖZET Avrupa kültürel miras koruma politikalarının ve uygulamalarının temeli birinci ve ikinci Dünya Savaşlarına dayanmaktadır. Avrupa Birliği, öncelikle II. Dünya Savaşı sonrası oluşan yeni güçlere karşı savaşmak ve global dünyada Pazar elde etmek amacıyla kurulan politik ve siyasi bir birlik iken, 1970'Ier yıkılan kentlerin ve azalan inancın ve güvenin yeniden yapılandırılmasını sağlamak üzere ortak bir sosyal, kültürel, politik ve çevre politikalarına dayalı ideolojik bir birlik gereksinimini doğurmuştur. Bu ideoloji de bir Avrupa kimliği, Avrupalı vizyonu yaratmaktır. Farklı dilleri konuşan, farklı inanışlara sahip bu topluluğun buluştuğu ortak payda ise geçmişleri, kültürleridir. Bu amaçla ilk adımlan atılan Avrupa Biriiği'nin ortak politika oluşturma sürecinde dayandığı en temel konu kültürel miras korumadır. Kültürel mirasın korunmasındaki başarı ise fiziksel restorasyon projelerinin ötesinde açık bir politika, efektif katılımcılık, yenilikçi kurumsal düzenlemeler, kamu-özel ortaklıkları ve kaynak yaratımı sorularını öne çıkaran bütünleşik yeniden canlandırma eforlarım gerektirmektedir. Türkiye, bugün, Avrupalı kimliğini kanıtlamak üzere Avrupa Birliği politikaları uyum sürecin® girmiş ve özellikle son yıllarda önemli atılımlara imza atmaktadır. Fakat, tartışmalar v@ uygulamalar birleşmenin ekonomik boyutunu öne çıkarmaktan öteye gidememektedir. Özerinde önemle durulması gerekli nokta, kökü bir tarihi geçmişe ve kültürel miras birikimine sahip ülkemizde, ekonomik ve sosyal uyum politikaları yanında koruma alanında ne gibi politikalar üretildiği ve bu politikaların, Avrupa ortak miras politikalarına uyum çerçevesinde ne derecede uygulandığı sorgulanmalıdır. Türkiye mirasını koruma politikaları ve uygulama süreçlerinde karşı karşıya kalınan en temel sorunlar aşağıda özetlenmektedir..Eylemleri yönlendiren planların ötesinde, eylemleri planlayan stratejik planlama yaklaşımının yaygınlaşmaması.Kültürel ve kentsel mirasın sosyal ve ekonomik rolünü, kentlerin ve ülkenin gelişme süreçlerinde tanımlanmaması » Koruma politikalarının, diğer bölgesel ve kentsel plan kararlan ve politikaları ile bağdaşmaması » Kültürel mirasın bakımı, geliştirilmesi ve korumanın yaygınlaştırılması için merkez ve yerel birimler tarafından tanımlanan araç ve finansal kaynakların yetersizliği xvııı» Halkın koruma konusunda bilinçsizliği Bu noktada, çalışma, Türk kimliği ve kültürünü tanımlamada ve ekonomik kalkınma süreçlerinde, kentsel mirasın bir araç olarak rolünü vurgulayan bir yeniden canlandırma yaklaşımı sunma konusunda odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı ise, Avrupa Birliği uygulamalarına referans vererek kentsel mirasın yeniden canlandırılması projelerinin hazırlanmasında bir stratejik gündem yaratmaktır. Bu amaç doğrultusunda hedef, ° Kentsel yeniden canlandırma sürecinde mirasın rolünü tanımlamaya yardımcı yaklaşımları, araçları ve süreçleri tartışmak.Stratejik kararlar bütünün oluşturduğu eylem planlaması ortaya koymak o Seçilen alanda mirasın korunması için kaynak yaratımında ortaklık mekanizmalarım vurgulamaktır. UNESCO Dünya Miras Listesi'nde de yer alan İstanbul Tarihi Yanmada Kara Surları ve Ayvansaray yerleşmesi üzerinde odaklanan çalışma attı bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler,.Giriş.Avrupa Kültürel Miras Koruma Politikası.Avrupa Kültürel Miras Revstaîizasyon Uygulamaları.Türkiye Kültürel Miras Koruma Politikası.örnek: Ayvansaray için Bütünleşik Revitalizasyon Yaklaşımı.Sonuç: Âyvansaray'daki Bütünleşik Revrtalizasyon Yaklaşımın Avrupa Birliği'ne Uyum Yönünde Değerlendirilmesi Birinci bölümde, çalışmanın amacı ve yöntemi geliştirilmiştir. ikinci bölüm, Avrupa Birliği kültürel miras koruma politikalarında sosyo-ekonomik boyutların irdelenmesine zemin hazırlamak üzere, Avrupa Birliği tarafından benimsenen kültürel miras kavramı, kültürel miras koruma politikalarının ortak hedef ve ilkeleri, Avrupa Birliği1T oluşturan ortak parametreler 'kültürel miras' kavramının rolü sosyal ve ekonomik boyutlarıyla incelendiği literatür taramasından oluşmaktadır. Üçüncü bölümde, önceki bölümde yapılan literatür araştırması referans alınarak Avrupa Birliği kültürel miras koruma ve yeniden canlandırma uygulamaları, Avrupa kentsel sitler örnek teşkil edecek şekilde üye devletlerin yasal, yönetsel ve