İslam Hukuku'nda içtihad, mezhep taassubu ve Osmanlı uygulaması
The Ijtihad and the fanaticism of islamic Law schools in the islamic jurisprudence and Ottoman practise
- Tez No: 135348
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET TEVFİK ÖZCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Din, Law, Religion
- Anahtar Kelimeler: Mezhepler, Osmanlı Devleti, Osmanlı hukuku, Taassup, İslam hukuku, İçtihatlar, Sects, Ottoman State, Ottoman law, Fanaticism, Islamic law, Judicial decisions
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
öz İslâm hukukunun kültür tarihimiz, hukuk tarihi ve mukayeseli hukuk açısından incelenmesi önem taşımaktadır. Özellikle İslâm hukukunda içtihad konusu İslâm hukuku araştırmalarının omurgasını teşkil eder. İçtihad merkezli bir kaynak araştırmasında öncelikle İslâm hukukunun kaynaklarının genel olarak incelenmesi lüzumundan hareket ederek aslî ve fer'î kaynakları açıkladık. İçtihad konusuna, tarihî seyri içindeki gelişmeleri göz önüne alarak genişçe yer verdik. Buna bağlı olarak hukuk ekollerini (Fıkhı mezhepleri) ele aldık. Özellikle dört Sünnî fıkıh mezhebi ile kurucuları üzerinde durduk. Bu mezheplerin hukuk kaynaklarını, içtihad görüşlerini belirttik. Her mezhebin anlayışları doğrultusunda içtihadlarından örnekler vererek görüşlerini somutlaştırdık. İslâm hukukunda içtihadın durağanlaşması sebepleriyle içtihad kapısının kapalı veya açık olduğu tartışmaları Üzerinde durduk. Bir içtihad ürünü olarak ortaya çıkan hukuk ekollerinin (Mezheplerin) içtihad kapısının kapandığı yorumuna bağlı olarak nasıl taassup kurumları hâline geldiğini açıkladık. Mezhep taassubunun hukukî gelişmeye nasıl engel teşkil ettiğini ve mezhep taassubunun kötülüklerini ortaya koyduk. Zaman içinde Mezheplerin görüşünün Kur'an'ın ve Sünnet'in önüne geçtiğini tesbit ettik. Mezhep görüşünün Osmanlı uygulamasını açıkladık. İslâm-Osmanlı hukukunda bir sapma olarak ortaya çıkan Kadızadeler hareketi üzerinde durduk. Ayrıca İslâm hukukunda içtihadın değişik bir anlayış içinde siyasî aksiyon haline gelen“Velâyet-i fakîh”kurumuna temas ettik. Humeynî ile noktalanan Şia'nın İmâmiye görüşündeki bu kurumu tarihî seyri içinde açıklamaya çalıştık. m
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Examination of Islamic Law in respect of our history of culture, legal history and comparative law is of great importance. Especially the problem of Ictihad in Islamic Law constitutes the framework of Islamic Law studies. Intially we explained primary and secondary sources of Islamic Law because it is necessary to examine sources of islamic Law in general when carrying out a research focusing on ictihad. We dealt with the theme of Ictihad in a detailed way, considering the developments in the history. Consequently we examined legal schools {maddhab: mezhep). Especially we focused on four -orthodox- Sunni mezhebs and their founders. We determined legal sources of these maddhabs and their views of ictihad. In relation to point of view of each maddhab, we gave examples of their ictihads and in so doing we concretised their point of view. We touched upon the reasons of becoming stable of ictihad in Islamic Law and discussions of whether it is possible to arrange ictihads. Emerging as products of ictihad, we explained how maddhabs have become institutions of fanaticism that based on the interpretation of impossibility of ictihad. We exhibited how maddhab fanaticism impeded legal development, and harms of maddhab fanaticism. We stated that by time, point of view of maddhabs became more important than Koran and Sunna. We explained Ottoman practice of view of maddhab. We mentioned movement of a religious circle, which named as Kadizades, that emerged as a deviance in Islamic-Ottoman Law. We also touched upon institution of“Velayet-i fakih,”which became a political action as from a different ictihad conception. We also tried to explain this opinion in its historical context, which is a part of Imamiye view of Şi 'a ending with Humeyni. rv
Benzer Tezler
- Ebu'l Leys es-Semerkandi ve Muhtelifu'r-Rivaye adlı eserinin analizi
A study on Abu al-Lays al-Samarqandi and his Mukhtelifu'r-Rivaye
AYŞE YILMAZGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ABDULLAH ÖZCAN
- İslam Hukukunda istihsana dayalı içtihatların sosyolojik karakteri
The sociological characteristic of ijtihads based on istihsan in Islamic Law
OSMAN YALNIZ
- İslam Hukuku'nda edebü'l-Kadi ve günümüz hakimlik mesleği ile karşılaştırılması
Edebu'l-qadi in Islamic law and its comparison with today`s judgeship of human Law
GAZİ BARUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
HukukUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HAMDİ DÖNDÜREN
- İltizam in the fetvas of Ottoman şeyhülislams
Osmanlı şeyhülislam fetvalarında iltizam
KÜRŞAD URUNGU AKPINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2000
Tarihİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. EVGENİA KERMELİ
- İbn Kayyım el-Cevziyye`nin hayatı, eserleri ve ictihad anlayışı
Ibn Qayyım al-Djawzıyya`s life, works and his idjtihad view
HÜSEYİN AKINCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA UZUNPOSTALCI