Doğal zeolitle (klinoptilolit) atıksulardan amonyak giderimi
Removal of ammonia from waste water by using natural zeolite (clinoptilolite)
- Tez No: 131046
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞENUR UĞURLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Klinoptilolit, amonyak giderimi, iyon değişimi, adsorpsiyon izotermleri, Adsorpsiyon, Amonyak, Atık su, Doğal zeolit, Clinoptilolite, ammonia removal, ion exchange, adsorption isotherms, Adsorption, Ammonia, Waste water, Natural zeolite, Ion exchange
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
DOĞAL ZEOLİTLE (KLİNOPTİLOLİT) ATIKSULARDAN AMONYAK GİDERİMİ Rabia Betül Karadeniz Hacettepe Üniversitesi, Çevre Bilimleri Anabilim Dalı ÖZ Bu çalışmanın amacı, doğal bir zeolit türü olan klinoptilolitin, amonyak tutma kapasitesinin arttırılması için değişik şartlandırma (ön arıtım) yöntemlerinin araştırılmasıdır. Bu çalışmalarda CaCle, KCI, NaCI ve NaOH ile şartlandırma yapılarak, zeolitin iyon değiştirme kapasitesi arttırılmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmalarda, Bigadiç (Balıkesir) ve Gördes (Manisa) yörelerine ait, >3,35mm, >2,80mm, >2,36mm, 0,85<x<1,7mm ve toz (<0,3mm) boyutlarında klinoptilolit kullanılmıştır. En uygun ve verimli şartlandırma koşulunun yanı sıra, en uygun tane boyutu ve en çok tutma kapasitesine sahip yöre klinoptiloliti belirlenmeye çalışılmıştır. Değişik başlangıç amonyak konsantrasyonu içeren çözeltiden, kesikli (batch) çalışmalarla zeolitin amonyak giderim kapasitesi belirlenmeye çalışılmış ve başlangıç amonyak konsantrasyonu azaldıkça, amonyak gideriminin arttığı, diğer taraftan amonyak tutma kapasitesinin (qe, mg Nhb/g klinoptilolit) ise azaldığı gözlenmiştir. Bigadiç ve Gördes klinoptilolitleriyle yapılan çalışmalar sonucunda, Bigadiç klinoptilolitinin en yüksek % amonyak giderimi %95, Gördes klinoptilolitinin en yüksek % amonyak giderimi ise %78 olarak belirlenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda tüm başlangıç amonyak konsantrasyonlarında, Bigadiç klinoptilolitiyle en iyi sonuçlar, 1 mol/l CaCle solüsyonuyla karıştırılıp, 24 saatte bir solüsyon yenilenerek 70°C'de 10 gün bekletilen şartlandırmada elde edilirken, Gördes klinoptilolitinde en iyi sonuçlar 24 saat 2 mol/l NaCI, ardından 24 saat 1 mol/l NaOH solüsyonuyla karıştırılıp 20°C'de bekletilen örneklerde elde edilmiştir. Bu şartlandırmalar sonucu, Bigadiç klinoptilolitinde şartlandırmanın amonyak giderim verimini %15, Gördes klinoptilolitinde ise %4,4 oranında arttırdığı gözlenmiştir. Tane boyutunun amonyak giderim kapasitesinde önemli etkisinin olmadığı görülmüştür. Analizlerin sonuçları adsorpsiyon izotermlerine uygulanmış ve sonuçların, Freundlich ve Langmuir izotermlerinden her ikisine de uyduğu fakat izoterm katsayıları ele alındığında Freundlich izotermine daha uygun olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca klinoptilolitin amonyak giderme sürecinin kinetik incelemesi de yapılmış, amonyak gideriminin büyük bir kısmının ilk 3-7 saat içerisinde gerçekleştiği gözlenmiştir.
Özet (Çeviri)
REMOVAL OF AMMONIA FROM WASTEWATER BY USING NATURAL ZEOLITE (CLINOPTILOLITE) Rabia Betül Karadeniz Hacettepe University, Environmental Technologies Main Discipline ABSTRACT The purpose of this study is the investigation of various conditioning (pretreatment) methods in order to increase ammonia uptake capacity of clinoptilolite, a natural type of zeolite. Conditioning was performed with CaCfe, KC1, NaCI and NaOH to increase ion exchange capacity of zeolite. During this study, clinoptilolite samples taken from Bigadiç (Balikesir) and Gördes (Manisa) areas in sizes of >3.35mm, >2.80mm, 0.85<x<1.7mm and powder (<0.3mm) were used. Besides the most appropriate and efficient conditioning method, the most appropriate particle size and the type of clinoptilolite was tried to find out. Ammonia uptake capacity of zeolite was determined in the solutions having various initial ammonia concentrations, when the initial ammonia concentration decreased, ammonia utilisation increased; however, ammonia uptake capacity (qe, mg NH3/g clinoptilolite) was decreased. It is found that Bigadiç clinoptilolite has the maximum ammonia removal with efficiency of 95%; on the contrary Gördes clinoptilolite has a maximum efficiency of 78%. According to the ail initial ammonia concentrations after the experiments, the best results of Bigadiç clinoptilolite was obtained with conditioning with 1 mol/l CaCb where solution was renewed every 24 hours period for 10 days at 70°C. However, the best results of the Gördes clinoptilolite was obtained with conditioning with 2 mol/l NaCI solution for 24 hours period followed contact with 1 mol/l NaOH solution at 20°C with 24 hours period. Results of the conditioning processes showed that conditioning increased ammonia removal efficiency of Bigadiç clinoptilolite by 15% and Gördes clinoptilolite by only 4.4%. It was observed that particle size of clinoptilolite has no important impact on ammonia uptake capacity. The results were also applied to adsorption isotherms.Two adsorption models were fitted to the equilibrium data. The Freundlich adsorption model gives a better fit than the Langmuir model with respect to isotherm coefficients. The kinetic studies of ammonia removal process of clinoptolite showed that most of the ammonia utilisation occurred at the first 3-7 hours of the tests.
Benzer Tezler
- Atıksulardan iyon değişimi ile amonyak/ amonyak piklerinin giderim esasları ve Bigadiç klinoptilolitinin kullanımı
Principles of ammonia/ ammonia peaks removal by ion exchange from wastewater and the usage of Bigadiç clinoptilolite
HATİCE İNAN
- Çankırı-Çorum havzası klinoptilolize tüfleri kullanılarak atık su ve sızıntı suyundan amonyak azotu, kurşun ve kadmiyum giderimi
Removal of ammonia-nitrogen, cadmium and lead lons from wastewater and leachate by using clinoptiblized tuffs of Çankırı-Çorum basin
AYŞE KULEYİN
Doktora
Türkçe
1999
Çevre MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN N. ERGUN
- Klinoptilolit ve kum filtresi kullanılarak amonyak piklerinin giderilmesi
Başlık çevirisi yok
DİDEM A. GÜVEN
- Çöp deponi alanlarında oluşan sızıntı sularında bulunan amonyumun doğal zeolitle arıtımının araştırılması
A Research on treatment of ammonium existed in leachate generated from solid waste damping sites by natural zeolite
AYTUNÇ PINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Çevre MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞENUR UĞURLU
- Column studies of ammoniun and cesium exchanges on Bigadiç clinoptilotile
Başlık çevirisi yok
ABDELRAHİM ABUSAFA
Yüksek Lisans
İngilizce
1995
Kimya MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPROF.DR. ALİ ÇULFAZ
PROF.DR. HAYRETTİN YÜCEL