finansal yapılanma süreçleri de göz önüne alınarak sosyo-ekonomik boyutlarıyla irdelenmiştir, örnekler, önemli tarihi merkezlerdeki bütünleşik yeniden canlandırma pilot projeleri arasından seçilmiştir. Bu örnekler, Bordeaux, Turin, Aibazyn, Oporto, Bath ve Dublin'dir. Dördüncü bölümde, Türkiy© koruma politikası kapsamında mevcut durum, yasal ve organizasyon altyapısı ve kentsel, kurumsal, yönetsel ve finansal boyutlarıyla incelenmiştir. Ayrıca, Avrupa kültürel miras koruma politikalarıyla karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. xixBeşinci bölümde, önceki bölümde incelen kültürel miras koruma ve canlandırma çalışmaları referans alınarak, Ayvansaray'da sınırları belirlenen bir alan üzerinde çalışmalar değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, alanın tarihi, önceden yapılmış planlama ve koruma çalışmaları araştırılarak alandaki problem uyarınca planlama hedefleri ve stratejileri belirlenmiştir. Bu stratejiler ışığında fiziksel ve sosyo ekonomik altyapı ortaya konmuş, yapılan analizler, SWOT analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Veriler üzerinden potansiyel planlama eylemleri geliştirmiştir. Eylemler, Ayvansaray için geliştirilen uygulama ve inansal yönetim modeli ile bütünleştirilmiştir. Altıncı bölümde ise, önceki bölümlerde tartışılan konular ışığında Türkiye'nin uyum sürecinde kültürel miras koruma uygulamalarına zemin teşkil edecek stratejik bir gündem geliştirilmiştir. Çalışmanın sonucunu yönlendiren gündem maddeleri aşağıda sunulmaktadır ·Kültürel Kimlik Yaratımında Temel bir Faktör Olarak Kültürel Miras Kültürel kimlik yaratımı söz konusu olduğunda bireylerin kültürel mirası sahiplenmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Bu da, Ayvansaray gibi nüfusunun çok değişken olduğu alanlarda kentin gelişim vizyonları geliştirilirken planlama kapsamında sosyal ve kültürel altyapıyı da gözeten eylemlerin yapılmasıdır. Eğitim seminerleri, kursları, kültürel ve toplum merkezleri, farklılıktan göz ardı etmeden ortak bir kimlik anlayışına sahip bir toplum yaratmak için ülke genelinde yaygınlaştırması ve öncelikli olarak eğitim düzeyinin artırılması gereklidir. * Ekonomik Gelişme için bir Araç Olarak Kültürel Miras Avrupa'daki uygulama örnekleri göstermiştir ki, kültürel mirasın turizm potansiyelinin yanında ticari, kültürel faaliyetler ve konut stoğunun değerlendirilmesi ile kazanılacak artı değerleri vardır. Ayvansaray gibi fiziksel çürümenin yanında ekonomik işlediği olmayan alanlarda öncelikle ekonomik gelişme planlarının yapılması gerekmektedir. Anıtsal yapıların rehabilitasyonu sağlanarak kültür ve inanç turizmi potansiyeli değerlendirilmelidir. ·Efektif Koruma Politikaları Yasal altyapı, kent planlamasının rolünü tanımlamada ve koruma ve yeniden kullanım için geliştirilen önerlerin desteklenmesi yönünden büyük önem teşkil etmektedir. Koruma alanlarının ve projelerin içeriklerinin tanımlanması, ilgili kişi ve kurumların belirlenmesi ve rollerinin ayrıştırılması, eylem önceliklerinin belirlenmesi, proje bütçesinin ve etkisinin ölçülmesi yasa kapsamına alınmalıdır. ·Kurumsal Düzenlemeler ve Kapasite Gelişimi Sürdürülebilir kentsel yönetim modeli, politikaların uygulamalarla bütünleştirilmesi yolunda çevresel, sosyal ve ekonomik ilişkileri irdeleyen araçların kullanımını gündeme getirmektedir. Bu kapsamda, yönetişim uygulamaları ve süreçlerinin gözden geçirilmesi, kurumsal düzenlemelere gidilmesi, gerektiğinde tüm yönetsel kademeler de dahil olmak üzere sivil toplum örgütleri ve halk arasında entellektüel ve finansal kapasiteyi artırmaya yönelik girişimler desteklenmelidir. XX·Katılımcı Yaklaşımlar Kent, karar verici organları, yatırımcıları ve halkı ile bir bütündür. Bütünleşik yeniden canlandırma eylemleri, bu mekanizmanın farklı sektörlerinin eşgüdümlü çalışmalarını gerektirmektedir. Bu kapsamda, uygulamanın etkilerini birebir paylaşan halkı, karar verme sürecinde dışlamak yanlıştır. ·Proje Yönetimi 1990'laria beraber batı ülkelerinde devletin empoze edici tavrından uzaklaşılarak, özellikle Yerel Gündem 21 ile yerel hükümetlerin kentsel konularda ve planlamada karar verici ve uygulayıcı rolleri önem kazanmıştır. Yerel birimlerin ve özerk kuruluşların yönetim sürecinde rollerinin tanımlanması gereklidir. Bu, tarihi merkezlerin yeniden canlandırılması için