Ürgüp ilçesi ve çevresi halk inanışlarının dinler tarihi açısından değerlendirilmesi
Survey of the popular beliefs in Ürgüp and its neighborhood in the perspective of the history of religions
- Tez No: 137753
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kutsal, geçiş dönemleri, halk inancı ve uygulamaları, Ürgüp, İslam, Din sosyolojisi, Dinler tarihi, Gelenekler, Halk inançları, Nevşehir-Ürgüp, Ziyaret yerleri, İnançlar, Holy - sacred, passage drites ( Initalion ceremonies ) popular beliefs and pratices, Ürgüp, İslam, Religious sociology, History of religions, Traditions, Public beliefs, Nevşehir-Ürgüp, Visiting places, Beliefs
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dinler Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
IV ÜRGÜP İLÇESİ VE ÇEVRESİ HALK İNANIŞLARININ DİNLER TARİHİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Evrensel bir gerçeklik olan din daima bir toplum ve kültür ortamında var olmakta onunla bütünleşmektedir. Bu çerçevede kitabî ( resmî ) dine ilâveten halk dindarlığı oluşmaktadır. Biz bu çerçevede Ürgüp ve çevresindeki halk inanışlarını yerinde gözlem ve mülakat telcniklerini kullanarak derledik, dinler tarihi açısından objektif bir değerlendirmeye tabî tuttuk. Benzer ve farklı yönleriyle toplumumuzun genelinde yaygm olan bu halk inanışları; doğum, evlenme, ölüm gibi hayatın geçiş dönemleri, kutsal bilinen taş, ağaç, vb. çeşitli tabiat unsurları, kutsal bilinen zamanlar, çeşitli nedenlerle yapılması veya yapılmaması gerekli olduğuna inanılan davranışlar, kutsal bilinen ve ziyaret edilen yerlerle ilgilidir. Yörede gözlemlediğimiz halk inanışlarından bir kısmı kitabî dinden kaynaklanmakla birlikte, bir çoğunun kökleri geleneksel Türk dinine kadar uzanmaktadır. Halk inanışları geleneksel Türk dinî hayatından itibaren milletimizin mensubu olduğu diğer dinlerden de etkilenmiş, bugüne kadar, kabul edilen dinlerin şemsiyesi allında varlığım sürdürmüştür. Örneğin geleneksel Türk dinindeki atalar kültü, İslamlaşma döneminde yerini velîler kültü ve bunun bir uzantısı olan ziyaret kültüne bırakmıştır. Araştırma alanımızda Şey Turesan, Şeyh Mehmet Dede vb. adlarla anılan ve ziyaret edilip çeşitli rimeller yapılan türbelerin olması atalar kültünün, İslamî dönemde velîler ve ziyaret kültüne dönüşümünü göstermektedir. Araştırma alanımızda rastladığımız muhtelif kötülüklerden korunmak ve mutluluğa ulaşmak için yapılan, dinî, sihrî unsurlarla birlikte gelenekselleşen inanış ve uygulamalar insanların kutsalla daima bir ilişki içinde olduğunu göstermektedir. Bugüne kadar hiçbir din ve inanç sistemi saf olarak kalmamış, yaşadığı ortamda çeşitli unsurları içinde barındıran yeni bir dindarlık ortaya çıkmıştır. Araştırma alanımızda da incelemeye çalıştığımız, kutsalın yaygınlaşmasının bir sonucu olan ve süreklilik arz eden halk dindarlığı, insanlık var olduğu sürece devam edecektir.
Özet (Çeviri)
V SURVEY OF THE POPULAR BELffiFES IN ÜRGÜP AND ITS NEIGHBORHOOD IN THE PERSPECTIVE OF THE HISTORY OF RELIGIONS SUMMARY Religion that is a universal reality is always connected with a society and a culture and is form a unity with them. Within that frame popular religion takes form in addition to the official religion. In this context we have collected the popular believes in Ürgüp and the surrounding area and evaluated them in the perspective of the history of religions in an objective manner by using the observation and interview techniques. With their resembling and different aspects these popular beliefes; the passage periods of the life like birth, marriage, death, sacred stones, trees etc., diverse natural elements, sacred times, attitudes which are believed to be performed or not to be performed for diverse reasons which are widespread in our society are connected with the places accepted as being sacred and venerated. Although some of the popular beliefes we observed in this region arises from the official religion, the origin of lot of them reaches out the traditional Turkish religion. Beginning from the traditional Turkish religion to our day the popular beliefes have been influenced by other religions the Turks adopted to and continued to exist under the umbrella of the adopted religions. For example the ancestor cult of the traditional Turkish religion leaves his place in the Islamic period to the cult of holy persons ( velî ) and veneration cult which is a prolongation of it. Existence of the tombs in our field: work called Şey Turesan, Şeyh Mehmet Dede etc., visited and made them rituals shows the transformation of holy persons ( velî ) and veneration cults in the Islamic period. The fact that along the traditional beliefes an practices we determine in our fieldwork religious and magic practices used to prevent from some badness and to obtain happiness shows that people are always in relation with the sacred.
Benzer Tezler
- Ürgüp ve çevresindeki Türk-İslam devri yapıları (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
OSMAN ERAVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Sanat TarihiSelçuk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAŞİM KARPUZ
- Formation and deterioration of fairy chimneys of the Kavak tuff in Ürgüp-Göreme area (Nevşehir-Turkey)
Ürgüp-Göreme (Nevşehir-Türkiye) yöresindeki kavak tüfünde peri bacalarının oluşumu ve bozunma mekanizması
ÖMER TOPAL
Doktora
İngilizce
1995
Jeoloji MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPROF.DR. EMİNE CANER SALTIK
PROF.DR. VEDAT DOYURAN
- Ürgüp'lü Refik Başaran'ın sanatçı kişiliği ve yöreye kazandırdığı ezgilerin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
KAZIM GÜRKAN
- Ürgüp Damsa köyü Taşkın Paşa Külliyesi
Başlık çevirisi yok
RAMAZAN UYKUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. TURGAY YAZAR
- Ürgüp - Göreme yöresinde turizm potansiyeli
Başlık çevirisi yok
BÜLENT EKİM
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Coğrafyaİstanbul ÜniversitesiBeşeri ve İktisadi Coğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT SERGÜN