GTD model 4x4 askeri aracın aktarma elemanlarının birikimli hasar durumlarına göre ömür değerlendirmeleri
Evaluating fatigue life of drivetrain elements for four wheel drive-GTD model-military vehicle, according to cumulative damage concept
- Tez No: 128596
- Danışmanlar: PROF. DR. NECATİ TAHRALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Yorulma, Ömür, Palmgren-Miner, Aktarma elemanları xııı, Aktarma organları, Dişliler, Hasar, Kırılma, Fatigue, Service life, Palmgren-Miner, Drivetrain elements. xiv, Drivetrain elements, Gears, Damage, Fracture
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Konstrüksiyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Tekrarlı yüklere maruz kalan araç aktarma elemanlarında yorulma kırılmala rının önlenmesi hayati öneme haizdir. Bu nedenle yorulma kırılmalarının yaşanmaması için, bu şekildeki yüklenmelere maruz kalan araçların aktarma elemanların, yorulma açısından detaylı olarak incelenmeli ve test edilmelidir. Bu çalışmada, 1013. Ord. Ana. Tam. Fab. Müdürlüğünde üretimi yapılan GTD model 4x4 askeri bir aracın aktarma elemanlarının mukavemet ve ömürlerinin hesaplanıp, yedek parça stok seviyelerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İlk olarak araç, şehir içi ve arazi testine tabi tutularak, kullanılan motorun her bir vitesteki momentleri ile viteste kalma süreleri ve oranlan tespit edilmiştir. Daha sonra aktarma elemanları incelenerek bu elemanların üzerine gelen yükler tespit edilmiş ve nasıl bir yüklenmeye maruz kaldıkları ortaya konulmuştur. Literatürde, ömür hesaplarında kullanılan yöntemlerden kullandığımız sistemlere en uygun olanlar seçilerek ömür değerleri ortaya konulmuştur. Ömür hesaplarında ömrü etkileyen çentik, yüzey düzgünlük, boyut faktörleri dikkate alınarak düzeltilmiş yorulma dayanımı sınırlan esas alınarak Wohler eğrileri oluşturulmuştur. Dişlilerdeki ömür hesaplamalarında iki farklı yaklaşımdan bulunan ömürler karşılaştırılmıştır. Elde edilen ömür değerleri yorumlanarak o elemana ait bulundurulması gereken stok miktarları konusunda fikir edinilmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Prevention of fatigue fracture is a vital aspect of design for drivetrain elements that are subjected to repeated loading. Therefore, drivetrain elements of a vehicle must be extensively analysed and tested to avoid fatigue problems. In this thesis, some drivetrain elements of four wheel drive-GTD model-military vehicle, were analysed and the service life of them were calculated in order to determine stock level. First, the vehicle was tested both in terrain and in the city. Moments and revolution numbers of engine, time and operation ratios of transmission in each speed were determined. Then, the drivetrain elements were analysed and the loading spectras were determined. Service life of them were calculated by using the most convenient methods in literature. Stress effects, such as notches, surface finish factors, size factors were taken into account and fully corrected endurance limits for every elements were determined. Wohler diagrams (stress-life curves) were drawn. Life of gears were calculated by using two different notch factors. Evaluating the results of life calculations, some ideas about stock level of drivetrain elements are gained.