geliştirilen politikaların ve ilgili birimlerin koordinasyonunu sağlamak üzere özel yönetim acentaların kurulmasını gündeme taşımaktadır. ·Kaynak Aktarımı Kaynakların gün geçtikçe azaldığı küreselleşen dünya gündemi beraberinde mekansal planlamanın ötesinde finansal ve ekonomik planlamayı getirmektedir. Avrupa kültürel miras politikaları göz önüne alındığında, finansal kaynakların önemli bir bölümünün koruma alanında yaratıldığı görülmektedir, özel teşviklerin ötesinde, devletin vergi kolaylığı gibi doğrudan müdahalesi yanında toplumsal örgütlenmeler verimli ve sürekli koruma için önemlidir. Sonuçta, kısıtlı yasal yapılanma geleneği, yönetsel deneyimi ve finansal kaynakları olan geçiş sürecindeki ülkelerin tarihi merkezlerinde yapılacak yeniden canlandırma uygulamaları için, batının kentsel gelişme uygulamaları, planlan ve yaklaşımları çerçevesinde, bir gündem belirlenmiştir. xxı
Özet (Çeviri)
EVALUATiON OF URBAN CONSERVATION AND REVITALIZATSÖN POLICY AND PRACTICE İN EUROPE AND TURKEY CASE STUDY: AYVANSARAY BN HISTORICAL PENBNSULA OF İSTANBUL SUBflSUÎARY The basis of European cuitural heritage conservaiion polides and reviialization practices lie very much under the firsî and second Worid Wars. EspeciaHy the destructive impacts of II Worid VVar on European cities and the nevvly developing economic power layout in the worid raised the question of political unity and integration within common values. The search for developing a common basis for this ideological power cohesion at the beginning of 1970s to rebuild the cities, resulted in the establishment of a UNION based on social, cuitural, political and environmental policies integrated with future economical growth models of Europe. Öne of the main fundamentals of this process is the conservation of cuitural heritage in the way of promoting European identity and cufture. The success of conserving cuitural heritage brings forward questions of sound poiicy, effective participation, innovative institutional arrangements and public-private partnerships and mobilization of resources. This requires efforts at integrated urban revitalization, ratherthan efforts at restoration projects. in Turkey, of thousands of years of history and heritage reserve, however, the discussions and practices on harmonization to European Union are indicated merely on economic dimensions. The thing expected now, is Turkey in the state of European Union Membership, to create its own national cuitural strategy while enhancing its political and economic role in the global worid. The basic problems in Turkish poliey-making and implementation processes on heritage conservation can be identiîied under the foîlowing headings: » The lack of strategic approaches in urban planning, which brings forward the plan of actions, ratherthan a plan to regulate action.The lack of enhancing the socio-economic role of urban heritage in the development process of the csty, as weil as of the country.The inconsistency of conservation policies with other regional and urban ptanning decisions and policies.Insufficianî tools and financial resources required for the support, purchase and expropriation of the heritage by central and loca! authorities xiv? The lack of belief in the use and necessity of conservation by inhabitants' point of view At that point, the study focuses on developing an integrated revitalization approach enhancing the role of urban heritage as a tool for defining Turkish identity and as an asset in economic development of the country within the context of European Union aspiration. The key aim of the study is to prepare a strategic agenda for action in the preparation of urban heritage revitalization projects with respect to European Union practices. Also the secondary objectives are stated as follows: ? To discuss relevant approaches, instruments and procedures for the role of heritage in the process of inner city revitalization. ? To bring forward a plan of action within a strategic point of view ? To enhance possible partnership arrangements for execution of fundable heritage intervention in the target area. The study, which handled in an area-based approach focusing on the world heritage site: Land Walls and the district of Ayvansaray in Historical Peninsula of Istanbul, comprises of six chapters. These