Türkçe için istatistiksel bir bilgi geri-getirim sistemi
A statistical information retrieval system for Turkish
- Tez No: 149708
- Danışmanlar: PROF.DR. BAHAR KARAOĞLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Bilgi geri-getirim, hesaplamalı dilbilim
- Yıl: 2004
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Bilgisayar Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
VII ÖZET TÜRKÇE İÇİN İSTATİSTİKSEL BİR BİLGİ GERİ-GETİRİM SİSTEMİ DİNÇER, Bekir Taner Doktora Tezi, Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Bahar KARAOĞLAN Eylül 2004, 379 sayfa Bu tezde, Türkçe dilbilgisi özelliklerinin kullanımı ile BGG (Bilgi Geri-Getirim) sistemlerinde başarımın artırılması sağlanmıştır. Sınanan dilbilgisi özellikleri, sözcük türleri (isim, sıfat, zamir v.b.), cümle unsurları (fiil, fail/özne, nesne) ve kelime guruplarıdır. Sözcük türlerinin ve cümle unsurlarının başarımı anlamlı düzeyde arttırdığı bulunmuş, kelime guruplarının başarımı arttırdığı konusunda bir delil sağlanamamıştır. Hesaplamalı dilbilim sahası içine giren dört yöntem geliştirilmiştir: 1-) Türkçe yazılı belgelerin tespiti 2-) Cümle sonlarının tespiti 3-) Kelime gövdeleme 4-) Kelimelerin sözcük türü tespiti. İlk üç yöntemde, basan sağlanmış, ancak kelimelerin sözcük türü tespitinde, kabul edilebilir bir başarıma ulaşılamamıştır. Sadece, kelimelerin sözcük türü tespiti için, önerilen yöntemin rasgelelikten anlamlı düzeyde farklı olduğunu söyleyebilecek delile ulaşılmıştır. Türkçe yazılı belgelerle oluşturulan derlemlerde, Zipf ve Mandelbrot ifadeleri için en iyi uyumun parametreleri belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
DC ABSTRACT A STATISTICAL INFORMATION RETRIEVAL SYSTEM FOR TURKISH DİNÇER, Bekir Taner PhD Thesis, International Computer Institute Supervisor: Prof. Dr. Bahar KARAO?LAN September 2004, 379 pages In this thesis, we have shown that an Information Retrival system performance for Turkish can be enhanced by the use of linguistic knowledge. The examined linguistic properties are part-of- speeches (noun, adjective, etc.), syntactic functions ( verb, subject, object etc.) and two-word phrases. An evidence of significant contribution on the performance is found in the training corpus for the part-of-speeches and syntactic functions. However, no such evidence is found for the phrases. Additionaly, four methods which are considered to be in the field of computational linguistics are developed. These are: 1-) Turkish texts recognizer, 2-) Sentence boundary detector, 3-) A stemming algorithm and 4-) A statistical part-of-speech tagger. Satisfactory (above 95%) results for first three methods are obtained, however the last method, the part-of-speech tagger, did not show the anticipated performance (85%). At this point, we can only say that the proposed method of part-of-speech tagging shows an evidence of significant difference from randomness. The best fit parameters of Zipf and Mandelbrot functions are, also, experimantally evaluated for selected Turkish corpora.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Bilgisayar ve internet destekli uzaktan eğitim programlarının tasarım, geliştirme ve değerlendirme aşamaları (SUZEP örneği)
Design, development and evaluating stages of computer and internet supported distance education program (on the model of SUZEP)
BİROL GÜLNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET HALUK YÜKSEL
- Speech retrieval for Turkish broadcast news
Türkçe haber programları için konuşma geri getirimi
SIDDIKA PARLAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2008
Mühendislik BilimleriBoğaziçi ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT SARAÇLAR
- Altın ile para arzı arasındaki ilişki ve Türkiye'nin ekonomik kalkınma sürecinde altını esas alan alternatif öneriler
The Relationship between gold and the money supply and alternative sucgestions based on gold during the economic development period of Turkey
TAŞKIN SUBAŞI
Doktora
Türkçe
1997
İşletmeMarmara ÜniversitesiMuhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ALTUĞ
- Zeki etmenlerde öğrenme kabiliyetinin geliştirilmesi ve dinamik bir atölye tipi çizelgeleme uygulaması
Başlık çevirisi yok
MEHMET EMİN AYDIN
Doktora
Türkçe
1997
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ERCAN ÖZTEMEL