At kestanesi (Aesculus hippocastanum L.) bitkisinden elde edilen renkler ve renklerin yün halı iplikleri üzerindeki haslık değerleri
The Colors obtained from horse chestnut (Aesculus hippocastanum L.) and the fastness values of these colors on wool carpet yarns
- Tez No: 131424
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ARLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ev Ekonomisi, Home Economics
- Anahtar Kelimeler: Bitkisel boya, at kestanesi {Aesculus Mppocastanum L.\ ışık haslığı, sürtünme haslığı, su damlası haslığı, At kestanesi, Boya bitkileri, Halıcılık, Plant dying, horse chestnut (Aesculus hippocastanum £.), light fastness, abrasion fastness, water spotting fastness, Horse chestnut, Dye plants, Carpet business
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkemizde bitkisel boyalarla yün liflerinin boyanarak renk renk, desen desen, halı ve kilimlerin dokunması geçmişten günümüze kadar devam eden bir el sanatı olarak süregelmiştir. Halı ve kilim dokumacılığında kullanılan yün liflerinin boyanmasında yurdumuzda yetişen, içerisinde boyarmadde bulunan çeşitli bitkiler kullanılmış ve halen de kullanılmaktadır. Yurdumuzun hemen her il ve ilçesinde yetiştirilen ve içerisinde boyarmadde bulunan at kestanesi bitkisinin doğal boyamacılıkta kullanımı ile ilgili yeterli bir çalışma bulunmamaktadır. Bu amaçla bu araştırma planlanmış ve yapılmıştır. Yün iplik ağırlığına göre %100 oranında alınan at kestanesinin yaprak, meyve iç ve meyve dış kabuklan 24 saat suda bekletilerek soğuk ekstrakt, 1 saat kaynatılarak da sıcak ekstrakt elde edilmiştir. İlmelik yün halı ipliklerinin mordansız ve yün iplik ağırlığına göre %3 oranında alınan 10 adet mordan ile 1 saat mordanlanması ve hazırlanan sıcak ve soğuk ekstarktlarla da 1 saat işlem görmesi sonucunda toplam 120 boyama yapılmıştır. Boyanmış ilmelik yün halı ipliklerinden elde edilen renkler sübjektif ve objektif (colorimeter cihazı ile) yöntemlerle değerlendirilmiştir. Yapraktan kimyon ve hardal ağırlıklı olmak üzere 12, meyve iç kabuğundan kahverengi ve tonları olmak üzere 14, meyve dış kabuğundan ise sarı ve tonları olmak üzere 16 farklı renk ve tonları elde edilmiştir. Elde edilen renklerin ışık, sürtünme ve su damlası haslıkları incelenmiştir. Işık haslığında 1 ile 8, sürtünme haslığında 1 ile 5, su damlası haslığında ise 3 ile 5 arasında değişen değerler bulunmuştur. Bu değerlerde bitki bölümleri, boyama yöntemleri, mordan çeşidi ve mordan oranları etkili olmuştur.
Özet (Çeviri)
It has been regarded as a hand craft so far the fact that carpet and kilims are woven in various colors and patterns by dying wool yarn with plant dying in our country. It has still been used various plants, whose pigment contain and grown in Turkey on dying wool yarn used in woven carpet and kilims. Horse chestnut which contain pigment, grows in almost every region of Turkey and it seems that there is not enough study in relating to use of natural dying of horse chestnut. Hence, this study was planned and conducted. Leaves, seeds and green husks of horse chestnut, taken in 100 % ratio according to wool yarn, were conditioned for 24 hours in water that means cold extract, and if boiled for 1 hour, this was named after hot extract. At first step in this dying process, wool yarns taken in 3 percent based on to their weights were mordanted by 10 different mordants. Then, after boiled in cold and hot extracts, dying was performed. By conducting the same process for wool yarns without mordant, totaly 120 unit dying were performed. Colors obtained from wool carpet yarns to use for knot were evaluated by objective (with colorimeter) and subjective methods. 12 different colors and tones, most of which included cumin and mustard were obtained from leaves; 14 different colors and tones, most of which is brown and its tones, were obtained from kernel; 16 different colors and tones, most of which is yellow and its tones, were obtained from seed. Light, abrasion and water spotting fastnesses on this colors were studied. Light, abrasion and water spotting fastnesses varied from 1 to 8, from 1 to 5 and from 3 to 5, respectively. Plant variety, dying methods, mordant and mordant ratios have a significant effect on fastness.
Benzer Tezler
- İzmir (Bornova), Bursa ve Eskişehir'den toplanarak hazırlanmış semen hippocastani droğu üzerinde DAB9'a göre kalite kontrol çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ÖZLEM ÇİZMECİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİJEN KIVÇAK
- Isolation of esculetin from Aesculus hippocastanum L. and its antioxidant effects on microsomal lipid peroxidation
Eskületin'in Aesculus hippocastanum L.'den izolasyonu ve mikrozomal lipid peroksidasyonu üzerindeki antioksidan etkileri
ERKİN AYDIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
BiyokimyaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURSEN ÇORUH
- Ankara cadde ağaçlarından Aesoulus hippocastanum L.'da kurşun (pb) birikimi
Lead (pb) accumulation in street trees (Aesculus hippocastanum L.) in Ankara
M. ÜMİT BİNGÖL
- Kozmetik amaçlı lipozom preparatları üzerinde araştırmalar
Investigations on cosmetical liposome preparations
MERYEM SEDEF SAYGILI
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. GÜNSEL BAYRAKTAR ALPMEN