chapters are: Introduction European Cultural Heritage Conservation Policy European Cultural Heritage Revitalization Practices Turkish Cultural Heritage Conservation Policy Case Study: An Integrated Revitalization Approach in Ayvansaray Conclusion: General Evaluation of Integrated Revitalization Approach in Ayvansaray in the Context of European Aspiration In the first chapter, the focus and methodology of the study are developed. In the second chapter, literature review based on socio-economic dimensions of European cultural heritage conservation policies is handled, including the understanding and the concept of cultural heritage, basic cultural policies and common parameters describing the role of cultural heritage in Europe. In the third chapter, literature review based on three problem issues defining socio economic dimensions of European cultural heritage revitalization practices is handled including inner city revitalization in historic context, organizational and management aspects of inner city revitalization and financial mechanisms for execution of heritage intervention. With respect to several European case studies, the framework in the means of successful historic revitalization is prepared. The case studies handles are chosen within important urban pilot projects in historic centres in the scope of integrated revitalization. These are Bordeaux, Turin, Albaicin, Oporto, Bath and Dublin. In the fourth chapter, the basis of Turkish conservation policy is outlined including legislative and organizational background within the scope of urbanistic, institutional, participatory, managerial and financial aspects. And a comparative evaluation of xvcultural heritage conservation policy in Turkey with European perspeetive is hancüed. in the fıfth chapter, with the theoretical framework gathered in previous chapter, the outcomes are evafuated in a case study wühin certain physical borders. The preseni situation in the problem area is defined, and planning objectives and strategies are devetoped in the scope of future vision of the area. On the basis of the straîegîes, the context of îarget area is examined wiîh physical and socio-economic structural surveys and anatyses. The qua!itative and quantitative research is evaluated by SWOT analysis of basic strengths, weaknesses, opportunsîies and threats. On the evaiuated daîa, physical, social and economic actions are developed. Actions are framed with certain implementation and financial management model for Ayvansaray. in the last chapîer, comparative to tessons leamed from European practices, a general outiine of recommendations is spelled out for future heritage revitalization projects in Turkey wtth respect to Ayvansaray Case Study. The speöfie recommendations constituting the result of the study are as follows: « Cuftural Heritage as a Tool for Creating Cultural îdentity When the creation of cuftural identiîy through cuîîura! heritage is considered, there appears the need for individuals to aüend to their heritage. This is easier in pîaces wiihout populâtion mobiiity, as the case in Europe, but Turkish cases brings different subjects on identity. Thus, the planning efforts should be conducted in relatton with social cuKurai setting of specific areas when devetoping city visions. Training and educatlon seminars, courses, cultural centers are necessary to enhanced throughout the city, as well the country to creat© a society having an understanding of common cultural identity with diversities.“ Cultural Heritage as an Asset for Economieal Development it is seen in European practices that cuitural heritage has a vaiue-added in accordanee to regeneration of commercial, cuitural facilities and reuse of housing stock, besides iîs touristic potentiai. it is obvious when considering commercial and tourism incentives that Ayvansaray is not an attractive pface to invest. The ways to encourage tourism in an area of îack of unity in urban îabric should be cross-examined. Putting cuitural and religious tourism in use can provide a potentiat with the rehabifitation of monumental structures before ali else. At that point, the Land Walls, Dungeons of Anemas, Aya Vîahema Spring and Sinan's ivaz Efendi Mosque should be fSagship nodes. But, again the presence of internal impacts should be taken into consideration.. Effective Conservation Policy The lâw plays an important role in underiying îhe authority of urban development pîanning and supporting the appropriateness of proposals for conservation and reuse. it should at least cover definition of concepts, persons, organîzaîions involved and their responsibiüties, control of works, urgent action, powers of iocai authorities, accurate project costs, control techniques for budgeting and conservation areas. xviWorid heritage sftes as Ayvansaray desen/e not only physicaî acîions, but also strategies deaiing with socio-cultural development and economic regeneration. Strategic action-oriented heritage planning is a response for historical center probtems. Thus, based on a strategic vision of the city, different problem areas in the site should be studied throughout actions that are integrated with each other to form a comprehensive layout by bottom-up approaches. » Institutional Arrangements and Capacity Building Sustainable urban management requires a range of tools addressing environmenta!, social and economic concems to assist integraîion of policy and practice. Also required will be a reconsideration of the processes and practices of govemance, including the institutional anrangements and capacities of dsfferent levels of governments, as well as NGOs, CBOs and citizens » Participatory Approaches City is a singie entity wtth its decfsion-makers, investors and residents. integrated inner city revitalization recjuires common outcomes of cooperated diverse sectors of that mechanism. Then, ”rt is not proper to exdude public, in the process of decision- making as facing the impacts of regeneration.. Project Management The management issue is increasingly a concem of autonomous mechanisms ör agencies, being established just for specific cases of heriîage managemenî to increase equity, efficiency and effectiveness through broad coordinatîon among ali competent instituüons and stakehokJers. in Turkey, though, the first priority is to accomplish iocal decentralization reforms for totâl management of administrative units. Toda/s compact and infle>dbte structure of governments is an obstacle, fronting establishment of private agencies « Resource Mobiîization The trend in globalizing worid goes far beyond the spatia! planning, towards financial and economic planning, because of the problems of allocation of scarce resources. in the extent of European cuftural policies, important portion of financial resource is creaîed in the field of conservation. Moreover, in member countries, not only in the level of European Union common conservation poficies, but also in naîional level, national financial support is granted by etther direct Sntervention of publîc authorifies ör tax relief ör private funding and sponsorship mechanisms. The sîudy brings forward a sîraîegic agenda for inner city revitaîization practices in historic cores of transitional countries wrth limited legislative tradition, limited management experience and limited financial resources in scope of facing westem urban development practices, planning and methodology frameworks. xvii
Benzer Tezler
- Mevcut konut stokunun sıhhileştirilmesi üzerine bir çalışma Yedikule İmrahor mahallesinde bir uygulama
A Study on upgrading the existing housing stock implementation in Yedikule-the Imrahor neighbourhood
HÜLYA KUŞ
- Yasal ve yönetsel çerçevesiyle şehir yenileme planlaması ve uygulaması: Türkiye örneği
Urban renewal planning and adaptation with its legislative and administrative aspects
PELİN PINAR ÖZDEN
Doktora
Türkçe
2002
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentleşme ve Çevre Sorunları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT
- Geleneksel şehirsel mekanlar, değerlendirme ve korunmaları bağlamında sistematik yaklaşım -Gaziantep örneği
A systematic approach for the evaluation and conservation of traditional urban spaces -Gaziantep case
HÜSNÜ UĞUR
Doktora
Türkçe
2004
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ GİRİTLİOĞLU
- Geleneksel Kütahya evlerinin korunması ve yeniden kullanımı bağlamında değerlendirilmesi: Ahierbasan sokağı ve evleri
Evaluation of traditional Kütahya houses in the context of conservation and revitalization: Ahierbasan street and houses
BERK MİNEZ